ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
وڭ تاجىريبەنى تاراتۋ كەرەك
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار تۋرالى ءتيىستى ۆەدومستۆو باسشىلارى بايانداما جاسادى. مينيسترلەر مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, مەديتسينالىق كومەك, وقىتۋ, ولارعا كەدەرگىسىز ورتا قۇرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ جولدارى تۋرالى ايتتى. سونداي-اق قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى, بىرقاتار ءوڭىر اكىمى اتقارعان جۇمىستارىمەن تانىستىردى.
ەلدە بارلىعى 732 مىڭ مۇگەدەكتىگى بار ادام تىركەلگەن. ۇكىمەت ازاماتتاردىڭ وسى ساناتىن قولداۋ جانە كەدەرگىسىز جايلى ورتانى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. ماسەلەن, الەۋمەتتىك كودەكس قابىلداندى, وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتىنا تۇراقتى مونيتورينگ پەن تالداۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى ىسكە قوسىلدى. بۇعان قوسا, مۇگەدەكتىكتى رەسىمدەۋ ءتارتىبى وڭايلاتىلىپ, پرواكتيۆتى فورماتقا اۋىستىرىلدى, ونى سىرتتاي بەلگىلەۋ ەنگىزىلدى. الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالىنىڭ جۇمىسى شەڭبەرىندە وڭالتۋ ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدار مەن راسىمدەردى تاڭداۋ مۇمكىندىگى قولجەتىمدى بولدى.
پرەمەر-مينيستر مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسى ۇنەمى جەتىلدىرىلىپ وتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. وڭىرلەردە وڭالتۋ ورتالىقتارى اشىلىپ جاتىر. بىلتىر اباي, جامبىل جانە تۇركىستان وبلىسىندا وڭالتۋ ورتالىقتارى پايدالانۋعا بەرىلدى. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ورتالىقتىڭ قۇرىلىس جۇمىسى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ ءۇشىن جۇمىس قارقىنىن كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى. وسىنداي ورتالىقتاردى اقمولا, اتىراۋ, جەتىسۋ وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسىندا سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ينكليۋزيۆتى قالالىق ورتانى قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇگىندە ەلدە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ قاجەتىنە ينفراقۇرىلىمنىڭ 45%-ى بەيىمدەلگەن. و.بەكتەنوۆ ناقتى ناتيجەگە جەتۋدە كوزبوياۋشىلىقسىز وسى باعىتتا ساپالى جۇمىس جۇرگىزۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مۇگەدەكتىگى بار جاندارعا قولايلى ءارى جايلى ورتا قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جوسپارلى جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. وبەكتىلەردى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ, قارتتاردىڭ ىڭعايىنا قاراي بەيىمدەۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ قاجەت. بۇل, اسىرەسە الەۋمەتتىك نىساندارعا, دارىحانالارعا, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى مەن ساۋدا ورتالىقتارىنا قاتىستى. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنە قۇرىلىستىڭ ساپاسى مەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن قولدانىستاعى ستاندارتتاردى قايتا قاراۋدى تاپسىرامىن. نورمالاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ قاجەت», دەدى ول.
ۇكىمەت باسشىسى سونداي-اق ينۆاتاكسي ەنگىزۋ ارقىلى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى تاسىمالداۋ ماسەلەسىن شەشۋگە باسا نازار اۋداردى. قازىر رەسپۋبليكادا وسىنداي 150-گە جۋىق قىزمەت جۇمىس ىستەيدى. اكىمدىكتەردىڭ الدىنا اۆتوموبيل پاركىن ۇلعايتۋعا جاردەمدەسۋ مىندەتى قويىلدى.
مۇگەدەك كىسىگە مۇمكىندىك بەرىلەدى
پرەمەر-مينيستر ەڭبەك مينيسترلىگىنە اكىمدىكتەرمەن جانە بيزنەسپەن بىرلەسىپ مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. قولايلى بوس جۇمىس ورىندارىن ىزدەۋدىڭ ىڭعايلىلىعى ءۇشىن ارنايى ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى قۇرىلدى – مەملەكەت جۇمىس ورىندارىن سۋبسيديالايدى. بۇل رەتتە مۇگەدەكتىگى بار ەڭبەككە قابىلەتتى ادامداردىڭ جالپى سانىنىڭ شامامەن 39%-ى جۇمىس تابادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مۇگەدەكتىكتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اۋرۋدى ەرتە دياگنوستيكالاۋ جانە ەرتە ارالاسۋ جونىندەگى جۇمىستى جاقسارتىپ, ساپاسىن ارتتىرۋى قاجەت. سونىمەن قاتار مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارمەن جۇمىس ىستەيتىن پەداگوگتەردى دايارلاۋدى كۇشەيتۋ ماڭىزعا يە. وعان قاتىستى ءتيىستى مىندەت وقۋ-اعارتۋ جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ الدىنا قويىلدى. ۇكىمەت باسشىسى ۇيدە مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى ۇزدىكسىز وڭالتۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنيكالىق قۇرالداردى ىرىكتەۋ بويىنشا بىرقاتار ءوڭىردىڭ تاجىريبەسىن كەڭەيتۋدى تاپسىردى. قازىر مۇنداي قىزمەت پاۆلودار, قىزىلوردا, اباي وبلىستارىندا جانە شىمكەنت قالاسىندا قولجەتىمدى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ 14 ۋنيۆەرسيتەتىندە الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەردى دايارلاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ وتىر.
مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتامانىڭ ساپاسىن ودان ءارى ارتتىرۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ەڭبەكتىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىن تولىق ينتەگراتسيالاۋ قاجەتتىلىگى دە نازاردان تىس قالمادى. وسىعان بايلانىستى بەيىندى مينيسترلىكتەرگە جىل سوڭىنا دەيىن جۇمىستى اياقتاۋ جۇكتەلدى. جالپى, 2024 جىلدىڭ باسىنان باستاپ مەملەكەتتىك ورگاندارعا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردان 16 مىڭنان اسا ءوتىنىش ءتۇستى. و.بەكتەنوۆ تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى شەشۋدە جەكە كوزقاراس قاجەت ەكەنىن, الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ ءوز جۇمىسىن جانداندىرۋى ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا ستاندارتتارىن جاساۋ مەن ىلگەرىلەتۋ جۇمىسىن جالعاستىرۋ قاجەت. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ازىرلەۋ جانە ولاردى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ مەن قورعاۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋ – وتە وزەكتى ماسەلە. ونىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ازىرلەنىپ جاتقان ينكليۋزيۆتى ساياسات جونىندەگى تۇجىرىمدامادا كورىنىس تابۋعا ءتيىس. بۇل قۇجات جەلتوقسان ايىندا قابىلدانۋى كەرەك. سوندىقتان ەڭبەك مينيسترلىگى تۇجىرىمداما جوباسىن ۇكىمەتكە 15 قاراشاعا قاراي ەنگىزۋى ءتيىس. جالپى, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا بولۋى ءلازىم», دەدى و.بەكتەنوۆ.
زاڭ جوبالاۋ جوسپارى بەكىتىلدى
وتىرىستا ۇكىمەتتىڭ 2025 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىسىنىڭ جوسپارى ماقۇلداندى. جاڭا رەداكتسيادا 6 زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ, سونداي-اق قولدانىستاعى 13 نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىگە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ قاجەت. پرەمەر-مينيستر 19 زاڭ جوباسىنىڭ 12-ءسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعانىنا توقتالدى. ۇكىمەت پەن باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار ەكونوميكانىڭ ورنىقتى دامۋىنا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى زاڭنامالىق باستامالار توپتاماسىن دايىنداۋى ءتيىس.
پرەزيدەنت جولداۋىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە جوسپار جوباسى قارجى نارىعىن تۇراقتى دامىتۋعا, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى مەن ازاماتتاردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان «بانكتەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» جاڭا زاڭدى ازىرلەۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق سايلاۋ زاڭناماسىن, مەملەكەتتىك قىزمەتتى, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى, دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدى, بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن, تەلەكوممۋنيكاتسيا نارىعىن جانە دەرەكتەر ورتالىقتارىن جەتىلدىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ۇكىمەت مۇشەلەرى ۇسىنعان جوسپار جوباسىن ماقۇلدادى. پرەمەر-مينيستر بيىلعى جوسپارىنىڭ قالعان بارلىق زاڭ جوباسىن پارلامەنتكە ەنگىزۋ جۇمىسىن اياقتاۋدى جانە ساپالى سۇيەمەلدەۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.