ەلارالىق جوبادان الار ەنشىمىز بار

ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان اقكەن­جەنوۆ گاز قۇبىرى قۇ­رى­­لى­سىنا ەلىمىزدىڭ دە مۇد­دەلى ەكە­نىن ايت­تى.

«قازىر بۇل ماسەلە بويىنشا تۇ­رىك­مەن تاراپىمەن كەلىسسوز جۇر­گىزىپ جاتىرمىز. ەگەر وتاندىق كومپانيا وسى جوباعا ءساتتى كىرىسسە, بۇل ىنتىماق­تاستىقتىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن اشادى», دەدى ول.

قازىر تۇرىكمەنستان­ قار­­جى­لان­دىرعان اۋعانستانداعى گەرات پروۆينتسياسىنا دەيىنگى 150 شا­قى­رىمدىق ۋچاسكەنىڭ قۇرىلىسى باستالعان. اۋعانستان اۋماعىنداعى قۇبىر ۇزىندىعى – 821 شاقىرىم. جوبانىڭ سمەتالىق قۇنى – 6–7 ملرد دوللار.

عاسىر باسىنان بەرى ىسكە اسىرىلۋىن كۇتىپ وتىرعان جوبانىڭ قۇرىلىس جۇمىسى بۇعان دەيىن ساياسي جاعدايلارعا بايلانىس­تى كەيىنگە شەگەرىلە بەرگەن ەدى. 2018 جىلدىڭ اقپان ايىندا «تۇرىكمەنستان – اۋعان­­ستان – پاكىستان – ءۇندىستان» گاز قۇبى­رىنىڭ اۋعان جەرىندەگى قۇرى­لىسى باس­تالدى. ەڭ ءىرى گالكىنىش گاز كەنىشىنەن جەتكىزىلەتىن قۇبىردىڭ تۇرىكمەن-اۋعان شەكاراسىنا دەيىنگى 244 شاقىرىمدىق بولىگى تارتىلىپ, قۇرىلىس الاڭى اۋعانستانعا ويىسقان بولاتىن.

ء«تورت ەلدىڭ اۋماعى ارقىلى وتە­تىن جوبا ماڭىزدى رولگە يە. بۇل ءبىز­دىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادام بولاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەيدى پاكىستان ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باس قارجى ديرەكتورى مۇحامماد ءامىر حان.

كورشى تۇرىكمەنستاندا 2013 جىلدان باستاپ يگەرىلە باستاعان گال­­كىنىش ءىرى گاز كەنىشىن كەيبىر ساراپ­­شىلار ءبىزدىڭ ەلدىڭ قاشاعان كەنى­شىمەن سالىستىرادى. 14 ترلن تەكشە مەتر گاز قورىنا يە دەپ بولجانعان بۇل الىپ كەنىشتەن تابي­عي گاز تاسىمالدايتىن تۇرىك­مەنستان – قىتاي قۇبىر جەلىسى (وزبەكستان, قازاقستان ارقىلى وتەدى) اۋەلدەن جۇمىس ىستەپ تۇر. ەندى اۋعانستان, پاكىستان, ۇندىستانعا گاز جەتكىزە السا, تۇرىكمەنستاننىڭ ۇپايى تۇگەن­دەلە تۇسەدى.

قۇبىر جەلىسى ايماقتاعى ەنەرگيا شيكىزاتى تاپشىلىعىن ازايتىپ, وڭتۇستىك ازياداعى شيەلەنىستى باسەڭسىتەدى دەگەن ءۇمىت بار. دەگەنمەن جوبا «يران – پاكىستان – ءۇندىستان» گاز قۇبىرىنا باسەكەلەس قۇرىلىس. يران سانكتسياعا ۇشىراعان جىلدارى ودان باس تارتۋعا ءماجبۇر بول­عانىمەن, كەيىنگى كەزدە ونى قول­عا الۋ جايى قايتادان ايتىلا باستاعان. يراننان ۇندىستانعا تارتىلاتىن گاز قۇبىرىنىڭ ۇزىن­دىعى – 2 775 شاقىرىم. ونىڭ باس­تاپقى قۇنى 7 ملرد دوللار دەپ شامالانعان.

«جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا تۇرىك­مەنستان عانا ەمەس, ورتالىق ازيا­داعى تاعى ءبىر ەل – وزبەكستان دا مۇددەلى. 2018 جىلى گاز قۇبىرى جوبا­سىنا تاشكەنت تە قوسىلاتىن بولىپ كەلىسىلگەن. قۇبىر جەلىسى اۋعان­ستاننىڭ گەرات, فاراح, نيمرۋز, گيل­مەند, قانداعار ءۋالاياتتارى اۋما­عىنان وتەدى. اۋەلدە جوبا اياسىندا تەك گاز قۇبىرى عانا ەمەس, كوممۋنيكاتسيا ءۇشىن وپتيكالىق تالشىقتى كابىل جەلىسى جانە جوعارى كەرنەۋلى ەلەكتر جەلىسى قوسا جۇرگىزىلەدى دەپ جوس­پارلانعان. جوبادان اۋعان ەلىنە 400–500 ملن دوللار جىلدىق كىرىس تۇسەدى دەپ ەسەپتەلگەن», دەيدى ەكونوميست الپامىس سەگىزباي ۇلى.