ولاردىڭ ءبىرى انار قۇرمانوۆا «ساياجان» جەكە كاسىپكەرلىگىنە جەتەكشىلىك جاسايدى. انار نەگىزگى ماماندىعى بويىنشا قاراعاندى قالاسى مەكتەپتەرىندە مۇعالىم بولىپ, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پانىنەن ساباق بەردى. ايلىقتىڭ شايلىققا جەتپەيتىنى ونى كاسىپكەر بولۋعا ءماجبۇر ەتتى دەسە دە ارتىعى جوق. ول جاڭاارقا اۋدانىنداعى اقتۇبەك اۋىلىنان استاناعا ءسۇت, قىمىز ساتۋعا شىقتى. قىزىل ىرىمشىك, قۇرت قايناتاتىن بولدى. كەيىن ول كاسىبىن ودان ءارى كەڭەيتە ءتۇستى. اقتوبە جاققا قوناققا بارعانى مۇنداي جاقسى بولار ما؟ سول ساپارىندا انار تالقاننان جاسالعان جەنتتىڭ ءدامىن تاتىپ, اۋزىنىڭ سۋى قۇرىدى. ء«وزىم عانا كورىپ قايتقانىم بولماس» دەگەن ول سول ساپارىندا جەنت جاساۋدىڭ جولىن ۇيرەنىپ الدى. مىنە, سودان بەرى ءسۇت ونىمدەرىنە قوسا جەنت تە جاسايدى.
– مەن باعانى شەكتەن تىس قىمباتتاتپاعاندى ءجون سانايمىن. ويتكەنى ءونىمنىڭ تەزىرەك وتكەنى كەرەك. ال, ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» دەگەن باعدارلاما اۋىلداعى ءبىراز اعايىندى قوزعالىسقا ءتۇسىردى. ءوزىمىز ءونىم وندىرمەي, ەكونوميكانى ورگە سۇيرەۋ مۇمكىن ەمەس دەسەك, ارقايسىمىز سوعان تامشىداي بولسا دا ۇلەسىمىزدى قوسا ءبىلۋىمىز كەرەك – دەيدى انار.
- مەيىرحان يگەنوۆ تە وبلىستىڭ جاڭاارقا اۋدانىندا تۇرادى. ونىڭ جەكە كاسىپورنى «قاسيەت» دەپ اتالادى. بۇل اتاۋدىڭ دا وزىندىك ءمانى بار. ويتكەنى, مەيىرحان ءۇشىن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قاستەرلەۋ ەڭ باستى قاسيەت سانالادى. ول قايىستان قامشى ءورۋدى كاسىپكە اينالدىرىپ وتىر.
كەزىندە ۇلكەندەردىڭ ءبىرى «قاراعىم, ءبىز كەتەمىز, سوندا ءىسىمىزدى سەندەر جالعاماعاندا, كىم جالعايدى؟ ءال-قۋاتىمىز بار كەزدە بىلگەنىمىزدى ۇيرەتىپ كەتەيىك» دەپ جانىنا شاقىرعان ەدى. ءسويتىپ, قامشى ءورۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتكەن بولاتىن. قولىنىڭ دا ەبى بولعاسىن با, ول قامشى ءورۋدى تەز يگەرىپ الدى. نارىق تالابىنا سايكەس قامشى دا كاسىپكە اينالدى. قازىر مەيىرحان يگەنوۆكە ءوز ەلىمىزدەن عانا ەمەس, شەتەلدەردەن دە تاپسىرىستار ءتۇسىپ جاتادى ەكەن. ويتكەنى ونىڭ قولىنان شىققان ءاربىر قامشى ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى. ءورىمى ءوز الدىنا, سابىن ورنەكتەۋگە كەلگەندە دە مەيىرحاننىڭ شىعارماشىلىق ىزدەنىسى كەرەمەت.
– ءبىر قامشىنى جاساپ شىعۋعا كەمى ءبىر اپتا ۋاقىت كەتەدى. قامشى – قولعا ۇستاي سالاتىن جاي عانا م ۇلىك ەمەس. بۇل – اتا-بابامىزدان قالعان ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ءبىرى. سوندىقتان, قامشى ىستەگەندە ونىڭ ادەمى, تارتىمدى, ۇستاۋعا دا ىڭعايلى بولماعىن ەسكەرەمىن, دەگەن مەيىرحان كەشەدەن بۇگىنگە جەتكەن ۇلتتىق قولونەردى, زەرگەرلىكتى, ىسمەرلىكتى ەرتەڭگى ۇرپاقتىڭ قولىنا تابىستاپ كەتۋدى ءوزىنىڭ پارىزى سانايتىنىن دا جاسىرمايدى.
- جەسەڭ تىسىڭە , جەمەسەڭ تۇسىڭە كىرەتىن جارىقتىق جىلقىنىڭ ەتىن بۇقتىرعاندى بۇرىن ەستي قويماعان ەدىك. ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا مۇنى دا كوردىك. بايقاۋعا بۇقتىرىلعان جىلقى ەتىن الىپ كەلگەن مارحاببات جاراسپاەۆا بولىپ شىقتى.
– بىردە اكەم «مەرەكەلىك داستارقاننىڭ ۇلكەن ءدامىن ءوزىم دايىندايمىن» دەدى. قازاقتا ەتتەن ارتىق ۇلكەن ءدام بولا ما؟ ول ءدامدى اكەم قالاي دايىندايدى؟ سوندا قازانعا ەتتى ءوزى سالىپ, قامىرىن يەلەپ جۇرە مە؟ العاشىندا ەشقايسىمىز ەشتەڭە تۇسىنبەدىك. سويتسەك, اكەمىز جاڭا سويىلعان جاباعىنىڭ ەتىن الدى دا, 3-4 سم قالىڭدىقتا كەسىپ, تۇز-بۇرىشىن, باسقا دامداۋىشتەرىن قوسىپ, بۇقتىرىپ قويدى. سودان سوڭ شىنى ىدىسقا, ياعني بانكىگە سالىپ, سۋ تولى كاسترولدە بىرنەشە ساعات قايناتتى. ءوز شىرىنىنا پىسكەن ەتىمىز بۇرىنعى جەپ جۇرگەن ەتىمىزدەن دە الدەقايدا ءدامدى بولدى. مىنە, سودان باستاپ حالىققا جىلقى ەتىن بۇقتىرۋ ارقىلى دايىنداپ, ۇسىنا باستادىق, دەيدى مارحاببات اليارقىزى.
ۇلىتاۋ جاعىنىڭ ەتى ونسىز دا ءدامدى بولىپ كەلەدى. ويتكەنى, بۇل وڭىردە جۋساننىڭ بىرنەشە ءتۇرى وسەدى. ال جۋسانعا جايىلعان مالدىڭ ەتى وتە ءدامدى. سول ءدامدى ەتتى ودان ءارى دامدىرەك ەتىپ ۇسىنۋ, ازىرگە كاسىپكەر مارحابباتتىڭ عانا قولىنان كەلىپ تۇر.
– ءبىز وبلىستا ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» بايقاۋىن بىرنەشە كەزەڭنەن وتكىزدىك. اقىرىندا ەڭ وزىق دەگەن وندىقتىڭ اراسىنان ۇزدىك ۇشەۋىن انىقتادىق. ولار الداعى ۋاقىتتا رەسپۋبليكالىق بايقاۋدا ءبىزدىڭ وبلىستىڭ نامىسىن قورعايتىن بولادى, –دەيدى ۇلىتاۋ وبلىسى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى گۇلميرا قاجەنوۆا.
اۋىل ادامدارىن كاسىپكەرلىككە تارتۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى جويۋعا دا, ەلدىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا دا بولادى. بۇعان ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» باعدارلاماسى اياسىندا شارۋالارىن جولعا قويا باستاعان جەكەلەگەن ادامداردىڭ تىرلىكتەرى دالەل.
ۇلىتاۋ وبلىسى
