ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى رەتتەلەدى

ءورت قاۋپىنە قارسى قاعيدا قاتايادى

توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى شىڭعىس ءارىنوۆ ءورت قاۋپىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى تۋرالى بايانداپ, وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ جولىنداعى ءىس-شارالاردى تانىستىردى. قازان ايىنىڭ باسىنان بەرى تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا 650-دەن استام ءورت تىركەلىپتى. نەگىزگى سەبەپتەردىڭ ءبىرى – جىلۋ جۇيەلەرى مەن ەلەكتر قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋى. وڭىرلەر اراسىندا قوستاناي, قىزىلوردا مەن اباي وبلىستارىندا ءورت جاعدايى كوبەيىپ تۇر.

ۇكىمەت باسشىسى پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى كۇشەيتۋ مەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«جىلۋ بەرۋ كەزەڭىندە ءورتتىڭ 50%-عا جۋىعى پەش پەن مۇرجاداعى اقاۋ كە­سىرىنەن شىعادى. الايدا ءورتتىڭ نەگىزگى شىعۋ سەبەبى جىلىتۋ پەشتەرى مەن قازاندىقتاردى پايدالانۋ كەزىندە ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزۋ بولىپ وتىر. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى وسىعان باسا نازار اۋدارىپ, مۇنداي بۇزۋشىلىقتارعا بەي-جاي قاراماۋعا ءتيىس. تەك ۇسىنىم بەرۋمەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. ول ءۇشىن گاز-تەحنيكالىق ينسپەكتسيانىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتۋ كەرەك», دەگەن و.بەكتەنوۆ اكىمدىكتەرگە تجم-مەن بىرلەسىپ بار­لىق جەردە ءورت قاۋىپسىزدىگى ايلىعىن ۇيىمداستىرۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن تەگىن گاز داتچيكتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن قويدى. مۇنداي ۇيلەر ەسەپكە الىنىپ, ولار ەرەكشە باقىلاۋ ايماعىندا بولۋعا ءتيىس. اسىرەسە جەتىسۋ, اقمولا, اقتوبە وبلىستارىنىڭ جانە الماتى قالاسى اكىمدىكتەرىنىڭ بۇل باعىتتاعى جۇمىستارى ماردىمسىز جۇر­گىزىلىپ جاتىر. بار-جوعى 2%-دان 14%-عا دەيىن عانا قامتىلعان. وسىنى ەسكەرگەن ۇكىمەت باسشىسى بۇل باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتۋدى تاپسىردى.

جارامسىز تۇرمىستىق باللونداردى قولدانىستان شىعارۋ مەن ۋتيلدەۋ ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت ەكەنىنە دە ايرىقشا توقتالدى. و.بەكتەنوۆ اكىمدىكتەرگە جۇكتەلگەن گاز جابدىق­تارىن قاۋىپسىز پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ ءتيىستى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلمايتىنىنا نازار اۋداردى. گاز تولتىرۋ پۋنكتتەرىنىڭ مەنشىك يەلەرى ءتيىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋى قاجەت. سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ونەركاسىپ مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىر­لەسىپ, باللون ءوندىرىسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.

ول حالىق اراسىندا قاۋىپسىزدىك مادە­نيەتىن ارتتىرۋ بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى توتەنشە جاعدايلار مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانە اكىمدىكتەر بىرلەسىپ, جەكە تۇرعىن ۇيلەرگە رەيد جۇرگىزۋدى جانداندىرۋى قاجەت. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن تىزە قوسىپ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە پروفيلاكتيكالىق ماتەريالدار تاراتۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋدى جۇكتەدى. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى الدىنا جىلۋ بەرۋ كەزەڭىندە ءورتتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەردى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى قويىلدى.

مەديتسينا سۇرانىمى قاناعاتتاندىرىلادى

ۇكىمەت وتىرىسىندا حالىقتى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قارالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا, «سق-فارما­تسيا» جشس باسقارما توراعاسى ەركەن جاقاتاەۆ, سونداي-اق بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىسى ارقىلى ءىرى وتاندىق فارماتسەۆتيكا كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى – «نوبەل الماتى فارماتسەۆتيكالىق فابريكاسى» اتقارۋشى ديرەكتورى سۆەتلانا كيل, «حيمفارم» كومپانياسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جونىندەگى ديرەكتورى ايگۇل يسەنوۆا بايانداما جاسادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 2024 جىلى ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردىڭ 1 588 ءتۇرى ساتىپ الىنعان. امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە 251 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇل 120 نوزولوگيا بويىنشا قامتۋدى 3,5 ملن ناۋقاسقا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ا.ءالنازاروۆا بۇگىنگى تاڭدا 241 ملرد تەڭگەگە 1 213 ستاتسيونار ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.

ۇكىمەت باسشىسى ءدارى-دارمەكپەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋدىڭ, سونداي-اق مەديتسينالىق مەكەمەلەر ءۇشىن 2025 جىلعا ارنالعان ءدارى-دارمەكتەر ساتىپ الۋ جانە جەتكىزۋ راسىمدەرىن ۋاق­تىلى اياقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«پرەزيدەنت ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالاردى ىسكە اسىرۋدى تاپسىردى. بۇل ورايدا حالىقتى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ – اسا ماڭىزدى ماسەلە. مەملەكەت مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ كەزىندە جانە ەسەپتە تۇرعاندارعا دارىلىك زاتتاردى تەگىن بەرەدى. بۇل ماقساتقا بيىلدىڭ وزىندە بيۋدجەتتەن شامامەن 500 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ءدارى-دارمەكپەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ جانە ولاردى الدىن الا ساتىپ الۋ – ەڭ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. اۋرۋحانا مەن ەمحانالار ءۇشىن 2025 جىلعا ارنالعان ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋ مەن جەتكىزۋ راسىمدەرىنىڭ بارلىعىن جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ قاجەت. مەديتسينالىق مەكەمەلەردە ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى دەگەن مۇلدەم بولماۋى كەرەك», دەپ باسا ايتقان و.بەكتەنوۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى مەن «سق-فارماتسيا» جشس باسقارما توراعاسىنىڭ دەربەس جاۋاپكەرشىلىگىن اتاپ ءوتتى.

جالپى, ءدارى-دارمەك نارىعىن جەكەمەنشىك وندىرۋشىلەر, جەتكىزۋشىلەر جانە ءدارىحانا جەلىلەرى قالىپتاستىرادى. پرەمەر-مينيستر بۇل بيزنەستى مەملەكەت تاراپىنان پرەپاراتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, ساپاسى جانە ولاردى تىركەۋ تۇرعىسىنان عانا رەتتەلەتىنىنە نازار اۋداردى. ماسەلەن, بيىل ءدارى-دارمەك­تىڭ وندىرۋشىدەن ەمدەلۋشىگە دەيىنگى قوزعالىسىن قاداعالاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دارىلىك زاتتاردى تاڭبالاۋ مەن قاداعالاۋ ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار تەگىن پرەپاراتتاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن اۋرۋحانا مەن ەمحانالاردا باقىلاۋ تەتىگى قاراستىرىلعان.

وتاندىق فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىن دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ۇكىمەت جەرگىلىكتى ءدارى-دارمەك وندىرۋشىلەردى قولداۋ شارالارىن ىسكە اسىرىپ وتىر. بۇل دارىلىك زاتتار يمپورتىن ازايتۋعا جانە نارىقتاعى باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ تۇر. پرەمەر-مينيستر وتاندىق زاۋىتتاردىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ەسكەرىپ, ولاردا ءونىم شىعارۋ كولەمىن ۇلعايتۋ, ءىرى حالىقارالىق فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالار مەن عىلىمي ۇيىمدار اراسىندا ىنتىماقتاستىق قاجەت ەكەنىن باسا ايتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ الدىنا فارماتسەۆتيكالىق جاڭا وندىرىستەر اشۋعا جانە جوعارى تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ مىندەتىن قويدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلارى بار ناۋقاستاردى قىمبات پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە «قازاقستان حالقىنا» قورىمەن بىرلەسىپ, ورفاندىق پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋدى قارجىلاندىرۋ تىزبەسى مەن كوزدەرىن ايقىنداپ الۋدى تاپسىردى. ءسويتىپ, ەشكىم دە كومەكسىز قالماۋعا ءتيىس ەكەنىن باسا ايتتى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ۇيلەستىرۋدى جاقسارتۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق ورفاندىق اۋرۋلار ورتالىعى قۇرىلدى. پاتسيەنتتەرگە ءدارى-دارمەك بەرۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن «الەۋمەتتىك ءاميان» جۇيەسى ارقىلى دارىلىك زاتتارعا ەلەكتروندى ۆاۋچەرلەر الۋ تەتىگىن ىسكە اسىرۋدى جەدەلدەتۋ قاجەتتىگى جەكە اتاپ ءوتىلدى. ورايلى مىندەت دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جۇكتەلدى. وعان قوسا ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اقپاراتتىق جۇمىستى كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى.

«جۇرتشىلىق كىمگە جانە قانداي ءدارى-دارمەكتەر تەگىن بەرىلەتىنىن ناقتى بىلۋگە ءتيىس. مەملەكەت ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداپ وتىر», دەدى و.بەكتەنوۆ.