نۇرتاس يساباەۆ ەسىمى كوزىقاراقتى وقىرمانعا ەرتە كۇننەن-اق تانىس. اقىننىڭ شۋاقتى, قايسار جىرلارى زامانداستارىنا جىگەر وتىن قۇيىپ, جىلىلىق ۇلەستىرىپ كەلەدى. يساباەۆ پوەزياسى تۋرالى ءسوز بولعاندا, ءوز باسىم «قيمايمىن سەنى» ءانىن ەسكە الامىن. مۇڭ مەن ناز ارالاس تولقىمالى ءاندى ەستىپ تەبىرەنبەۋ مۇمكىن ەمەس. ال ءان تاريحىنا ۇڭىلسەڭىز, اقىننىڭ تۇتاس اڭسار-ساعىنىشىنىڭ قاينار بۇلاعىنا كەزىككەندەي بولاسىز. راسىندا, «تالانتتى تۇلعالار تاعدىرلى بولادى» دەسەدى. ەلىنەن جىراقتا باداۋيلىك عۇمىر كەشكەن رەمبونىڭ ايانىشتى كەيپى, پۋشكيننىڭ جيىرمادان اسقان شاعىندا-اق پاتشا تاراپىنان قۋعىن كورىپ, ايداۋعا ءتۇسۋى, اپوللينەردىڭ مايدان شەبىندە جانتالاسۋى – اقىندىق عۇمىردىڭ ءبىر سارىندى بولمايتىنىنىڭ ايعاعى.
«باقىتتى جان نەگە ولەڭ جازباسىن,
ويلاي ما ەكەن اقىن جالعىز ءوز باسىن؟
باقىتتىمىن دەپ قۋانىپ جىر جازام,
ماحابباتتىڭ وتى لاۋلاپ مازداسىن!
بۇل ومىردە دەي الماسپىز از ۋايىم,
كوكتەم وتسە, قارسى الامىز جاز ايىن.
بولۋ ءۇشىن ارقاشان دا باقىتتى,
باقىتتى جان بولىپ ولەڭ جازايىن!».
باقىتتى اركىم وزىنشە تۇسىنگەنىمەن, شىن باقىت – جۇرەك تىنىشتىعى, جان توياتى. ىشكى سارايىندا شاتتىق تاپپاعان جان ونى باسقا ەشبىر جەردەن تابا الماق ەمەس. قازىرگى الاساپىران قوعامدا ادامدار سىرتتان سىر ىزدەپ سابىلۋدا. ال شىعىس دانالىعى حرامنان, عيباداتحانادان تاپپاعان جان باقىتىن جۇرەكتەن ىزدەۋگە ۇندەيدى.
اقىن نۇرتاس يساباەۆپەن جيىنداردا, مەرەكەلىك كەشتەردە كەزدەسكەن ساتىمىزدە, جان باقىتىنا جەتكەن تۇلعا ەكەنىن باعامدادىق. نەگە دەسەڭىز, اينالاسىنا شۇعىلالى قۋات تاراتقان قايسار تۇرپاتتان قاناعاتتى جۇرەكتىڭ ءىزىن كورۋگە بولادى. ال ادام ءجۇزى – الداي المايتىن بىردەن-ءبىر نۇسقا. نۇرلى اقىلدى, جىلى جۇرەكتى شايىردىڭ وزىنەن ولەڭى كورىنىپ تۇرادى.
«قورقامىن قالا ما دەپ داۋعا باسىم,
جاقسىلىق جەرگە ءوزى جاۋماعاسىن.
اقپاننىڭ ايازى دا وتە شىعار,
جانىمىز ەشقاشاندا جاۋراماسىن!»
ءتان جاراسى جازىلار, بىراق جۇرەك داعى بۇلاق سۋىمەن جۋىلمايدى, تەڭىز سۋىمەن شايىلمايدى. اقىن وسىنى مەڭزەپ وتىر.
نۇرتاس يساباەۆ – بىرنەشە تانىمال ءانى سوزدەرىنىڭ يەسى. ماسەلەن, اقىننىڭ بەلگىلى ءانشى ماقپال ءجۇنىسوۆا شىرقايتىن «اق تىلەكتەر» ءانى, ايگىلى جۇپ قانات پەن سۆەتا ايتباەۆتار ورىندايتىن «اڭساۋ», «قيمايمىن سەنى», جەڭىس ىسقاقوۆا سىزىلتا سالعان «قوش كەلدىڭ, جاڭا جىل» سىندى بىرنەشە ءانى ەل ىقىلاسىنا بولەنگەن.
اۆتوردىڭ پروزا جانرىندا قالام تارتقان «ومىرگە قۇشتارلىق» رومانى قىزىقتى ءارى ەلەۋلى ەڭبەك. روماندا اقىننىڭ ءوز ءومىر تاريحى باياندالادى. ماسكەۋدەن وقىپ كەلگەن بەتتە «جيگۋلي» اۆتوكولىگىمەن تاعدىر سىناعىنا تاپ بولعان تۇسى, ونان كەيىنگى اششى دا سىندارلى, تالپىنىس مەن قۇشتارلىققا تولى ءومىر لەگى كىتاپتا قىزىقتى, ايشىقتى تىلمەن كەستەلەنەدى. اقىن رومانى تۋرالى ءبۇي دەيدى: «ومىرگە قۇشتارلىق – ءومىردى ءسۇيۋ, ءومىر مەن ادامدارعا دەگەن ماحاببات, تۋعان ەلگە ساعىنىش. بۇل روماندا ومىرگە قۇشتارلىق ارقىلى ادام باسىنان وتەتىن كەز كەلگەن قيىندىق پەن تاۋقىمەتتى جەڭۋگە بولاتىنىن كورسەتكىم كەلدى. ءار ادامنىڭ باسىندا ءتۇرلى جاعدايلار, الۋان تاعدىرلار بولادى. وسىنىڭ بارلىعىن ادام ومىرگە تالپىنىسى مەن ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا جەڭىپ شىعا الادى» دەيدى اۆتور. تاعى ءبىر سۇحباتىندا روماننىڭ وقىرمان ساناتىنان ۇزدىكسىز سۇرانىسىن بايان ەتىپ: «وقىرمان روماندى جاقسى قابىلدادى, سۇراۋشىلار كوپ. قانشاما ادام حابارلاسىپ, تەلەفون سوقتى. سۇراۋشى وقىرمانداردىڭ بارىنە باسپانىڭ, كىتاپ ساتىلاتىن دۇكەننىڭ مەكەنجايىن ايتىپ وتىرامىن. وقىرمانداردىڭ مۇنداي قىزۋ ىنتاسى ماعان ۇلكەن جىگەر بەرەدى, قۋانىشقا بولەيدى. مەنىڭ ءومىرىم, تاعدىرىم كوپ ادامدى قىزىقتىرسا كەرەك» دەيدى. راسىندا, رومان جەلىسى كىسىنى قۇدايدىڭ ءاربىر نىعمەتىنىڭ قادىرىن بىلۋگە جەتەلەيدى. ساتتار ەرۋباەۆتىڭ «مەنىڭ قۇرداستارىم», باۋبەك بۇلقىشەۆتىڭ مايداندا جازعان ومىرقۇمار شىعارمالارى سەكىلدى كوكىرەككە كۇن ءتۇستى ساۋلە قۇيادى. «...مىنە, نۇرلان بۇگىن دە كۇندىز ءۇيدىڭ الدىنداعى اۋلا ىشىندە تۋرنيكتىڭ, تەمىر برۋسىنىڭ قاسىندا وتىر. باعانادان بەرى سولارعا اسىلىپ, اياقتارىن جەرگە تىرەپ, دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىستى. اينالاسىندا ديماش پەن باسقا بالالار, قىزدار شۋلاپ ويناپ ءجۇر. تۇندە عانا جاڭبىر جاۋعان. اۋا تۇپ-تۇنىق, تازا. كۇزدىڭ شۋاقتى كۇنى جادىراپ, دۇنيەنى نۇرعا بولەيدى. تالداردىڭ سارعايعان جاپىراقتارى تىرسىلداپ جەرگە ءتۇسىپ جاتىر. تورعايلاردىڭ سايراعان دىبىستارى ەستىلەدى. «جيىرما بەس جىل ءجۇردىم, جيىرما بەس جىل وتىردىم, ەندى قالاي دا تۇرۋىم كەرەك» دەپ نۇرلان ءوزىن-ءوزى قايراپ, ەكى تەمىر ترۋبادان ۇستاپ قايتادان تۇرىپ, اراسىمەن جۇرە باستادى. قاسىندا ءتاي-ءتاي باسىپ جۇرگەن سابيلەرگە, امانداسىپ ءوتىپ جاتقان ادامدارعا قىزىعا, مەيىرلەنە قاراپ, ءمولدىر اسپانعا دا قۇمارتا كوز تىگەدى. كەۋدەسىن شاتتىق كەرنەپ, جۇرەگى ءان سالادى. جارىق دۇنيە قانداي تاماشا! ءومىر ءسۇرۋ نەتكەن باقىت!».
نۇرتاس يساباەۆ – سان قىرلى تالانت, رۋحى قۇرىش تۇلعا. ول – ادامدارعا قاناتىمەن ءمولدىر شۋاق تاسۋشى, ءومىر ديدارىن انىعىراق كورۋگە ۇندەۋشى. ءبىر ءوزى بۇكىل جۇرەككە رۋحاني «مايدان» اشۋشى. قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى ۇلىقبەك ەسداۋلەت زامانداسى جونىندە شابىتتانا تولعايدى.
«دۇنيە جەرگە اينالىپ تۇسكەن ۇرشىقسىز,
شىلىڭگىر شولدە كىرپىكتەن قۇلار ىرشىپ تۇز.
سارقىلماي قالعان ءبىر بۇلاق بولسا جاپاندا,
ول سەنىڭ عانا بۇلاعىڭ بولار كىرشىكسىز.
قاتىگەز تاعدىر زاڭدارىن مەيلى ۇقتىرسىن,
ىقتىرسىن كەيدە, سەسىمەن ءبىزدى بۇقتىرسىن.
ءسۇرىنىپ بىزدەر, جىعىلىپ-تۇرىپ جۇرگەندە,
قايىسپاس قايىڭ, مايىسساڭ-داعى نىق تۇرسىڭ!»
ءيا, قايىسپاس قايىڭ, قابىرعالى اقىن, جازۋشى, قايسار تۇلعا نۇرتاس يساباەۆتىڭ ولەڭدەرى حح عاسىردىڭ سوڭى مەن بۇگىنگى پوەزياداعى سىرشىلدىقتىڭ, قايسارلىقتىڭ, تەرەڭدىكتىڭ رامىزىندەي ەكەنى انىق. ۋىسىنا بار قۇندىلىقتى سىيدىرعان تورەشى ۋاقىت بيىلعى مەرەيلى جاسىندا دا «اقتاڭگەر اقىنىم!» دەپ, ءسوزى مەن نامىسىنا جوعارى باعا بەرگەندەي.
