«Finflow»
جوبا جەتەكشىسى داۋلەت ايتماقانوۆ وڭتۇستىك كورەياداعى «SolBridge» حالىقارالىق بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتى, «حالىقارالىق قارجى» ماماندىعىندا ءبىلىم العان. كەيىن «Corporate Finance Institute» كۋرسىندا ءبىلىمىن شىڭداپ, 2023 جىلى «Finflow.pro» جوباسىن باستاعان. ستارتاپتىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – بىرنەشە سەكۋند ىشىندە قارجىلىق مودەلدەر قۇرا الادى, بولجامدار مەن زەرتتەۋلەر جاسايدى, كومپانيانىڭ بولاشاقتاعى قارقىنى تۋرالى جىكتەپ, ءتۇسىندىرىپ, جوسپار قۇرىپ بەرەدى. وسىلايشا, كاسىپكەر بيزنەسىنىڭ قازىرگى جاعدايىن ايقىن كورەدى.
ء«بىز NLP-مودەلدەر پروۆايدەرلەرىمەن كوپتەگەن تاجىريبە جاسادىق, سونىڭ ىشىندە «ChatGPT», «Lama», «Gemini», «Claude» جانە «Perplexity» مودەلدەرىن قاراستىردىق. ناتيجەسىندە, قاراجاتقا قاتىستى دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەي الاتىن, قارجىلىق لوگيكانى تۇسىنەتىن ءارى ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشە الاتىن ەڭ جاقسى پروۆايدەر «Antropic» كومپانياسىنىڭ «Claude» مودەلى ەكەنىن انىقتادىق. ويتكەنى بۇل جۇيە بولجامدار جاسايدى ءارى كاسىپكەردىڭ 50-دەن استام قارجىلىق سۇراعىنا جاۋاپ بەرەدى. مىسالى, «ماعان وتكەن توقساننىڭ پايدا مەن شىعىن ەسەبىن جاسا» نەمەسە «كەلەسى ايدا ەكى مەنەدجەردى جۇمىسقا الۋعا بولا ما؟» دەگەن ساۋالدارعا ناقتى ۇسىنىسىن ايتادى. باسقا مودەلدەر كوبىنە ماتىنمەن, گرافيكامەن جۇمىس ىستەۋگە باعىتتالعان, سول سەبەپتى قارجىلىق مودەلدەردە قاتەلىك جىبەرەدى», دەيدى د.ايتماقانوۆ.
«Finflow» جوباسى ەلىمىزدەن بولەك, قىرعىزستان, سينگاپۋر جانە گەرمانيادا سۇرانىسقا يە. ناقتىراق ايتساق, جاساندى قارجىگەرگە 40 كومپانيا تۇراقتى جۇگىنەدى. سەبەبى بۇل جۇيە ناقتى فورمۋلا مەن الگوريتمگە نەگىزدەلگەندىكتەن, «ChatGPT» سەكىلدى جالعان دەرەككە بوي الدىرمايدى.
«شاعىن بيزنەس قارجى ديرەكتورىن جالداي المايتىنى بەلگىلى. وسى تۇستا بۋحگالتەر مەن قارجىگەردى شاتاستىرماۋ كەرەك. ويتكەنى بۋحگالتەر وتكەن مالىمەتتەرمەن جۇمىس ىستەيدى. ال قارجىگەر بولاشاقتى بولجاپ, كومپانيانىڭ كوپ تابىس تاۋىپ, قاراجاتتى ۇنەمدەۋىن قامتاماسىز ەتەدى. وسى سەبەپتى, 80% شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ «Finflow» پلاتفورماسىنا قاجەتتىلىگى بار. ودان سوڭ, ءبىز تۇتىنۋشىلاردىڭ قارجىلىق دەرەكتەرىن ءۇشىنشى تاراپقا تاراتپايمىز. بۇل –كومپانيانىڭ ەڭ ماڭىزدى شارتى», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
«Beksar»
بىرەر جىل بۇرىن ماقسات بەكتىباەۆ, باۋىرجان سارسەمباەۆ, ايدىن تەمەكوۆ ەلىمىزدە جەكە دۇكەندەر جەلىسىن وركەندەتىپ جۇرگەن. ءۇش جىگىتتىڭ ماسەلەسى ءبىر بولاتىن. ياعني ولار كىرىس, شىعىس جانە قالدىق تاۋار تۋرالى اقپاراتتى جيناقتاي المايتىن ەدى. كاسىپكەرلەر ءتۇرلى ءادىستى قولدانىپ كوردى. پايداعا جارايتىنىن تاپپاعان سوڭ, اقىرى قاجەت باعدارلامانى وزدەرى جاساپ شىعاردى. جوبا «Beksar» دەپ اتالادى. ول ساۋدا نۇكتەسىنىڭ دەرەكتەرىن تولىق تسيفرلاندىرىپ, بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى نوۋتبۋك نەمەسە تەلەفوندا جيناۋعا كومەكتەسەدى. ستارتاپتىڭ بۇل قىزمەتى ەلىمىزدەگى 2,3 مىڭنان استام دۇكەندە قولدانىلادى. ارينە, كومپانيانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار بۇل جەتىستىكپەن توقتاپ قالماق ەمەس.
«كەز كەلگەن دۇكەننىڭ قىزمەتى ساۋدا, كاسسا قۇرالى, قالدىق تاۋار, جەڭىلدىك جۇيەسى جانە ت.ب. ماڭىزدى زاتتاردان قۇرالادى. مۇنىڭ ءبارى ءبىر قوسىمشادا جينالىپ, تەتىكتى ءبىر باسقاندا شىعۋى كەرەك. ياعني كاسىپكەر ارقايسىسى ءبىر-ءبىر قىزمەت ۇسىناتىن بىرنەشە باعدارلامامەن باسى اينالىپ وتىرماۋى قاجەت. ءتىپتى قاراپايىم تىلدە ايتسام, «Beksar» ءسىزدىڭ دۇكەندى تولىقتاي تسيفرلاندىرۋعا كومەكتەسەدى. بۇرىن قالاي ەدى؟ كاسىپكەر داپتەر نەمەسە «Excel» كەستەسىن اشىپ, ساۋدانىڭ ءبارىن سوعان جازاتىن. سوسىن قولىمەن سانايتىن. مۇنداي ادىسپەن دۇكەندە قانشا تاۋار قالعانىن ءبىلۋ مۇمكىن ەمەس. ال ءبىزدىڭ باعدارلاما بۇل داپتەردى كاسىپكەردىڭ نوۋتبۋك, پلانشەت نەمەسە تەلەفونىنا كوشىرىپ, ەسەپتىڭ ءبارىن ءدال وسى ساتتە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ا.تەمەكوۆ.
ماقسات بەكتىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «Beksar»-مەن بۇرىن-سوڭدى جۇمىس ىستەگەن تۇتىنۋشىلاردىڭ 76%-ى ءالى كۇنگە دەيىن اتالعان باعدارلامالىق قۇرالدى قولدانىپ كەلەدى.
«شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ كوبى قانشا جۇمسايتىنىن بىلەدى. بىراق ناقتى قانشا تابىس تاباتىنىن بىلەتىندەر نەكەن-ساياق. ال بىرنەشە دۇكەنىڭ بولسا ءارى بۇل سۇراققا ناقتى جاۋاپ بەرە الماساڭ, كاسىبىڭنىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر دەگەن ءسوز. كاسىپكەر ءبىر كۇنى شىعىنعا باتىپ جاتىرمىن دەپ ويلايدى, ال ەكىنشى كۇنى شوتتاعى اقشانى كورىپ, شۇكىر ەتەدى. بۇلاي بولماۋى كەرەك. بىردە ءبىز قويمانى تسيفرلاندىرۋعا كەلدىك. «بۇل جەردەگى تاۋاردىڭ سوماسى قانشا؟» دەپ سۇرادىق. يەسى 3 ميلليون تەڭگەدەن اسپايدى دەدى. بىرنەشە ۋاقىتتان كەيىن ءبىز ەسەبىن جاساپ, قويمادا 8 ميلليون تەڭگەنىڭ تاۋارى جاتقانىن كورسەتتىك. ساۋدا جەلىسىن تسيفرلاندىرعاندا دا وسىنداي جاعدايعا تاپ بولدىق. يەسىنىڭ ەسەبى بويىنشا قويمادا 200 ميلليون تەڭگەنىڭ تاۋارى بولعان. ال تۇگەندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەننەن كەيىن ونىڭ قۇنى 1 ميلليارد تەڭگە بولىپ شىقتى», دەيدى م.بەكتىباەۆ.
«Kwaaka»
قاراعاندىلىق ءنابي مۇراتبەك نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەننەن-اق جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىگىن مەڭگەرگەن. كەيىن وسى قابىلەتىن شىڭداپ, «كwaaka» ستارتاپ-قىزمەتىن ىسكە قوستى. بۇل جوبانىڭ ەرەكشەلىگى – مەيرامحانانىڭ كاسسالىق جۇيەسىن بىرىكتىرەدى, سونداي-اق بيزنەسكە تاپسىرىستاردى ءبىر جەردەن باسقارۋدىڭ كەشەندى شەشىمىن ۇسىنادى. سونىڭ ارقاسىندا بىرنەشە اككاۋنتقا قاجەتتىلىك بولمايدى ءارى دەرەكتەردى قولمەن ەنگىزىپ ۋاقىت جوعالتپايسىز. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, «Kwaaka» جۇيەسى تاپسىرىستاردى ۆەب-سايت, ساۋدا الاڭدارى مەن جەتكىزۋ سەرىكتەستەرى سەكىلدى ءتۇرلى ونلاين پلاتفورمادان قاشىقتا وتىرىپ وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اتالعان قىزمەت ارقىلى «Glovo», «Walt», «Chocofood» سەكىلدى بىرنەشە اگرەگاتوردان ونلاين تاپسىرىستار تىكەلەي تۇتىنۋشىنىڭ «POS» جۇيەسىنە جىبەرىلەدى. ورتاشا ەسەپپەن تاپسىرىستاردى وڭدەۋ ۇدەرىسى 15 مينۋتقا قىسقارادى. ناتيجەسىندە, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى دا جاقسارادى, ويتكەنى ادام قاتەلىگىنىڭ ىقتيمالدىلىعى وتە تومەن.
«كاسسيرلەرمەن, اكىمشىلەرمەن سۇحباتتاسىپ, كوپتەگەن مەيرامحانانىڭ كاسسالىق جۇيەسىندە ءبىر ىزگە تۇسپەگەن ۇلكەن ماسەلە بارىن ءبىلدىم. جوبامىزدىڭ يدەياسى وسىلاي كەلدى. شامامەن 2022 جىلدىڭ اقپانىندا ستارتاپ جۇمىسىن باستادىق. قازىر «Kwaaka»-عا 500-گە جۋىق مەيرامحانا قوسىلعان. ەلىمىزدەن بولەك, ارمەنيا مەن ازەربايجاندا دا بىزبەن جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى ءىرى سەرىكتەستەر بار», دەيدى جوبا جەتەكشىسى ءنابي مۇراتبەك.
