زاڭ جوبالارى پرەزيدەنت جولداۋىندا جانە ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا, سونداي-اق «Amanat» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا قامتىلعان باسىمدىقتاردى ىسكە اسىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەندى.
ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتاندىق تاۋار ءوندىرىسى مەن ەكسپورتىن ۇلعايتا وتىرىپ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, سونداي-اق ورتا بيزنەستىڭ ەل ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسىن 15%-عا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىن قويعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ادامداردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا تىكەلەي اسەر ەتەتىن وسى ستراتەگيالىق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ماسەلەسى ۇكىمەتتىڭ تۇراقتى نازارىندا بولۋعا جانە بيۋدجەتتى دايىنداۋ كەزىندە ەسكەرىلۋگە ءتيىس.
«بۇگىن ءبىز قاراستىرىپ وتىرعان زاڭ جوبالارى الداعى ءۇش جىلداعى ەل دامۋىن ايقىندايدى. بۇلار – پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىندا جانە ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا قويىلعان مىندەتتەردىڭ كورىنىسى. سونداي-اق وسى قۇجاتتاردا «Amanat» پارتياسى سايلاۋشىلارعا بەرگەن ۋادەلەرىنىڭ ورىندالۋى دا قامتىلدى. بۇل باعدارلامالىق قۇجاتتاردىڭ بارلىعى قارجىلىق تۇرعىدا تولىق قامتاماسىز ەتىلۋگە جانە ەڭ جوعارى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس. ءوز كەزەگىندە دەپۋتاتتار جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمدى ءارى ۋاقتىلى يگەرىلۋىن مۇقيات قاداعالاۋى كەرەك. ءار تەڭگە ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا باعىتتالۋى, ازاماتتاردىڭ يگىلىگى ءۇشىن پايدالانىلۋى قاجەت», دەدى ە.قوشانوۆ.
سونىمەن قاتار ءماجىلىس سپيكەرى «اۋىل اماناتى» جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا قاتىستى پروبلەمالارعا نازار اۋداردى, سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق قوردان بولىنەتىن ترانسفەرتتى ازايتۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ەسكە سالدى.
«الداعى ءۇش جىلدا ۇلتتىق قوردان بولىنەتىن ترانسفەرتتى تومەندەتۋدىڭ العىشارتتارىن كورە الماي وتىرمىز. بۇل – ۇكىمەتتىڭ بيۋدجەتتى جۇيەلى جوسپارلاي الماۋىنىڭ كورىنىسى. بيۋدجەت كىرىسىن تولىقتىرۋ رەزەرۆىن ءتيىمسىز شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋدان جانە بولاشاق ۇرپاقتىڭ قاراجاتىن پايدالانۋدى بارىنشا ازايتۋدان ىزدەۋ كەرەك. ەڭ باستىسى, پرەزيدەنت ايتقانداي, جاڭا تابىس كوزدەرىن ىزدەپ, ينۆەستورلاردى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىنا بەلسەندى تارتۋ قاجەت», دەدى ول.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇرلان بايبازاروۆ جوسپارلى كەزەڭدە ۇلتتىق قوردىڭ تازا ۆاليۋتالىق اكتيۆى بولجام بويىنشا 2025 جىلى 62,2 ملرد دوللاردى جانە 2026-2027 جىلدارى 69,9-78,7 ملرد دوللاردى قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى. ال 2025-2027 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت مولشەرى جىل سايىن 2 ترلن تەڭگە كولەمىندە ايقىندالدى.
ءوز كەزەگىندە قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەر كولەمى بولجام بويىنشا 2025 جىلى – 21,7 ترلن تەڭگەنى, 2026 جىلى – 19,4 ترلن تەڭگەنى, 2027 جىلى 20,9 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىنىن جەتكىزدى. الداعى جىلعى بيۋدجەت شىعىنى بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 1,7 ترلن تەڭگەگە ۇلعايتا جوسپارلانىپ, 25,8 ترلن تەڭگەنى قۇراپ وتىر. بۇل رەتتە 2025 جىلى الەۋمەتتىك سالاعا 9,8 ترلن تەڭگە باعىتتاۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جالپى شىعىندار كولەمىنىڭ 38%-ىن قۇرايدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى, جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ەركىن ءابىل پارلامەنتشىلەر بيۋدجەت جوباسىمەن جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا زاڭ جوبالارىنا 250-گە جۋىق تۇزەتۋ ەنگىزگەنىن مالىمدەدى. اتاپ ايتقاندا, وڭىرلەردە بەكىتىلگەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ رەزەرۆتەرىنىڭ بولۋىن ەسكەرە وتىرىپ, كوپتەگەن جەرگىلىكتى جوبا بويىنشا قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى قايتا قارالدى.
«بيىل وڭىرلەر كىرىس بويىنشا ءوز جوسپارىن 765 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندادى. وسىلايشا, ولار جەكەلەگەن ماسەلەلەردى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر ەسەبىنەن دەربەس شەشە الادى. بۇل رەتتە دەپۋتاتتار پرەزيدەنت پەن پارتيامىزدىڭ باعدارلامالارىن, اتاپ ايتقاندا, «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى مەن حالىقتى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قوسىمشا 15 ملرد تەڭگەدەن ءبولۋدى ۇسىندى», دەدى ول.
سونداي-اق ە.ءابىل 2025-2029 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىندا شيكىزات باعاسى مەن الەمدىك قارجى نارىعىنداعى جاعداي تىم وپتيميستىك تۇرعىدا كورىنىس تاپقانىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, بازالىق ستسەناريدى ىسكە اسىرۋ شارالارى جالپىلانعان ءارى دەكلاراتيۆتى سيپاتقا يە, دامۋ بيۋدجەتىمەن بايلانىسپايدى.
فراكتسيا جيىنىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى اسحات ايماعامبەتوۆ, ەرلان سايروۆ, تاتيانا ساۆەلەۆا, نارتاي سارسەنعاليەۆ, بەرىك بەيسەنعاليەۆ جانە تاعى باسقالار ءسوز سويلەدى. حالىق قالاۋلىلارى ۇكىمەت وكىلدەرىنە سۇراق قويىپ, تولىققاندى جاۋاپ الدى.
