سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
بۇرىن ورىن العان بىلىقتىڭ جەتىسۋ وبلىسىنا قاتىسى جوق دەسەك تە, اتالعان نىساندار تالدىقورعاننىڭ كىرە-بەرىسىندە ورنالاسقاندىقتان, جاۋاپكەرشىلىك جەرگىلىكتى بيلىككە جۇكتەلەدى. سوندىقتان وبلىس اكىمىنىڭ باستاماسىمەن شاعىن قالاشىقتىڭ قۇرىلىسىن تولىق اياقتاپ, كەزەكتە تۇرعان كوپبالالى اتا-انالارعا بەرۋ جوسپارلانعان. جاقىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سايان احمەتجانوۆ پەن قالا باسشىسى ەرنات ءبازىل قۇرىلىس جۇمىستارىن بارىپ كورىپ, پىسىقتاپ قايتتى. تۇرعىندارعا تاپسىرىلاتىن ۇيلەردەن تاعى ءبىر شيكىلىك شىقپاۋ ءۇشىن جاۋاپتى ماماندار بارىنشا تەكسەرىس جۇرگىزىپ جاتىر.
«بۇل ۇيلەردىڭ ماسەلەسى بۇگىندە كۇن تارتىبىندە تۇر. وتكەن جىلدان بەرى ساپاسىز قۇرىلىس جۇرگىزگەن مەردىگەر كومپانيا, جاۋاپتى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, ءبىراز ادام جاۋاپقا تارتىلدى. قولدى بولعان قارجى مەملەكەت ەسەبىنە قايتارىلدى. وسىدان كەيىن قۇرىلىسى اياقتالماي تۇرعان 204 ءۇيدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى قالا اكىمدىگىنىڭ قۇزىرىنا بەرىلدى. جىل باسىنان بەرى قايتادان مەملەكەتتىك ساراپتاما جاسالىپ, 600 ملن تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, 97 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن ەكى كومپانيا قارقىندى جۇرگىزىپ جاتىر. قالعان ۇيلەردى كەلەسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن اياقتايمىز», دەدى ە.ءبازىل.
جالپى, قالاشىق تۋرالى تۇرعىنداردىڭ ارىز, ءوتىنىشى وبلىس اكىمىنىڭ دە, قالا اكىمىنىڭ دە تۇرعىندارمەن كەزدەسۋىندە, ەسەپتى جيىنداردا ءجيى ايتىلىپ ءجۇردى. وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا وراي قالا اكىمدىگى وسى كۇلبىلتەلى ماسەلەنى شەشۋگە بىلەك سىبانا كىرىستى. قازىر بۇل جەردە قۇرىلىسى بىتپەگەن 204 ءۇيدى قايتا جوندەۋ جۇمىسى قاۋىرت ءجۇرىپ جاتىر. بۇيىرتسا, الداعى 15 قاراشاعا دەيىن 25 ءۇي, جىل سوڭىنا دەيىن 72 ءۇي تولىق جوندەلىپ, تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان كوپبالالى, تۇرمىسى ناشار وتباسىلارعا ۇلەستىرىلمەك. قالعاندارى كەلەسى جىلى ەل يگىلىگىنە بەرىلەدى.
كوتتەدجدى قالاشىقتىڭ ءاۋ باستاعى جوسپارىنا سايكەس بۇل جەردە 2 مەكتەپ سالىنۋى كەرەك بولاتىن. الايدا بىلتىر 1200 ورىنعا ارنالعان №30 ورتا مەكتەپ سالىنىپ, قازىر وندا 900-گە جۋىق بالا ءبىلىم الىپ جاتىر. جىل سوڭىنا دەيىن بەرىلەتىن 97 ۇيگە قونىستاناتىن وتباسىلاردىڭ وقۋ جاسىنداعى بالالارىن قوسا ەسەپتەگەندە, وسى مەكتەپتىڭ جوسپارلانعان جۇكتەمەسى ورىندالادى. سوندىقتان مەكتەپ قۇرىلىسى سالىنادى دەگەن ەكىنشى جەر تەلىمىنە كەلەر جىلى 3 قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر سالۋ جوسپارلانىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى دايىندالىپ, قارجىسى دا شەشىلگەن.
«باستاپقىدا بۇل جەردە 3 قاباتتان دا بيىك ۇيلەر سالۋدى ويلاستىرعانبىز. الايدا قالاشىقتىڭ كەلبەتىن ەسكەرىپ, وسىنداي شەشىمگە كەلدىك. بۇل جوسپاردى دا تولىعىمەن ورىندايمىز», دەيدى قالا اكىمى.
قۇرىلىس سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ سالدارى حالىق اراسىندا الەۋمەتتىك شيەلەنىستى تۋدىراتىنى انىق. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان قۇرىلىستىڭ ساپاسىز سالىنۋى, بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمسىز جۇمسالۋى – ءجيى ورىن الاتىن جاعداي. سونداي-اق ۋادەنى ءۇيىپ-توگىپ, ونى ورىنداماي كەتۋ بۇرىنعى جىلدارى ءجيى ۇشىراساتىن. سالدارىنان حالىق قۇرعاق ۋادەلەردەن ابدەن جالىعىپ, كوڭىلدەرىنە سەنىمسىزدىك ۇيالايتىن. ەندىگى جەردە وسىنداي جاعدايدى بولدىرماۋدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ماماندارى باستى نازارعا الىپ, باقىلاۋدا ۇستاماقشى.
«كوتتەدجدى قالاشىقتىڭ جاعدايى – تۇرعىنداردىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلە. وسى كەلەڭسىزدىكتى تۇبەگەيلى شەشۋ وبلىستاعى تاۋەكەل كارتاسىنا ەنگىزىلدى. سوندىقتان بۇل قۇرىلىستىڭ جاسالۋى, اياقتالۋى, ساپاسى ءبىزدىڭ ۇنەمى باقىلاۋىمىزدا بولادى. بيىل 97 ءۇي ءبىتىپ, باسپانا كەزەگىندە تۇرعان كوپبالالى انالارعا, تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا, جەتىم بالالارعا بەرىلەدى. بۇل اتقارۋشى ورگاننىڭ جۇمىسى بولعانىمەن, مۇنى دا نازارىمىزدا ۇستايمىز. سالىنىپ جاتقان ۇيلەردە جۇمىس ساپالى ءجۇرىپ جاتىر. دەگەنمەن ءۇي تاپسىرىلعاننان كەيىن تاعى دا كەمشىلىكتەر انىقتالىپ جاتسا, مەردىگەر كومپانيا كەز كەلگەن ۋاقىتتا ونى رەتتەپ بەرەتىن بولادى. بۇرىنعى جىلدارى قاتەلىكتەر كوپ كەتتى. ەندىگى ماقساتىمىز – سول قاتەلىكتەردى قايتالاماۋ جولىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ», دەيدى س.احمەتجانوۆ.
بۇگىندە 97 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن «Stroy oرt» جشس, «اميرجان company» جشس جۇرگىزىپ جاتىر. ايتا كەتەرلىگى, كەزىندە بۇل ۇيلەردىڭ 70–80 پايىز قۇرىلىس جۇمىسى اياقتالعان. بىراق بىرنەشە جىلدان بەرى قاراۋسىز قالعاندىقتان, سۋ, گاز, جارىق جەلىلەرى ءب ۇلىنىپ, ءۇيدىڭ ەسىك-تەرەزەسى سىنعان, ىشىنە ورناتىلعان قۇرىلعىلار تونالعان.
«قازىر توزىپ كەتكەن سۋ, گاز, جارىق جەلىلەرى قالپىنا كەلتىرىلىپ, ب ۇلىنگەن ەسىك-تەرەزەلەر, ءۇيدىڭ تاعانىنا توسەلگەن ماتەريالدار تولىق جاڭالاندى. پەش ورناتىلىپ, باتارەيالار تازالاندى. 15 قاراشاعا دەيىن 25 ءۇي دايىن بولادى», دەيدى مەردىگەر كومپانيا وكىلى.
الماتى وبلىسى ەكىگە بولىنبەي تۇرىپ بولعان جاعىمسىز جايت قايتالانباس ءۇشىن جەرگىلىكتى بيلىك قۇرىلىس ورنىن كوزدەن تاسا قىلماق ەمەس. حالىققا بەرگەن ۋادە قۇدايعا بەرگەن ۋادەمەن بىردەي. ءبىز قالا باسشىسىنان «الداعى ۋاقىتتا ەشقانداي كەدەرگى شىقپاي ما؟» دەپ قايىرا سۇراعانىمىزدا, جىل سوڭىنا دەيىن 97 ءۇي تولىق ءبىتىپ, باسپاناعا ءزارۋ وتباسىلار ءۇيلى بولاتىنىن نىق سەنىممەن جەتكىزدى.
جەتىسۋ وبلىسى