قازاقستان مەن تۇركيا بيىل ەۋرازياداعى ەڭ بەلسەندى ەلدەر بولىپ تابىلادى

كەشە استانادا ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس (اوسشك) توراعاسى, تۇركيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى احمەت داۋىتوعلىمەن كەزدەسىپ, كەلىسسوز جۇرگىزدى. ەۋرازيا كونتينەنتىندەگى قاۋىپسىزدىكتىڭ ساقتالۋىن قادا­عا­لايتىن ەكى ۇيىمنىڭ باسشىلارى اڭگىمە بارىسىندا وسى ماسەلەنى تالقىلاپ, سونىڭ ىشىندە قىر­عىز­ستانداعى جاعداي تۋرالى پىكىر ال­ماستى. ونداعى جاعدايدىڭ تۇراق­سىز­دىعىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىر­گەن سۇحباتتاسۋشىلار وسى ەلدەگى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ, ونداعى قۇقىق ءتارتىبىن ورنىنا كەلتىرۋ, سونداي-اق الەۋمەتتىك-ەكونومي­كالىق وتكىر پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن حالىقارالىق قوعام­داستىقتىڭ كۇش-جىگەرىن ۇيلەستىرۋ قاجەت ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. 27 ماۋسىمعا بەلگىلەنگەن رەفەرەندۋم قىرعىزستان قوعامىنداعى جاع­داي­دى وڭتايلاندىرۋعا كومەك كور­سەتەدى دەپ ءۇمىت ەتكەن ەكى ءتور­اعا وزدەرى باسشىلىق جاسايتىن ۇيىمداردىڭ الەۋەتىن وسى شارا­نىڭ دۇرىس وتۋىنە مۇمكىندىگىنشە مولىنان جۇمىلدىراتىنىن مالىمدەدى. سونىمەن بىرگە, ق.ساۋداباەۆ پەن ا.داۋىتوعلى ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ مامىر-ماۋسىم ايلارىندا تۇركيا پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدىڭ قازاقستانعا, ال قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ تۇركياعا جاساعان ساپارلارى ەكىجاقتى عانا ەمەس, كوپجاقتى ىن­تىماقتاستىقتى تەرەڭدەتە ءتۇ­سۋگە ايتارلىقتاي سەرپىن بەرگەنىن اتاپ كورسەتتى. سونىڭ ىشىندە ىستامبۇلدا بولعان سامميتتە اوسشك-گە توراعالىق ەتۋ مىندەتى قازاقستاننان تۇركياعا كوش­كە­نىنە نازار اۋدارىلدى. ا.ءداۋىت­وعلى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان وسىناۋ ۇيىم انكارا توراعالىق ەتكەن ۋاقىتتا ودان ءارى نىعايىپ, اي­ماقتىق جانە عالامدىق قاۋىپ­سىز­دىكتى ساقتاۋدىڭ تەتىگى رەتىندە العا قويعان ماقساتىن ودان ءارى ءتيىمدى ورىنداي بەرەدى دەگەن سەنىم ءبىلدىرىلدى. ەقىۇ مەن اوسشك ارا­سىن­داعى ءوزارا ءىس-قيمىلداردىڭ پەرس­پەكتيۆالارىن تالقىلاۋ بارى­سىن­دا سۇحباتتاسۋشىلار ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ىس­تام­بۇلدا قازاقستاننىڭ ۇسىنىسىمەن وتكىزىلگەن ەقىۇ-اوسشك فو­رۋمىنىڭ ءبىرىنشى كەزدەسۋى ءتيىمدى شارا بولعانىن اتاپ كور­سەتىپ, ونى قازاقستان پرەزيدەنتى­نىڭ يدەياسىنا سايكەس كونتينەنتالدىق قاۋىپسىزدىكتىڭ تۇعىرناماسىنا اينالدىرۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى پىكىر الماستى. سونداي-اق كەزدەسۋ بارىسىندا 16-17 شىلدە كۇندەرى الماتى قالا­سىندا بولاتىن ەقىۇ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى بەيرەسمي كەڭەسىنىڭ ىقتيمال كۇن تارتىبىنە قاتىستى دا ماسەلەلەر تالقىلانىپ, وعان بايلانىستى ەكى جاقتىڭ ۇستانىمدارى جاقىن ەكەندىگىنە ەكپىن ءتۇسىرىلدى. سونىڭ ىشىندە قازىرگى زامانعى قاۋىپ-قاتەرلەر, اۋعان پروبلەماتيكاسى, ءوزارا سەنىمدى ارتتىرۋ, سونىمەن بىرگە, ەۋرواتلانتيكالىق جانە ەۋر­ازيا­لىق قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسى, ەقىۇ-نىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ۇزاققا سوزىلعان كيكىلجىڭدەردى بەيبىت رەتتەۋ, ت.ب. ماسەلەلەر بوي­ىن­شا تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارى ۇقساس ەكەندىگى اتاپ ايتىلدى. تۇرىك جاعى ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ اياعىندا قازاقستاننىڭ باس­تا­ماسىمەن ەقىۇ ءسامميتىنىڭ ءوت­كىزىلۋىن شىنايى تۇردە قولداي­تى­نىن ءبىلدىرىپ, ونىڭ كۇن ءتارتى­بىندەگى ماسەلەلەردىڭ مازمۇندى بولۋىنا ۇلەس قوسۋعا دايىن ەكە­نىن جاريا ەتتى. كەزدەسۋدەن كەيىن مينيسترلەر جۋرناليستەردىڭ الدىنا شىعىپ, كەلىسسوز قورىتىندىسى بويىنشا بريفينگ بەردى. ءبىزدىڭ ارامىزدا بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدارعا, سونىڭ ىشىندە قىرعىزستاندا تۇراقتى­لىق­تى قالپىنا كەلتىرۋ ماسە­لەلەرى بويىنشا ماڭىزدى پىكىر الىسۋلار بولدى, دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە ق.ساۋداباەۆ. سىزدەر قا­زاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ­تىڭ داعدارىستىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ كورشىلەس, ءارى تۋىسقان ەلدە تۇراقتىلىق  ورناتۋعا كۇش سالعانىن بىلەسىزدەر. بۇگىن ءبىز دە سول باعىتتا كەلىسسوز جۇرگىزىپ, تۇركيالىق ارىپتەسىممەن ءىس-قيمىلدارىمىزدى بىرلەسە جۇمساۋ قاجەتتىگىنە كەلىستىك. تۇسىنىستىك جاعدايىندا وتكەن كەلىسسوز ءۇشىن داۋىتوعلى مىرزاعا العىسىمدى بىلدىرەمىن. تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى احمەت داۋىتوعلى دا ءوزىن استانادا تۋعان ۇيىنە كەلگەندەي سەزىنەتىنىن اتاپ ءوتىپ, ارىپتەسىمەن ءداستۇرلى تۇردە اي سايىن دەرلىك كەزدەسىپ تۇراتى­نىن ايتتى. قىرعىزستانداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ءبىز قولدان كەلگەن بارلىق كومەگىمىزدى جاسايمىز, 27 ماۋسىمدا بولاتىن رەفەرەندۋمنان كەيىن ءبىز قازاق­ستانمەن بىرگە بىرلەسە جاسايتىن كومەكتەرىمىزدى جوسپارلاۋعا كىرى­سەمىز, دەدى تۇركيالىق مينيستر. سونداي-اق ول كابۋل كونفەرەن­تسيا­سى جونىندە دە پىكىر الما­سىل­عانىن ايتا كەلىپ, بيىلعى جىل ەۋرازيا كەڭىستىگىندە تۇركيا مەن قازاقستان جىلى بولىپ تۇرعانىن ەرەكشە اتادى. جاقسىباي سامرات.