سۋرەتتى تۇسىرگەن – دميتري ەروفەەۆ
8 600 گەكتاردان 403 مىڭ توننا شيكىزات تۇسكەن. سونىڭ 352 مىڭ تونناسى اقسۋ جانە كوكسۋ قانت زاۋىتتارىنا وتكىزىلگەن.
«بىزدە قانت قىزىلشاسىنىڭ سەبىلۋىنەن باستاپ جينالۋىنا دەيىن بارلىق ۇدەرىس ويلاستىرىلعان. قىزىلشانى قازۋ جۇمىستارى 103 كومباينمەن باستالعان. وعان قوسىمشا ءونىمدى جيناپ الۋعا بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولىنىپ, 19 جاپىراق جيناعىش پەن 20 كومباين ساتىپ الىنىپ, شارۋالارعا تاراتىلدى. ەندىگى جەردە زاۋىتقا ءونىم وتكىزۋگە تۇرعان كولىك كەپتەلىسىن ازايتۋ ماقساتىندا كوكسۋ قانت زاۋىتىنا اۋدانداردىڭ گرافيگىن جاسادىق. كوكسۋ زاۋىتى بۇگىنگە دەيىن كۇنىنە 3 مىڭ توننا قابىلداسا, ونى 4 مىڭعا دەيىن كوتەرۋ كەرەك دەپ شەشتىك. قازىر 13 700 گەكتار القاپتىڭ قالعان 5,1 مىڭ گەكتارىندا ءجۇرىپ جاتقان قازۋ جۇمىسىن قاراشا ايىنىڭ 20-سىنا دەيىن اياقتاۋعا تولىق مۇمكىندىگىمىز بار», دەدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرداۋلەت كەنەنباەۆ.
ايتۋىنشا, بۇگىندە 13 700 گەكتار قىزىلشا القابىنىڭ قالعان 5 100 گەكتارىندا ءتاتتى ءتۇبىر جيناۋ جۇمىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. گەكتار ونىمدىلىگى بيىل 472 تسەنتنەردەن اينالدى. قوس زاۋىتتىڭ قۋاتتىلىعى 700 مىڭ توننا ءونىم وڭدەۋگە جەتەدى. اتالعان كاسىپورىندارعا وبلىس شارۋاشىلىقتارىنان 352 مىڭ توننا وتكىزىلدى. ەكى زاۋىت تا وڭدەۋ جۇمىستارىن باستادى.
«كوكسۋ زاۋىتىنا وسىعان دەيىن كۇنىنە 150–160 ماشيناعا دەيىن, ياعني 3 مىڭ تونناعا دەيىن قابىلدادىق. قازىر 140 مىڭ توننا ءونىمدى وڭدەۋگە كىرگىزىپ جاتىرمىز, دەگەنمەن الاڭدار بىردەن بوساي قويمايدى, ورنىن تازالاۋ جۇمىستارى جۇرەدى. قازىر قوسىمشا جەر دايىنداپ جاتىرمىز, سوعان سايكەس 4 مىڭ توننا قابىلداۋعا كوشەمىز», دەيدى كوكسۋ قانت زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى التىنبەك اباتوۆ.
اقسۋ قانت زاۋىتىنىڭ دا اياق الىسى جامان ەمەس. ءوندىرىس ورنىنا 210 مىڭ توننا قانت قىزىلشاسى جينالعان. قازاننىڭ 22-سىنە دەيىن كۇنىنە 300 ماشيناداي قابىلداعان, دەگەنمەن ءۇيىندى الاڭىنىڭ تولۋىنا بايلانىستى قازىر كۇنىنە 160–170 ماشينا كىرەدى. 25 قازاننان بەرى جامبىل وبلىسىنان قىزىلشا قابىلداۋ توقتاتىلعان. اقسۋ, سارقان, الاكول اۋداندارىنىڭ شارۋاشىلىقتارىنان قىزىلشا قابىلدانىپ جاتىر. 1 قاراشادان كەيىن تالدىقورعاندىق شارۋالاردىڭ ءونىمىن قابىلدايدى.
الاكول ديقاندارى 82 215 گەكتار ەگىستىك القابىن يگەرگەن. قىركۇيەك ايىندا وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 46 ملرد 707 ملن تەڭگەگە جەتىپ, جالپى جوسپار 116,2%-عا ورىندالعان. اسىرەسە جۇرتتىڭ قانت قىزىلشاسىنا دەگەن ىقىلاسى اۋعان. بيىل اۋداندا 644 گەكتارعا قانت قىزىلشاسى سەبىلىپ, ونىڭ كوپ بولىگىن يگەرگەن «Bolاt Group LTD» شارۋا قوجالىعى تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن قولدانعان.
ءبىرىنشى رەت قانت قىزىلشاسىن سەۋىپ, تاجىريبە جيناقتاپ جاتقان شارۋا قوجالىقتارى قاتارىندا جايپاق اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «ديقان», «ەسىل» شارۋا قوجالىقتارى دا بار. اتالعان بىرلەستىكتەردىڭ ەگىس القابىنا بارعاندا قىزىلشا جيناۋ ناۋقانىنىڭ قاۋىرت ءجۇرىپ جاتقانىن كوردىك.
«جايپاق اۋىلى ەگىن جانە مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. كەزىندە بەسكولدەگى قانت زاۋىتى جۇمىس ىستەپ تۇرعاندا, قىزىلشانى مول وندىرگەن ەكەن. بىراق قانت زاۋىتى توقتاپ, قىزىلشانى وتكىزۋ قيىنداعان تۇستا تۇرعىندار بۇل داقىلدى ەگۋدەن باس تارتقان. وتكەن جىلدان بەرى وبلىس اكىمىنىڭ باستاماسىمەن مەملەكەت تاراپىنان قانت زاۋىتتارىن قارجىلاي قولداۋدىڭ ارتۋى ناتيجەسىندە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ قانت قىزىلشاسىن ەگۋگە ىنتاسى وياندى. بيىل اۋىلدا «ديقان», «ەسىل» شارۋا قوجالىقتارى باستاماشى بولىپ 15 گەكتار جەرگە قانت قىزىلشاسىن سەۋىپ ەدىك, ەندى سونى توكپەي-شاشپاي جيناپ الۋ قامىندامىز», دەيدى ەگىس باسىندا كەزدەسكەن جايپاق اۋىلىنىڭ اكىمى ماناس امانگەلدى ۇلى.
جايپاق اۋىلىندا 1 100-دەن استام تۇرعىن, 74 شارۋا قوجالىعى, 3 مىڭ گەكتاردان استام سۋارمالى جەر بار. دەگەنمەن اۋىلداستار قىزىلشانى ءبىرىنشى رەت سەپكەندىكتەن تاجىريبەنىڭ ازدىعىنان ءبىراز كەمشىلىك ورىن الىپتى. سوندا دا شىعىمى جامان ەمەس. ەگۋ, باپتاۋ, جيناۋ كەزىندە تۇرعىنداردىڭ قوسىمشا تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك كوبەيىپتى. ەگىس القابىنان قازىپ الىنعان ءتاتتى ءتۇبىر اۋىل ىرگەسىندەگى قىرمانعا توگىلىپ, سۇرىپتالىپ, قانت زاۋىتىنا تاسىمالداۋعا دايىندالىپ جاتىر.
ايتپاقشى, وڭىردە 88,5 مىڭ گەكتار مايلى داقىل القابىنان 186,4 مىڭ توننا ءونىم جينالماق. ونىڭ 164 مىڭ تونناسى – مايبۇرشاق. بۇگىندە مايلى داقىلداردىڭ 68,9%-ى شابىلىپ, 117,5 مىڭ توننا ءونىم جينالدى. ونىڭ ءار گەكتارى 19,3 تسەنتنەردەن اينالادى. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باحتيار شامپيكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا مايبۇرشاق قابىلدايتىن 5 كاسىپورىن بار. ولار 65 مىڭ توننا ءونىم قابىلدايدى دەپ جوسپارلاپ وتىر. سونىڭ ءبىرى – «ۋىز ماي ينداستري» جشس. تاماق ونەركاسىبىنىڭ بارلىق سالاسى ءۇشىن ءونىم جەتكىزەتىن بۇل كاسىپورىن وندىرىستە الماتى مەن جەتىسۋ وبلىستارى شارۋا قوجالىقتارىنان ەڭ جاقسى شيكىزاتتى ساتىپ الىپ, ونى زاماناۋي, جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتارمەن وڭدەيدى.
جەتىسۋ وبلىسى