جي: اقىرعى شەشىم – ادامنىڭ قولىندا

ەلىمىز حالىقارالىق ارەنادا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ماقساتىن­دا, ادامي رەسۋرستاردى (HR) باس­قارۋ­دى قوسا العاندا, ءوزىنىڭ بيز­نەس-ۇدەرىستەرىن جاڭعىرتۋعا بەل­سەندى ۇمتىلىپ كەلەدى. تەحنو­لو­گيالىق مۇمكىندىكتەردى بىرتىن­دەپ نىعايتۋ بارىسىندا جاساندى ينتەللەكت ءىرى, ورتا كومپانيالار­دىڭ HR-ۇدەرىستەرىنەن ويىپ ورىن الدى. بۇل تۇيىندەمەلەردى سۇرىپتاۋ, جۇ­مىسقا ۇمىتكەرلەر­دى الدىن الا ىرىكتەۋ, سونداي-اق تا­لانتتار­دى باسقارۋدىڭ تيىم­دى­لىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كومپا­نيا قىز­مەتكەرلەرى ۇسىنعان دەرەك­تەر­دى تالداۋ سياقتى كۇندە­لىكتى تاپ­سىرمالاردى اۆتومات­تان­­­دىرۋ­دىڭ قارقىنىنان بايقالادى.

جي ەنگىزۋ وتاندىق كومپا­نيا­لارعا جالداۋ جۇمىستارىن جە­­دەل­دەتۋگە, كادرلاردى ىرىكتەپ الۋ شىعىندارىن ازايتۋعا كو­مەك­­تەسەدى. جي الگوريتمى كو­مە­­گى­مەن ۇيىمدار ۇلكەن كو­لەم­­­دەگى دەرەكتەردى تالداي الا­دى, قىز­مەتكەرلەردىڭ ونىم­دى­لىك ۇدەرىس­تەرىن انىقتاپ, مانساپ­تىق دامۋىن بولجايدى. بۇل اسى­رە­سە كادرلىق رەزەرۆتىڭ شەكتەۋلى جاعدايىندا, ەڭبەك ونىم­دى­لىگىن ارتتىرۋ بارىسىندا وتە ما­ڭىزدى. سونىمەن قاتار جي قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ مەن دا­مىتۋدىڭ دەربەستەندىرىلگەن باع­دارلامالارىن قۇرۋ بارى­سىن­­دا دا قولدانىلادى. بۇل جۇ­مىس بە­رۋ­شىلەردىڭ قىزمەتكەر داع­­­دى­­لا­رىن ءتيىمدى دامىتۋىنا, نارىق­­­­­تىڭ تەز وزگەرەتىن تالاپتارىنا ­­يكەمدى بەيىمدەلۋىنە وڭ ىقپال ەتەدى.

جي ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدا, قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنە قاتىستى ولقىلىقتاردى جويۋدا ايتارلىقتاي ارتىقشىلىق ۇسىنىپ وتىر. اسىرەسە حالىق­ارا­لىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەيتىن وتاندىق كومپانيالار ادام رەسۋرستارىنا جي-ءتى قولدانۋدا جاھاندىق ستاندارتتارعا ساي بولۋعا ۇمتىلادى. وسى سالاداعى ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەل نارىعىنداعى ادام رەسۋرسى ۇدەرىستەرىنە جي ەنگىزۋ ءالى ەرتە ساتىدا, دەگەنمەن قازىردىڭ وزىندە ەلەۋلى دامۋ كەلەشەگىنە يە. بۇل رەتتە كومپانيالار وزىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا ينۆەس­تيتسيا سالۋدى جالعاستىرىپ, HR سالاسىنداعى جي الەۋەتىن بارىنشا پايدالانۋ جولىندا جەر­گىلىكتى جاعدايدى جاھاندىق تاجىريبەگە بەيىمدەۋ قاجەت. تەحنولوگيالىق دايىندىق پەن مادەني-قۇقىقتىق اسپەكتىلەر­گە بايلانىستى قيىندىققا قا­راماستان, جي بىزدە مامان باس­قارۋ ۇدەرىستەرىن ايتارلىقتاي جاقسارتا الادى.

بۇگىندە كادر رەزەرۆىنىڭ جا­ھاندىق قىسقارۋى, جۇمىستان بوساۋ تولقىنى مەن دەموگرا­فيا­لىق وزگەرىستەن تۋىنداعان جۇمىس كۇشى تاپشىلىعىنىڭ ارتۋىنا قاراماستان, جاڭا مۇمكىندىك­تەر كوكجيەگى دە پايدا بولدى. جاساندى ينتەللەكت قىزمەتكەر­دى جالداۋ كەزىندە بىرجاقتىلىق­پەن كۇرەسۋگە, بۇرىن قامتىلماعان تالانتتار قورىن تارتۋ ارقىلى جالداۋ ۇدەرىستەرىنىڭ قولجەتىم­دى­لىگى مەن ينكليۋزيۆتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىنا جەتۋگە سەپتى­گىن تيگىزەدى. تەحنولوگيا رەكرۋ­تەرلەر (كادر تاڭداۋشى) مەن جال­داۋ مەنەدجەرلەرىنە دەموگرافيا­لىق نەمەسە ءبىلىم دەڭگەيىنە ەمەس, داع­دىلارعا نەگىزدەلگەن سترا­تەگيا­لاردى ازىرلەۋگە مۇم­كىن­­دىك بەرىپ, كەمسىتۋشىلىك قاۋ­پىن ازايتادى. دەي تۇرعانمەن, جي ەنگىزۋ قادا­مى مۇقيات ءارى سال­ماقتى ءتاسىلدى قا­جەت ەتەدى. جاسان­دى سانا ءوزىن ۇيرەتكەن دەرەكتەرگە ءتان تەرىس تۇسى­نىكتى دە جادىدا ساق­تايتىنىن ەسكەرگەن ءجون.

مىسالى, الەمنىڭ 715 جو­عارى بۋىن باسشىلارىن ساۋال­­ناماعا تارتىپ, بيزنەس كوش­باس­شىلارى­مەن, تالانتتاردى تارتۋ سالاسىن­داعى حالىقارالىق سا­راپ­شىلار­مەن سۇحبات جۇرگىز­گەن دۇنيەجۇزى­لىك ەڭبەك كون­فە­­دەراتسياسى­نىڭ (WEC) زەرت­تەۋلەرىنە قاراعان­دا, جاسان­دى ينتەللەكتىنى بيز­نەس-ۇدە­رىس­تەرگە ءساتتى ەنگىزگىڭىز كەلسە قىز­­مەتكەرلەردىڭ داعدىلارى مەن رە­سۋرستارىن تۇبەگەيلى قايتا قا­راۋ قاجەت. جاساندى ينتەللەكت تالانتتاردى ىزدەۋ مەن جالداۋ ادىستەرىن ايتارلىقتاي وزگەرتە الاتىن ەرەكشە الەۋەتكە يە دەسەك تە, ادامنىڭ شەشىم قابىلداۋعا قوساتىن ۇلەسىن ساقتاۋ ماڭىزدى. حا­لىقارالىق كاسىپوداقتار كون­فەدەراتسياسىنىڭ (ITUC) باس حاتشىسى ليۋك تريانگلدىڭ پىكى­رىنشە, جي الەۋەتى زور, بىراق وعان جۇمىسشىلاردى جالداۋ, باعا­لاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا رۇق­سات ەتۋگە بولمايدى. ياعني تۇبىن­دە كادر­لىق باسقارۋ شەشىم­دەرى ادامنىڭ قولىندا قالۋى كەرەك.

بۇل مالىمدەمە WEC ازىر­لە­گەن جاساندى ينتەللەكت پاي­دا­لانۋدىڭ ەتيكالىق قاعيدا­لارى كو­دەك­سىنىڭ نەگىزىندە جات­قان ادام­عا باعدارلانعان ءتاسىل­دى بىل­دىرەدى. كودەكستە جي تەك بيز­­نەسكە عانا ەمەس, جالپى قو­عام­عا دا پايدا اكەلەتىن دارە­جە­دە قول­دانىلۋى كەرەكتىگى بايان­دال­عان. زاڭناما سونىمەن قاتار جي قول­دانۋدا قۇقىقتىق بازانى قا­لىپتاستىرۋدا ماڭىزدى ءرول ات­قارادى. ەۋروپالىق وداق قا­بىل­داعان جاساندى ينتەل­لەكت تۋرالى زاڭ ءبىلىم بەرۋ­دە, كا­سىپ­تىك وقىتۋدا, مامان باس­قا­رۋ­دا جاساندى ينتەللەكتىنى قول­دانۋ­دىڭ تاۋەكەلى جوعارى قادام دەپ جىك­تەيدى. بۇل باعالاۋ جي-ءدى ەتي­كالىق قولدانۋدىڭ ما­ڭىز­دى­لى­عىن تولىق كورسەتپەسە دە, كادر ين­دۋسترياسىنىڭ ەتيكالىق ستاندارتتارىن بەلگىلەپ, ساقتاۋدا ۇيىم شەشۋشى ءرول اتقاراتى­نىن مويىنداۋ قاجەت. WEC بيزنەس ادامعا باعدارلانعان ءتاسىل­دى باس­­شىلىققا الۋى, جاساندى ين­­تەل­­لەكتىنى جۇزەگە اسىراتىن ادام­­دار ۇدەرىستى تولىعىمەن با­قى­­لاپ, قاۋىپسىز تاجىريبە ار­قى­لى ىقتيمال زياننىڭ الدىن الۋى, سونىمەن بىرگە جەكە ادام­دار­دىڭ دا, جالپى قوعامنىڭ دا ءومى­رىن جاقسارتۋعا ۇمتىلۋى كە­رەك­تىگىن العا تارتادى. تۇتاستاي ال­عاندا, جاساندى ينتەللەكت دۇ­رىس, جاۋاپكەرشىلىكپەن پاي­دا­لانىلعان جەردە بيزنەس-ۇدە­رىس­تەردى عانا ەمەس, جالپى قوعام­دى دا ايتارلىقتاي وزگەرتە الاتىن قۋاتتى قۇرال بولا الادى. بۇل رەت­­تە مامان باسقارۋ سالاسىن­دا جا­ساندى ينتەللەكتىنى قاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا ەتيكالىق تاسىلدەر مەن قاتاڭ ستاندارتتاردى تەرەڭ مەڭگەرۋ وزەكتى.