قازاقستاندا اەس بويىنشا رەفەرەندۋم قالاي وتەدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «2024 جىلعى 6 قازاندا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكiزۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويعان ەدى. 

«قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 44-بابىنىڭ 10) تارماقشاسىنا جانە «رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 18-بابىنا سايكەس قاۋلى ەتەمىن: 2024 جىلعى 6 قازاندا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزىلسىن», دەلىنگەن جارلىق ماتىنىندە.

رەفەرەندۋمعا قانداي ساۋال شىعارىلادى؟

بيۋللەتەندەردە ء«سىز قازاقستاندا اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن سالۋعا كەلىسەسىز بە؟» دەگەن سۇراق قويىلادى.

رەفەرەندۋم ساعات 07:00-دەن 20:00-گە دەيىن وتكىزىلەدى, ال داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى 7 كۇن ىشىندە جاريالانادى.

كىم داۋىس بەرە الادى؟

داۋىس بەرۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 18 جاسقا تولعان بارلىق ازاماتى قاتىسا الادى. قازىرگى ۋاقىتتا 12 176 968 ادام داۋىس بەرۋ قۇقىعىنا يە.

رەفەرەندۋم بارىسىندا جالپى 10 327 سايلاۋ ۋچاسكەسى جۇمىس ىستەيدى. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ تىركەلگەن جەرى بويىنشا داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنىڭ سانى - 9 709, ۋاقىتشا ۋچاسكە - 618. شەتەلدە جۇرگەن وتانداستارىمىز ءۇشىن 63 ەلدە 78 ۋچاسكە اشىلادى. داۋىس بەرۋشىلەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن اۋماقتىق رەفەرەندۋم كوميسسيالارى وزگە ۋاقىتتى بەلگىلەۋى مۇمكىن. 

بۇعان دەيىن سوعىس قيمىلدارى ءوتىپ جاتقان ليۆاندا داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسى اشىلمايدى دەگەن شەشىم قابىلدانعان ەدى.

ەل ازاماتتارى قاي جەردە داۋىس بەرە الاتىنىن قالاي بىلە الادى؟

ءار ازامات ءوز داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسى قايدا ورنالاسقانىن ۇيدەن شىقپاي-اق بىلە الادى. ول ءۇشىن referendum.gov.kz ارنايى سايتى ىسكە قوسىلدى. داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسى تۋرالى اقپارات الۋ ءۇشىن كەلەسى قادامداردى ورىنداۋ قاجەت:

• referendum.gov.kz سايتىنا كىرىڭىز.
• تۇرعىلىقتى جەرىڭىزدى كورسەتىڭىز.
• جسن (جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى) ەنگىزىڭىز.
• «تابۋ» باتىرماسىن باسىڭىز.

دەرەكتەرىڭىز ەڭگىزىلگەننەن كەيىن, جۇيە ۋچاسكەڭىز تۋرالى اقپارات ۇسىنادى.

رەفەرەندۋمدا داۋىس بەرۋ ءتارتىبى قانداي؟

• بيۋللەتەن جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتى كورسەتكەن كەزدە بەرىلەدى.
• رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىندە وسى ۋچاسكەدەگى تىزىمگە ەنگىزىلگەن ازاماتتار, سونداي-اق ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن ۇسىنعان ادامدار داۋىس بەرە الادى.
• رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار ءاربىر ازامات جەكە داۋىس بەرەدى.
• بيۋللەتەن جاسىرىن داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينادا تولتىرىلادى. 
• بەلگى داۋىس بەرەتىن جاۋاپ نۇسقاسىنىڭ وڭ جاعىنداعى بوس شارشىعا قويىلادى.
• بيۋللەتەندى ءوز بەتىنشە تولتىرۋعا مۇمكىندىگى جوق ازامات ءوزى سەنەتىن ادامنىڭ كومەگىن پايدالانۋعا قۇقىلى. 
• تولتىرىلعان بيۋللەتەندى مىندەتتى تۇردە داۋىس بەرۋ جاشىگىنە سالۋ قاجەت.

ۇيدە داۋىس بەرۋگە بولا ما؟

دەنساۋلىق جاعدايىنا, وتباسىداعى ناۋقاس ادامنىڭ كۇتىمىنە, مۇگەدەكتىگىنە نەمەسە جاسىنا بايلانىستى داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنە بارا المايتىن ازاماتتار ۇيدە وتىرىپ داۋىس بەرە الادى. ول ءۇشىن الدىن-الا ۋچاسكەلىك داۋىس بەرۋ كوميسسياسىنا جۇگىنۋ قاجەت.

ايتا كەتەيىك, بيۋللەتەندەر داۋىس بەرۋ ۋچاسكەلەرىنە داۋىس بەرۋ كۇنىنە دەيىن 1 كۇننەن كەشىكتىرىلمەي جەتكىزىلەدى.

5 قازان - ۇنسىزدىك كۇنى. رەفەرەندۋم بويىنشا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى داۋىس بەرۋ كۇنىنە دەيىن تۇنگى ساعات 00:00-دە اياقتالادى.

6 قازان - رەفەرەندۋم كۇنى. داۋىس بەرۋ ساعات تاڭعى ساعات 7:00-دەن كەشكى ساعات 20:00-گە دەيىن جۇرگىزىلەدى. 

داۋىس 12 ساعاتتىڭ ىشىندە سانالادى. ال وڭىرلەرگە ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنا داۋىس بەرۋ قورىتىندىسىنىڭ جيىنتىق حاتتاماسىن جيناۋعا جانە جەتكىزۋگە 2 كۇن بەرىلەدى.

ورتالىق كوميسسيا 7 كۇن ىشىندە رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىسىن بەلگىلەپ, رەسمي حابارلامانى باق-تا جاريالايدى.

رەفەرەندۋمعا دايىندىق قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟

رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا دايىندىق اياسىندا ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى 11 وڭىرگە بارىپ, رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا اۋماقتىق جانە ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ دايىندىعىن تەكسەردى. ودان بولەك وقىتۋ سەمينارلارى دا وتكىزىلدى.

ورك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي وبلىستارى مەن الماتى قالاسىنا باردى. ال ورك حاتشىسى مۇحتار ەرمان جامبىل, تۇركىستان وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسىندا بولدى. ورك مۇشەلەرى سابيلا مۇستافينا, اسىلبەك سماعۇلوۆ جانە اناستاسيا ششەگورتسوۆا جەتىسۋ, ۇلىتاۋ, اقمولا, قىزىلوردا جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا دايىندىعىن تەكسەردى.

ودان بولەك, سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وڭىرلەرگە اتتانىپ, ەل ازاماتتارىمەن تىلدەسىپ, اەس-ءتىڭ ءمانى مەن ماڭىزى تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ ءجۇر.