سۋرەتتى تۇسىرگەن – ايتجان مۇرزانوۆ
بىردە الگى كورشى جىگىت ونشاقتى كۇندەي كورىنبەي قالدى. سودان ءبىر كۇنى كوشەدە ۇشىراسا كەتتىك. وڭ كوزىنىڭ اينالاسى كوگىس تارتقان. تەگەۋرىندى جۇدىرىق تيگەنى انىق. بۇل ادەپكىسىنەن جازىلعان ءتۇرى ەكەنى بەلگىلى. قاباعىنىڭ ءۇستى ىسىڭكى, ەكى بەتى جىرىلعان, سىرىلعان.
اماندىق-ساۋلىق ءبىلىسىپ جاتىرمىز. ماس ەمەس, ساپ-ساۋ.
– ءيا, ءبىراز بولدى عوي, كورىنبەي كەتتىڭ...
– ونشاقتى كۇن كەلىنىڭىزدىڭ ساقتاپ كەلگەن جىلى-جۇمساعىن جەپ ۇيدە جاتتىم شىرەنىپ, اعا.
– ولاي بولسا, جاعدايىڭ جاقسى ەكەن...
– انشەيىن ايتىپ جاتىرمىن, اعا, قايداعى جىلى-جۇمساق, كوزىم كوگەرىپ, بەتىم جارا-جارا بولعان سوڭ كورشىلەرىمنىڭ كوزىنە مىنانداي سىقپىتىممەن كورىنبەي-اق قويايىن دەپ جۇمىسقا ەرتە كەتىپ, كەش كەلىپ ءجۇرمىن. سودان عوي كورىنبەي جۇرگەنىم. قازىر رەڭ-باسىم رەتتەلىپ, جايلاپ-جايلاپ جۇرتقا كورىنە باستادىم.
– تىنىشتىق پا, كىمنەن ءجابىر كورىپ ءجۇرسىڭ؟
– ءسىز سۇراماڭىز, مەن ايتپايىن... كەلىنىڭىز عوي, تۇزدەگىسى ەمەس, ۇيدەگىسى, ارينە, – دەدى ازىلدەگەنسىپ, قۋلانا جىميىپ.
– قوي, كەلىننەن تاياق جەگەنى نەسى, – دەدىم مەن تاڭعالىڭقىراپ ءارى ونىڭ ايتقانى شىنى نە ءازىلى ەكەنىن ايىرا الماي.
مۇنىمدى سەزە قويعان ول اڭگىمەسىن ءارى قاراي جالعادى.
– اعا, كەلىنىڭىز قۇپ قاتىردى. ول تالايلاردان اقىلدى ەكەن. مەنىڭ جىندىلىعىما قارسى ارەكەت-امالى پايدا بەرمەي كەلگەن ەدى. بىراق بۇل جولعىسى ءتاۋباما كەلتىردى, – دەدى ول جۇزىنە كۇلكى ۇيىرە.
ونىڭ كوڭىلىندە ايەلىنە نەمەسە الدەكىمگە دەگەن ەش رەنىش, وكپە جوق ەكەنى سويلەۋ مانەرىنەن, رەڭىنەن انىق بايقالىپ تۇردى.
– نە بولىپ قالدى سونشا...
– اسىقپاي تىڭداڭىز, اعا... سىزگە عانا ايتامىن, ويتكەنى ءجۋرناليسسىز. اتى-زاتىمىزدى كورسەتپەي بۇل وقيعانى باسقالارعا وي سالۋ ءۇشىن جازارسىز نە ايتىپ جۇرەرسىز... مەن قاي ءبىر جەتىسكەن ادام ەدىم, كەيدە ۇيگە ءىشىپ كەلىپ جانجال, ۇرىس-كەرىس تۋدىرىپ جاتامىن. بالەنىڭ ءبارى مەنەن باستالادى. ايەلىم بايعۇس انانداي جەمەدىم, ىشپەدىم, مىنانداي كيمەدىم, قولىمدى جىلى سۋعا مالىپ وتىرمادىم دەگەن ەمەس, وبالى نەشىك... وتاۋ قۇرعانىمىزعا ءتورت جىلدان اسىپ بارادى. ەكى پەرزەنتىمىز بار. جۇبايىم مۇعالىم, قازىر دەكرەتتە. قاراشاڭىراقتان ەنشىمدى الىپ كەتكەن بويدا ءوز بيلىگىم وزىمە ءتيىپ تىم ەركىنسىپ, بىلگەنىمدى ىستەپ كەلەمىن. ايەلىم مەنىڭ بار جامان قىلىعىمدى تۇسكەن جەرىنە دە, توركىنىنە دە بىلدىرمەي, جامانىمدى جاسىرىپ, جاقسىمدى اسىرىپ-اق كەلدى. كەي كەزدەرى وتباسىلىق ۇرىس-كەرىس بولعاندا كەلىنىڭىزدى شەكتەن شىعا ۇرىپ-سوعاتىنىم دا بار. كەيىن ەستىدىم, سونداي جايسىز ءبىر كۇنى ايەلىم شەشەسىنە حابارلاسىپ, جاعدايدى جەتكىزەدى عوي, ءبىر قولداۋى بولار دەپ. بىراق شەشەسى اكەسىنە ايتپاي-اق, ءوزى بىلاي دەيدى: ء«وزىڭ ءسۇيدىم-كۇيدىم دەپ تيگەن بايىڭ, ماعان نە دەيسىڭ؟ ولىگىڭ سول ۇيدەن شىقسىن». مۇڭىن شاققاندا شەشەسىنىڭ ايتقانى وسى بولادى. دەمەك, توركىن جاقتان قايران جوق. ايەلىم قىسىلعاندا كومەككە پوليتسياعا شاقىرۋ وتباسىنىڭ بولاشاعىنا بالتا شابۋ ەكەنىن جاقسى بىلەدى. سودان ول بىردەن مانەۆرىن وزگەرتتى. ول مۇنىسىنىڭ جەمىسىن كورە دە باستادى. بۇل قانداي جاڭا ءادىس دەيسىز بە؟ قازىر ول ەنەسىمەن سىرلاس-مۇڭداس بولىپ العان. قاي اتا-انا پەرزەنتىنىڭ وتباسى بەرەكەلى, ىنتىماقتى بولعانىن قالامايدى دەيسىز... مەن قيت ەتسەم شەشەمە حابار جەتىپ تۇراتىن بولدى. ونى اكەم ەستيدى. ءبىر كۇنى ادەتتەگىدەي ءىشىپ كەلىپ, ۇيدە كەزەكتى توپالاڭدى باستاۋعا جاقىنداپ قالعانمىن, سول ساتتە قالاعا جاقىنداۋ اۋىلدا تۇراتىن اكەم مەن شەشەم ۇيگە كىرىپ كەلمەسى بار ما؟ ءبىر بالەنىڭ بولاتىنىن ءىشى سەزگەن ايەلىم اتا-ەنەسىنە الدىن الا حابار بەرگەن. ىشىمدىكتەن كوزىم قىزارىپ, سىقپىتىم قاشىپ تۇرعان ماعان اكەم سۇلەسوق امانداستى. شەشەم دە ەلپىلدەي قويعان جوق. اكەمنىڭ مىنەزى اۋىر ەدى. ءبىر ءسوزدى. ول كىسى داستارحان باسىندا كوپ سويلەگەن جوق, كوزىن وڭمەنىمنەن وتكىزە وتىرىپ ايتارىن قىسقا قايىردى دا قويدى. جەرگە كىرىپ كەتە جازدادىم. شەشەم دە جەتەمە جەتكىزە اقىلىن ايتتى. سۇمىرەيىپ وتىرمىن. ايەلىم سابىرلى كۇيدە. سودان نە كەرەك, اكە-شەشەمە اراقتى قوياتىنىمدى, تىنىش جۇرەتىنىمدى ايتىپ, ۋادەمدى بەرىپ شىعارىپ سالدىم. سودان ءتورت-بەس اي جاقسى ءجۇردىم. اراق تاتىپ المادىم. وتباسىمىزدىڭ شىنىندا بەرەكەسى كىرىپ قالدى. ارادا ۋاقىت وتە كەلە ء«وزى جوقتىڭ كوزى جوق» دەمەكشى, اكە-شەشەنىڭ ۇرسىپ ءارى اينالايىن دەپ ايتقان سوزدەرى, مەنىڭ بەرگەن ۋادەلەرىم كوڭىلدە كومەسكى تارتا باستادى. ونىڭ ۇستىنە جۇمىستا بىرگە ىستەيتىن جىگىتتەردىڭ كۇندەلىكتى دۋ-دۋمانى ەلىتىپ, وزىنە تارتا ءتۇستى. اقىرى ءبىر كۇنى اراقتىڭ الدىنا تىزەرلەپ جىعىلدىم. ءسويتىپ قايتادان وتباسىمنان بەرەكە ۇركىپ, ىنتىماق ىدىراي باستادى. سودان مەن كەزەكتى رەت شەكتەن شىعا باستاعان ساتىمدە ايەلىم ەنەسىنە شاعىمىن جەتكىزەدى عوي, ول دا ءولسىن با؟.. مەنىڭ جىندىلىقتى قايتا باستاعانىمدى شەشەم, ودان اكەم ەستيدى. اكەم «اقىرى ايتقانعا كونبەيدى ەكەنسىڭ» دەيدى دە قالادا تۇراتىن ۇلكەن اعاما ءتيىستى بۇيرىعىن بەرەدى: ء«ىنىڭنىڭ اۋمەسەرلىك جاساپ جاتقان كەزىندە ۇستىنەن ءتۇسىپ, ءتاۋباسىنا كەلتىر, سازايىن تارتتىر». اعام كەلىنىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسەدى دە, مەنىڭ تاعى دا بۇزىقتىڭ جاساي باستاعان شاعىمدا حابار بەرۋىن ەسكەرتەدى. ايەلىمە دە سول كەرەك. ءبىر كۇنى كەشكە «مىڭ قوي ءبىر سوم بولىپ» ماساڭ كۇيدە ۇيگە كەلىپ, قۇتىرىنا باستاعان ساتىمدە ءۇي قاسىنا ءبىر ماشينا كەلىپ توقتادى دا, ىلە اعام ەكپىندەي ۇيگە كىرىپ كەلدى. ءبىر سۇمدىقتىڭ بولارىنا كۇمانى جوق ايەلىم بالالاردى الىپ سىرتقا زىپ بەردى. اعام اماندىق-ساۋلىق تا سۇراسپاي بىردەن ىسكە كوشتى. «كوزىڭنىڭ ەتى وسەيىن دەگەن ەكەن سەنىڭ» دەپ ماعان تاپ بەردى. بۇرىن ۇيلەنبەي تۇرىپ وسى ىشىمدىكتىڭ كەسىرىنەن اعامنان وڭباي تاياق جەگەنمىن. ءبىر بەتكەي اعامنىڭ قولى اۋىر, قارۋلى. ال كەلىپ ساباسىن. تۇگىمدى قالدىرمادى, قارسىلاسۋعا شاما بار, ارينە, بىراق اعاما قول قايتارۋ, قول كوتەرۋ تۇيسىگى مەندە مۇلدە جوق ەدى. قورعانىپ باقتىم, ونىمنان دىم شىقپادى. سىلەيتە سابادى, كوزدەن وت شىقتى, جاعىم ۋاتىلدى... ءبىر كەزدە اعام تىرلىگىن اياقتادى-اۋ ايتەۋىر. اعامنىڭ مەنى وسىنشاما اشۋلانىپ كەلىپ ساباۋىنان ادەپسىزدىك پەن ايارلىقتىڭ شىڭىنا شىعىپ كەتكەنىمدى شىن ۇعىندىم. ساباعان ءوزىڭنىڭ تۋعان اعاڭ. ساباتقان اكەڭ. كىمگە نە دەيسىڭ؟
اعام سول ءتۇنى ءبىزدىڭ ۇيگە قونىپ شىقتى. ەكەۋمىز ءبىر-بىرىمىزگە ءتىل قاتپادىق. و, توبا! كوڭىلىمدە اعاما دەگەن ۇلىڭگىردەي دە سىزات جوق. مۇنىڭ بارلىعى مەن ءۇشىن, وتباسىم ءۇشىن جاسالىپ جاتقان «تىرلىك» ەكەنىن جۇرەگىم اتقاقتاپ ايتىپ تۇر.
ەرتەسىنە اعام كوگەرگەن, كونەكتەي بولىپ ىسكەن, جىرىلعان, سىرىلعان جۇزىمە بارلاي قارادى دا جانى اشىپ كەتتى-اۋ دەيمىن ماعان قۇشاعىن اشتى. مەن ونىڭ باۋىرىنا ءبىر ۋىس بولىپ ەنىپ كەتتىم. تەرەزەدەن ايەلىمنىڭ اعىل-تەگىل جىلىپ تۇرعانىن كوردىم. اعامنىڭ دا كوڭىلى بوسادى. مەنى قۇشاعىنا قاتتى قىسىپ, ۇزاق تۇرىپ قالدى. اعامنىڭ جان-دۇنيەسىندەگى بۇل تولعانىس پەن تەبىرەنىس باۋىرىنا جانى اشۋدان ەمەس, ءىنىسىنىڭ وزىنە قول قايتارماي, جاۋاپ قاتپاي, كەك ساقتاماي, اعالىعىن كىرشىكسىز مويىنداعانىنان, كىشىلىگىن كورسەتىپ, قانشا تاياق جەپ جاتسا دا ءوزىنىڭ ىنىلىك جولىنان شىقپاعانىنان تۋىنداعان ەدى. مەنىڭ دە كوڭىلىم بوساپ, دەل-سال كۇي كەشتىم. اعام بويىن تەز جيناپ الدى. ماعان كوڭىلى بوساعانىن بىلدىرمەۋگە تىرىسىپ تۇرىپ جۇمساق ءارى قاتقىلداۋ داۋىسپەن: «وتباسىداعى ايەل مەن بالالار وزدەرىنە قورعان بولۋى ءتيىس ادامنان جاپا شەكپەۋى كەرەك. وسىنى ۇق. تاعى دا ءبىر رەت قىلتىڭ-سىلتىڭىڭدى ەستىپ نە كورەتىن بولسام, ايامايمىن», دەدى دە ماشيناسىنا وتىرىپ قوزعالىپ كەتتى. مىنە, وسىلايشا كەلىنىڭىز باستاپقى مانەۆرىن وزگەرتىپ, جاڭا ادىسپەن تاس-تالقانىمدى شىعاردى. مەن ءسوز باسىندا كەلىنشەگىمدى نەگە اقىلدىلار قاتارىنا قوسقانىمنىڭ سەبەبى وسى.
– شىنىندا كەلىنشەگىڭ اقىلدى ەكەن, – دەدىم مەن.
سوسىن ول قالتاسىنان ءبىر بۋما اقشا شىعاردى دا:
– اعا, قولىمدا قازىر ەكى ءجۇز مىڭ تەڭگە بار. جالاقىم. كوردىڭىز بە, مىنە, – دەپ قولىنداعىسىن ماقتانا كورسەتتى, – مۇنى ءۇش كۇننەن بەرى ۇيگە تاستاماي ادەيى قالتاما سالىپ ءجۇرمىن. نەگە دەيسىز بە؟ مەن بۇرىن قالتامدا ەكى ءجۇز مىڭ تەڭگە تۇگىلى ازىن-اۋلاق تيىن تەبەن, مايدا-شۇيدە اقشا بولسا كەزدەسكەن كافە, نە دۇكەنگە باس سۇقپاي شىقپايتىنمىن. ويتكەنى, قۇلقىنىما ء«جۇز گرامم» قۇيماي ۇيگە قاراي اياعىم تارتپايتىن. ءتىپتى اقشام مۇلدە بولماسا دا دۇكەنشى تانىس بولسا, قارىزعا جازدىرىپ الىپ اراق ىشەتىنمىن. ال قازىر وسى اقشانى قالتامدا ۇستاپ, ءوزىمدى سىناپ ءجۇرمىن. اقشام بولسا دا كافە, دۇكەن دەگەنگە اراق ءۇشىن جولاعىم دا كەلمەيدى. سول بالەگە مۇلدە تابەتىم دە جوق. اراق, سىرا دەگەندى تاستادىم...
ەكەۋمىز جىلى قوشتاستىق. ول ۇيىنە قاراي بەتتەدى. سول كەزدە بالالارىنىڭ ءبىرىن جەتەكتەپ, ءبىرىن كوتەرىپ كەلىنشەگى ءماز-مەيرام الدىنان شىققانىن كوردىم.
ءبىز استاناعا كوشىپ كەتتىك. اراعا ونشاقتى جىل سالىپ شىمكەنتكە بارعانىمدا الگى ەرلى-زايىپتىلاردى سىرتىنان ورتالىقتاعى ۇلكەن سۋپەرماركەتتىڭ الدىنان كورىپ قالدىم. ولار س ۇلىكتەي قارا جاڭا مەرسەدەستەن بالا-شاعاسىمەن ءتۇسىپ جاتىر ەكەن. ەكەۋى ءبىر-بىرىنە قاراپ الدەنە ايتىپ ك ۇلىسىپ قويادى. ەرەسەگى, كىشكەنتاي بار بەس بالا سۋپەرماركەتتىڭ كىرەبەرىسىنە قاراي جۇگىرىپ بارادى. ءدال سولار. انىق. مەن ءوز جولىممەن كەتتىم.
ەلىمىزدە نەكەلى جۇپتاردىڭ اجىراسۋى وتە كوپ. مۇنىڭ سەبەپتەرى سان ءتۇرلى. الايدا, وسى سەبەپتەردىڭ باسىم بولىگىنىڭ ءتۇپ نەگىزى كۇيەۋدىڭ ءوز جۇرتى مەن قايىن جۇرتىن, ال ايەلدىڭ كەلىن بولىپ تۇسكەن جەرى مەن توركىنىن «باريكادانىڭ» ەكى جاعىنا شىعارىپ قويىپ, اراعا وسەك-اياڭ, بولمايتىن ءسوز كيلىكتىرۋ, ءبىر-بىرلەرىنىڭ جاقسىسىن جاسىرىپ, تەك جامانىن ايتۋ, سونىڭ كەسىرىنەن پايدا بولعان قوس تاراپتىڭ اراسىنداعى ۇرىس-كەرىسكە ماي قۇيۋ سىندى جاعداياتتاردان باستاۋ الادى دەپ ويلايمىز.
تۇسىنىكسىز, الدىنا قويعان ماقساتى تۇرلاۋسىز, ءوزى قۇرعان وتباسىنىڭ جۇگىن, جاۋاپكەرشىلىگىن كوتەرۋگە ق ۇلىقسىز نە قابىلەتسىز, ءبىرىنىڭ ءوز جۇرتى مەن قايىن جۇرتى, ءبىرىنىڭ كەلىن بولىپ تۇسكەن جەرى مەن توركىنى جابىلا قولداپ, وتباسى بولىپ كەتۋلەرى ءۇشىن كۇش بىرىكتىرسە دە وڭ ناتيجە كورسەتپەيتىن ءمانجۋباس ەركەكتەردىڭ نە پارىقسىز ايەلدەردىڭ قىلىعىنان جانە شەكتەن شىققان قىتىمىر, جايسىز اتا-ەنەنىڭ كەسىرىنەن تۋىندايتىن اجىراسۋ فاكتىلەرىن ايتپاعاندا, نەكەلى جۇپتاردىڭ ەكى جاققا بەت بۇرۋىنا كوبىنە «جاقسى ەرىنىڭ توردەگى باسىن كورگە سۇيرەيتىن, جامان ەرىنىڭ ەسىكتەگى باسىن تورگە سۇيرەي المايتىن» ايەلدىڭ كىناسى, تايازدىعى سەبەپ بولىپ جاتادى. ول نە كىنا, نەندەي تايازدىق؟
بىرىنشىدەن كوبىنە كەلىن ءا دەگەننەن نەمەسە جۇرە كەلە اتا-ەنەسىنە يىق بەرە قويماي, تاسىراڭدايدى. اتا-ەنەسىنە وسىلاي جاساسا, قايىن اعالارى مەن قايىن ىنىلەرىنە, قايىن بيكەلەرى مەن قايىن سىڭىلىلەرىنە قايدان قۇرمەتپەن قاراسىن؟ وسىدان كەلىپ كەلىن مەن وتباسى مۇشەلەرى اراسىندا دۇرىس قاتىناس قالىپتاسپايدى. بۇل ودان ءارى كەلىننىڭ وتباسىنداعى قيت ەتكەندى جىپكە تىزگەندەي قىلىپ شەشەسىنە, باۋىرلارىنا جەتكىزىپ وتىرۋىنا ۇلاسادى. مۇنىڭ اقىرى قوس تاراپ – قۇدا-جەگجاتتاردى «بارريكادانىڭ» ەكى جاعىنا شىعارىپ, ءوزارا ۇرىسىپ-كەرىسۋگە, بىتپەس داۋعا, كىنالاسۋعا بارىپ تىرەلەدى. وسىدان كەلىپ نەكەلى ەكەۋدىڭ اجىراسۋلارىنا نەگىز قالانادى. توركىنىنەن قۋات العان كەلىن ءبيتى ابدەن سەمىرگەندە, اكە-شەشەسى مەن باۋىرلارىنىڭ ايتاعىنا ارانداعاندا اجىراسۋ ۇدەرىسى جىلدامداي بەرەدى. قىزدارىنا باسۋ ايتاتىن, «بارعان جەرىڭ, اتا-ەنەڭ, كۇيەۋىڭ, كۇيەۋىڭنىڭ باۋىرلارىن جامانداپ بىزگە ءبىر اۋىز ءسوز ايتۋشى بول ما, ارامىزدى بۇزاسىڭ» دەپ تىيىپ تاستايتىن اتا-انا كەم دە-كەم, ىلۋدە بىرەۋ بولۋى دا مۇمكىن. ءسويتىپ, توركىن جاقتان «ىشىمە سىيعان سىرتىما دا سىيادى» ايتىلادى.
توركىن جاقتىڭ قولتىققا سۋ بۇركىپ, ەسە جىبەرمەۋ امالدارىن ايتۋدان اسا الماۋىنا باستى سەبەپ – قىزدارىنىڭ سيپاتتاۋمەن قۇدا-جەگجاتتار ولار ءۇشىن قۇبىجىق, جانالعىش, ادىلەتسىز, تاعىسىن تاعى.
راس, كەيدە ايەلدەر وتباسىندا ادام توزگىسىز جاعدايلارعا تاپ كەلىپ جاتادى. مۇنداي جاعدايلار سيرەك كەزدەسەتىندىكتەن, ءبىز جالپى باسىمدىققا يە كورىنىستەردى ءسوز ەتىپ وتىرمىز.
نەگىزىنەن, اقىلدى ايەلدەر كەلىن بولىپ تۇسكەن جەرىنە يىعىن بەرىپ, مەيىرىمىن ءتۇسىرىپ, اتا-ەنە, كۇيەۋىنىڭ باۋىرلارىنا قۇرمەتپەن, ىزەتپەن قاراۋعا ءا دەگەننەن تۇبەگەيلى بەت بۇرادى. توركىنىنە ءوزى كەلىن بولىپ تۇسكەن شاڭىراق, ونىڭ مۇشەلەرى جونىندە جامان اتتى ءبىر اۋىز ءسوز ايتپايدى. ەستى ايەل الدا-جالدا وتباسىندا قانداي دا ءبىر كيكىلجىڭ, تۇسىنبەۋشىلىك, داۋ-جانجال, ءتىپتى جان ءتوزۋى قيىن جاعدايات ورىن السا دا ءبىرىنشى كەزەكتە توركىنىنە جۇگىنبەي, ءتۇيىندى ءوزى شەشۋگە تىرىسادى, ال قولىنان كەلمەسە اتا-ەنەسىنە, كۇيەۋىنىڭ باۋىرلارىنا نەمەسە كەلىن بولىپ تۇسكەن ورتاسىنىڭ ۇلكەندەرىنە شاعىمدانادى. بۇل اقىلدى ايەلدىڭ قادامى. ماسەلە ۇلكەندەردىڭ قاتىسۋىمەن تالقىلانعاندا عانا نەنىڭ بۇرىس, نەنىڭ دۇرىس ەكەنى, كىمنىڭ جازىقتى ەكەنى ايقىندالادى ءارى الگى ورتا نەكەلى جۇپتى جاراستىرىپ جىبەرۋگە بارىن سالادى. بۇدان بارلىق تاراپ ۇتادى. ال قيت ەتكەنگە توركىندى ارالاستىرا بەرۋدىڭ سوڭى جاقسىلىقپەن بىتپەيدى.
ارينە, توركىندى ارالاستىرماسا شەشىمىن تاپپايتىن ماسەلەلەر دە بولادى, بىراق بۇل الدىمەن كەلىن بولىپ تۇسكەن جەرىندە تالقىلانۋى قاجەت. ودان شەشىمىن تاپپاعاندا, شەتىن جاعدايدا عانا توركىنگە جۇگىنۋ تەرىس بولماس.
مىنە, بۇگىنگى قازاق قوعامى وسى ماسەلەگە ءمان بەرۋى قاجەت. مۇنى جاستارعا تۇسىندىرگەن ابزال. بۇل ايتىلعانداردىڭ تۇپكى استارىندا ۇلت تاربيەسىنىڭ ۇستىنى تۇر. وسى ۇستىندى قۇلاتىپ المايىق, اعايىن.
ءبىز جوعارىدا ەرلى-زايىپتىلار وقيعاسىن بەكەردەن-بەكەر ايتقانىمىز جوق.
