ونەر • 11 قازان, 2024

ساز ونەرىنىڭ ساردارى

170 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ءان ونەرىندە دارىندى ديريجەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءالي الپىسباەۆتىڭ ەسىمى ەرەك. «تويىڭ تويعا ۇلاسسىن», «دوسىم» سەكىلدى ەل جۇرەگىنە قونىستانعان تاڭداۋلى اندەرى حالىق جادىندا ماڭگى قالماق. ءتىپتى شىعارمالارى شەتەل اسىپ, قازاق ونەرىن اسپانداتىپ كەلەدى. وعان دالەل تۇڭعىش رەت وتكەن «ەلگە ارناۋ» حالىقارالىق ءانشى-ۆوكاليستەر مەن جەكە اسپاپتا ورىنداۋشىلار بايقاۋى.

ساز ونەرىنىڭ ساردارى

قازاقستان كومپوزيتورلار ودا­­عىنىڭ 85 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان I حالىقارا­لىق «ەلگە ارناۋ» ونەر دوداسىنا قا­تىسقان ونەرپازدار تەك اۆتوردىڭ شىعارمالارىن ورىندادى. ەكى كۇنگە سوزىلعان ونەر بايگەسى ەل­دىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا يە بولدى. سازگەرلىكتىڭ ازابىن تاتىپ, سىرى مەن سىنى كەتپەيتىن ساز تۋىن­داتۋدىڭ ماشاقاتىنا ءتوزۋ – ۇلكەن ماحابباتتان تۋىنداسا كەرەك. وسى جولعا تۇتاس ءومىرىن ارناپ كەلە جات­قان ونەر يەسى سالتاناتتى شارادا حالىققا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.

«جەتىسۋ جۇرتىنا دەگەن ىقى­لاسىم شەكسىز. مەن سازگەرلىك, جال­پى مۋزىكا ونەرىنە توتەدەن كي­لىگىپ, توسىننان قوسىلعان جان ەمەس­پىن دەپ بىلەمىن. اق جورگەك­كە انمەن ورانىپ, كۇيمەن بۋىلىپ, تالبەسىكتە انا ءالديىن تىڭ­­داپ ءوستىم. ق ۇلىنداي قۇلدىراڭداپ وس­كەن شاعىم بۇگىنگە دەيىن كوز الدىمنان كەتكەن ەمەس. سول كەزدەگى اۋىلىمنىڭ اجەلەرى سالعان تاما­شا اۋەندەر ءالى دە قۇلاعىمدا ءجۇر. سول سەبەپتى, ونەرگە كەزدەيسوق كەلمەدىم دەپ ايتۋعا تۇتاستاي قۇقىم بار», دەدى ءا.الپىسباەۆ.

بايقاۋعا وزبەكستاننىڭ حالىق ءارتىسى فارۋح سادىكوۆ, قىرعىز­ستان­نىڭ حالىق ءارتىسى تىلەك ناي­مانباەۆ, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى نۇرجامال ۇسەنباەۆا, قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ مايتالماندارى جانات شىبىقباەۆ, دۇيسەن ورىنباي, تورعىن سمايلوۆا قازىلىق ەتتى. ولار جۇزگە تارتا قاتىسۋشىنىڭ ىشىنەن ۇزدىكتەردى تاڭدادى.

ء«الي دەمەگەن ۇلى – ءى.جان­سۇگىروۆ اتىنداعى ونەر ورداسىن باسقارعاندا, ۇجىمدى قانات­تان­دىرىپ قانا قويماي, تالاي بەلەسكە باستاعان باسشى. الپىستان اسقان ەل اعاسى باعىندىرعان اسۋلار­دىڭ ءوزى ءبىر كىتاپقا ارقاۋ بولارلىق­تاي. بۇگىندە م.تولەباەۆ اتىن­داعى فيلارمونيانىڭ وركەسترىنە ديريجەرلىك ەتىپ, كەشەگى نۇرعيسا تىلەنديەۆ سىندى تۇلعالار سالعان سارا جولدىڭ ساڭلاعى ەكەنىن دا­لەل­دەپ ءجۇر. بۇل ارينە, ءبىر عانا جەتىس­تىگى», دەدى ن.ۇسەنباەۆا.

اتالعان ونەر دوداسىندا جۇل­دەلى ورىنعا يە بولعان جەڭىم­پاز­داردىڭ بارىنە قارجىلاي سىيلىق بەرىلدى. توپتى جارعان تۇركى بالالارى ونەرىن ورتاعا سالىپ, جەتى­سۋلىقتاردى ءبىر جەلپىندىردى.

جەتىسۋ وڭىرىندە ء«الي – اۋەن, ءالي – جىر» اتتى ءان بار, وسىعان وراي كومپوزيتوردىڭ ارتىنان ەرگەن اڭىز دا جەتەرلىك. وڭتۇستىك جاققا بارعان كومپوزيتوردىڭ «دوسىم» دەگەن تاماشا ءانىن تىڭ­داعان كاسىپكەر ازاماتتىڭ ءبىرى اۆتورعا جەڭىل اۆتوكولىگىن سىي­عا بەرگەن ەكەن. مۇنىڭ ءوزى ءان قانا­تىندا تەربەلگەن ازاماتتىڭ جو­مارتتىعى بولسا, تىڭدارماندى سون­داي كۇيگە بولەگەن تۋىندىنى ومىرگە اكەلگەن سازگەردىڭ تالانتىنا جاسالعان قۇرمەت دەپ بىلەمىز.

ءالي الپىسباەۆتىڭ بويىندا بابادان قالعان تەكتىلىك بارى انىق. وعان دالەل, ارقاشان مۇ­قىم ەلدىڭ ماڭگىلىك مۇراسىن ءجيى ناسي­حاتتايتىندىعىندا. سان مارتە كونتسەرتتىك ساپارمەن قىتاي, تۇركيا, پولشا, ءۇندىس­تان, بولگاريا جانە رەسەيدىڭ ءىرى قالا­لارىندا بولىپ, كوپتەگەن حالىق­ارالىق مۋزىكالىق فورۋم مەن فەس­تيۆالدەرگە قاتىستى. سونى­مەن قاتار ديريجەر-كومپوزيتور رەتىندە وتاندىق ءىرى ساحنالاردا ءوزىنىڭ ونەرىن سان مارتە مويىنداتىپ, تىڭدارماندارىن ءسۇيسىن­دىرىپ كەلەدى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, جۇز­دەگەن ءاننىڭ, الدەنەشە ءىرى كۇي-پوەما­لاردىڭ جانە دومبىراعا ارناپ جازىلعان 3 ءبولىمدى كونتسەرتتىڭ اۆتورى. تەاتردا ساحنالانعان 10-عا جۋىق قويىلىمعا مۋزىكا جازىپ, اندەرى مەن شىعارمالارى­نان قۇرالعان «اۋىلداعى توي», ء«انىم­دى سىزگە ارنادىم» اتتى جي­ناق­­تارى جارىق كورگەن. بۇل ەرتەڭگە اڭىز بولار ءبىر ادامنىڭ شىعارما­شى­لىق الەۋەتىنىڭ كورسەت­كىشى, ەسى­مىن ايگىلەپ تۇراتىن د­ارىننىڭ عۇمىرناماسى.

 

جەتىسۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار