جەتىسۋ جەرىنىڭ تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتۋ – مەملەكەتتىك ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى. بۇل باعىتتا اتالعان ۇجىم قۇش-قۋات ۆەدومستۆوسىنىڭ ءىرى قۇرىلىمدارىنىڭ ءبىرى سانالادى. ولارعا شاھارداعى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرى جۇكتەلگەن. اسكەري ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن بىرگە قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ بويىنشا تالدىقورعان قالاسىندا پاترۋلدىك-بەكەتتىك قىزمەت اتقارادى. كوپشىلىك قوعامدىق-ساياسي, سپورتتىق جانە باسقا ءىس-شارالاردى وتكىزۋ كەزىندە قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل جاۋاپتى مىندەتتى ءمىنسىز اتقارۋ ءۇشىن قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىنە قويىلعان نەگىزگى تالاپ – قىراعىلىق, ۇقىپتىلىق, باتىلدىق پەن باتىرلىق سەكىلدى قاسيەتتەر.
«ۇكىمەت قاۋلىسىمەن ىشكى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2001 جىلدىڭ 5 قاراشاسىندا 5514 اسكەري ءبولىمى قۇرىلدى. وعان بۇرىنعى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى شالباي قۇلماحانوۆ تىكەلەي مۇددەلى بولدى. 2004 جىلدىڭ 21 ساۋىرىندە پرەزيدەنت اتىنان ىشكى اسكەرلەر قولباسشىسى گەنەرال-پولكوۆنيك قايىربەك سۇلەيمەنوۆ اسكەري بولىمگە جاۋىنگەرلىك تۋدى تابىس ەتتى. ءبولىمنىڭ ءبىرىنشى كومانديرى بولىپ, قازىرگى ارداگەر پولكوۆنيك قانات اليەۆ تاعايىندالىپ, ارتىنشا بولىمگە پودپولكوۆنيك سەرگەي اگوشكوۆ باسشىلىق ەتتى. پولكوۆنيك اساتوللا قۇلاحمەدوۆ تە وسى بولىمدە كوماندير بولىپ, قىزمەت باسپالداعىنان وتكەن. بۇدان كەيىن پولكوۆنيك داۋلەت جولباەۆ, پودپولكوۆنيك ابدۇمارات تاشيمبەتوۆ, پودپولكوۆنيك نۇرلىبەك ەلەۋسىزوۆ, پودپولكوۆنيك ەربول انتاي, پودپولكوۆنيك دانيار قاسىموۆ, پودپولكوۆنيك تولەبي چۋباەۆ جانە پولكوۆنيك باعيتجان بالامباەۆ ءار جىلدارى قولباسشىلىق ەتتى. بۇگىندە ءبولىمدى پولكوۆنيك ءامىر مانسۇروۆ باسقارىپ وتىر», دەيدى پودپولكوۆنيك باقىت الىپباەۆ.
ءبولىمنىڭ شيرەك عاسىرعا جۋىق ءجۇرىپ وتكەن تاريحي جولىنا نازار سالساق, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق جانە قالالىق اۋقىمداعى ماڭىزدى مىندەتتەر اتقارعانىنا كوز جەتكىزەمىز. ماسەلەن, 2010 جىلى ناۋرىز ايىندا ەل ءىشىن ءدۇر سىلكىندىرگەن توتەنشە جاعداي بولعان ەدى. الماتى وبلىسى اقسۋ اۋدانى قىزىلاعاش اۋىلىنداعى سۋ قويماسىنىڭ بوگەتى جارىلىپ, 3,5 مىڭ ادام تۇراتىن ەلدى مەكەندى سۋ شايىپ كەتتى. جۇزدەگەن ءۇي قيراپ, بىرنەشە ادام قازا بولدى. توتەنشە وقيعا بولعان مەكەنگە شۇعىل جەتكەن 5514 اسكەري ءبولىمىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى ون شاقتى كۇن قىزىل سۋدان كەلگەن زارداپتى جويۋ بويىنشا وراسان جۇمىس اتقاردى. ءۇشتى-كۇيلى جوعالعان ادامداردى ىزدەستىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. حالىقتىڭ شاشىلىپ قالعان دۇنيە-مۇلكىنىڭ تالان-تاراجعا ءتۇسىپ كەتۋىنە جول بەرمەدى.
2011 جىلدىڭ جەلتوقسانى مەن 2012 جىلدىڭ قاڭتارى ارالىعىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىندا قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتۋ قىزمەتىن اتقاردى. 2021 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ الماتى وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ شەشىمىمەن ءبولىمنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى تالدىقورعان قالاسىنان بولەك تەكەلى قالاسى جانە قارابۇلاق, بالپىق بي ەلدى مەكەندەرىندە 60 باعىت بويىنشا قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى كۇزەتۋ قىزمەتىن اتقاردى. بىلتىر جازدىڭ سوڭىندا اياق استىنان اۋا رايى كۇرت وزگەرىپ, نوسەردەن بولعان سۋ تاسقىنى كەسىرىنەن جەتىسۋ وبلىسىنداعى ەشكىولمەس جانە اباي اۋىلدارىنىڭ بىرنەشە كوشەلەرى مەن تۇرعىن ۇيلەردى سۋ باسىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى ءبىراز اۋرە-سارساڭعا سالدى. قۇتقارۋ جۇمىستارىنا 5514 اسكەري ءبولىمىنىڭ 70 اسكەري قىزمەتشىدەن تۇراتىن جەدەل اسكەري رەزەرۆتىڭ قۇتقارۋ جاساعى مەن بەس اسكەري تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان ەدى.
ۇلاندىق جاۋىنگەرلەر سۋ جولىنداعى ەلدى مەكەندەردەگى كوشەلەر مەن اۋلالاردى توپىراق پەن قۇم سالىنعان قاپتارمەن كۇشەيتتى, سونىمەن قاتار سۋ باسقان تۇرعىن ءۇي اۋماقتارى مەن جولداردى اعىن سۋمەن كەلگەن لاي, باتپاقتاردان تازارتىپ تاڭنان كەشكە دەيىنگى مەرزىمدە قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
ءدۇيىم ەلدى دۇرلىكتىرگەن قاڭتار وقيعاسى تالدىقورعان قالاسىنىڭ دا مازاسىن الدى. 5-6 قاڭتار كۇنى ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى قالاداعى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ جولىن كەسۋگە قاتىستى. كۇشتىك قۇرىلىمدار مەكەمەسىنەن ۇرلانعان قارۋ-جاراقتى ىزدەۋ بارىسىندا قىراعىلىق تانىتىپ, قالانىڭ ءار جەرىنەن قارۋ-جاراق پەن وق-دارىلەردى تاپتى. ۇلاندىقتاردىڭ قاتارىندا قيىندىققا مويىمايتىن, قانداي جاعداي بولسا دا, بۇعىپ قالۋدى بىلمەيتىن جاۋىنگەرلەر جۇرگەنىن وسى توتەنشە وقيعا تاعى ءبىر دالەلدەپ ءوتتى. بۇل ساربازداردىڭ, ەڭ الدىمەن مورالدىق-پسيحولوگيالىق دايىندىقتارىن كورسەتتى.
مىنە, سودان بەرى 23 جىل بويى اسكەري ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى تالدىقورعان قالاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تىنىشتىعىن كۇزەتىپ كەلەدى. كوپتەگەن توتەنشە جاعدايدا جىگەرلى ارەكەت ەتىپ, جوعارى قولباسشىلىق تاراپىنان باعالانىپ, ءتۇرلى ماراپاتتارعا دا يە بولدى. ەلدىڭ ەكونوميكاسى ورىستەپ, قۋاتى ارتقان سايىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ينفراقۇرىلىمدارى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق ۇلان تاۋەلسىزدىك جىلدارى لايىقتى دامۋ جولىنان وتكەنىنە تاريح كۋا. وعان اشىلعانىنا باس-اياعى 23 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان, ازاماتتاردىڭ الاڭسىز قىزمەت اتقارۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان بارلىق قولايلى جاعداي جاسالعانىنا 5514 اسكەري ءبولىمى جانە ءبىر دالەل بولا الادى.
بۇگىندە پولكوۆنيك ءامىر مانسۇروۆ باسقارىپ وتىرعان اسكەري ءبولىمنىڭ نەگىزگى مىندەتى – تالدىقورعان قالاسىنىڭ قوعامدىق ءتارتىبى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. 2001 جىلدان باستاپ ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى وزدەرىنە جۇكتەلگەن بارلىق قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك مىندەتتى ابىرويمەن ورىنداپ, قالا كوشەلەرىندە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. وسى جىلدار ىشىندە بولىمدە جاۋىنگەرلىك قىزمەت اتقارۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان, سارباز قاجەتتىلىكتەرىنىڭ بارلىعى دەرلىك وڭ شەشىمىن تاپقان. مۇنىڭ ءبارى قىزمەتتى الاڭسىز اتقارۋعا, قالانىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تىنىشتىعىن قىراعى كۇزەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق ۇلاندى ساپالىق جانە ساندىق جاعىنان نىعايتۋ بويىنشا تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن تاياۋدا شتاتتىق قۇرىلىمعا ارنايى ماقساتتاعى وترياد ەنگىزىلىپ, جەكە باتالون ەكى ەسە كەڭەيىپ, پولك دەڭگەيىنە دەيىن ءوستى. بۇگىندە بۇل ءبولىنىس شتاتپەن تولىق جابدىقتالعان. وتريادتىڭ شوعىرلانۋىنا ءبولىمنىڭ ورتالىعىنان بولەك ورنالاسقان ەكى جەدەل ماقساتتاعى باتالون اۋماعىندا ارنايى مودۋلدىك عيمارات سالىنىپ, بارلىق كەرەك-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. مەرەكەگە وراي ءار جىلدارى قىزمەت ەتكەن بىرقاتار ارداگەر كەلىپ, ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. بۇل اتاۋلى كۇن بولعانىمەن, جەكە قۇرام ارقاشان جاۋىنگەرلىك قىزمەتتە ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى. بىزگە بەلبەۋدى بوس تاستاۋعا بولمايدى. پولكتىڭ جەكە قۇرامى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەرىن ارقاشان ادال ءارى قىراعى اتقارادى», دەيدى ءبولىم كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى مايور نۇرسۇلتان تولەگەن.
قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرى – مەملەكەتىمىزدىڭ ىشكى قاۋىپسىزدىگىنىڭ قالقانى. ەندەشە, وسىنداي ماڭىزدى مىندەتتى وڭتۇستىكتەگى ۇلكەن پولكتىڭ بىرەگەيى, قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ مەن ايداۋىلداۋ قىزمەتىن بىرگە الىپ جۇرگەن 5514 اسكەري ءبولىمى لايىقتى اتقارىپ كەلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى