مەديا سالاسىنداعى تسيفرلىق ۇندەستىك

باق-تىڭ كۇندەلىكتى ومىرگە ىقپالى زور

مەديا اپتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا العاشقى بولىپ ءسوز سويلەگەن مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى قانات ىسقاقوۆ قاتىسۋشىلارعا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.

«بيىلعى ءىس-شارانىڭ «مەديانىڭ اسەرى جانە تسيفرلىق ۇندەستىك» تاقىرىبىنا ارنالۋى قوعامداعى وزگەرىستەر مەن جاڭا تەحنولوگيالىق داۋىردە اقپاراتتىڭ ماڭىزدىلىعىن تاعى دا ايقىنداي تۇسەدى. مەديانىڭ كۇندەلىكتى ومىردە ىقپالى زور. ول تەك اقپاراتتى تاراتۋشى عانا ەمەس, قوعامدىق پىكىردى قالىپتاستىرۋشى, مادەنيەتتى دامىتۋدا ۇلەس قوسۋشى كۇشكە اينالعانى بارىمىزگە ايقىن. تسيفرلىق تەحنولوگيا جىلدام دامىپ, وسى ۇردىستەردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, مەديانىڭ ءرولى مەن ىقپالىن ودان ءارى كۇشەيتەدى. بۇل ۇردىستەر ءاربىر ماماننىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, جاڭاشىلدىقتارعا بەيىمدەلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. Astana Media Week مەديا سالاسىنىڭ كوشباسشىلارىن, كاسىپقوي ماماندار مەن ساراپشىلاردى ءبىر الاڭعا جيناپ, وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرەگەي الاڭعا اينالدى», دەلىنگەن ءمينيستردىڭ حاتىندا.

ۆيتسە-مينيستر ق.ىسقاقوۆ Astana Media Week ەلىمىزدە عانا ەمەس, جالپى ورتالىق ازيانىڭ مەديا كەڭىستىگىندە تەڭدەسسىز ۇلگىدە قولعا الىنعان ماڭىزى زور ءىس-شارا ەكەنىن ءارى بۇقارالىق اقپارات سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جۋرناليستەر مەن وزگە دە مامانداردىڭ ءبىر-بىرىمەن بايلانىس ورناتىپ, تاجىريبە الماسىپ, پىكىر الۋاندىعىن تۋعىزىپ جۇرگەن ايتۋلى ءىس-شارا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق وسى جوبانىڭ وتاندىق مەديا يندۋستريانىڭ قارقىن الۋىنا دا سەپتىگىن تيگىزىپ جاتقانىنا توقتالدى.

الەمدىك اقپارات الاڭىنداعى مۇمكىندىك

مەديا اپتالىقتىڭ العاشقى پانەل­دىك سەسسياسى «قازاقستان – الەمدىك اقپارات الاڭىندا» تاقىرىنا ارنالدى. ساياساتتانۋشى, «Xander Group» باس ديرەكتورى ەسكەندىر اقىلباەۆ مودەرا­تورلىق ەتكەن بۇل العاشقى پانەلدىك سەسسيانىڭ باستى تاقىرىپتىق باعىتى رەتىندە ەلىمىزدىڭ جاھاندىق اقپاراتتىق ەكوجۇيەدەگى ستراتەگيالىق ۇستانىمى, ونىڭ حالىقارالىق مەديا اليانستار ارقىلى ىقپالىن ءارى وڭىرلىك مەديا باس­تا­مالاردى قالىپتاستىرۋداعى ءرولىن قاراستىرۋ ماسەلەلەرى قامتىلدى. سەس­سيا سپيكەرلەرى نەگىزىنەن تسيفرلىق ترانس­فور­ماتسيانىڭ سىن-قاتەرلەرى, ونىڭ ىشىن­دە كيبەرقاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى, ولار­دىڭ جاھاندىق ترەندتەر كونتەكسىن­دەگى ۇلتتىق مەديا كەڭىستىكتىڭ تۇراقتىلىعى­نا اسەرىن تالقىلادى. سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىك پەن حالىقارالىق بەدەلدى نىعايتۋ ەلەمەنتى رەتىندە الەمدىك ارەنادا قازاقستاندىق مادەني جانە اقپاراتتىق كونتەنتتى ىلگەرىلەتۋ مۇمكىندىكتەرىن دە پىكىرتالاس تاقىرىبىنا ارقاۋ ەتتى.

العاشقى سەسسيانىڭ سپيكەرى رەتىندە پىكىر بىلدىرگەن مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قانات ىسقاقوۆ قازاقستان تەك قانا اقپارات سالاسىندا عانا ەمەس, قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا تسيفر­لىق الەمگە ەنىپ كەتكەنىن جانە ءبىز وسى سالاداعى ءوزىمىزدىڭ بىرەگەيلىگىمىزدى قالىپ­تاستىرىپ جاتقانىمىزدى ايتىپ ءوتتى.

– سوندىقتان الەۋمەتتىك جەلىلەردى, ونلاين-پلاتفورمالاردى قولداناتىن, ولارعا يەلىك ەتەتىن كەز كەلگەن ازامات اقپارات كوزى بولىپ سانالادى. وسىعان وراي زاماناۋي وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز الەمدىك ۇدەرىستە وزىندىك ورنىمىزدى تابۋىمىز كەرەك. بۇل ءۇشىن ءبىز وسىدان ەكى جىل بۇرىن اقپاراتتىق دوكترينا ازىرلەدىك, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ق.ىسقاقوۆ ءبىرىنشى كەزەڭدە اتالعان دوكترينانىڭ ەڭ باستى قاعيداتى رەتىندە اقپاراتتىق ەگەمەندىگىمىزدى ساقتاۋ, باق سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, وتاندىق مەديا سالاسىنىڭ الەۋەتىن نىعايتۋ, شەتەلدىك نەمەسە سىرتقى تاۋەكەلدەرگە توتەپ بەرۋ ەكەنىن اتادى.

– ەكىنشى كەزەڭدە ءبىز ونلاين پلاتفورما تۋرالى زاڭ جوباسىن قابىلدادىق. سول ارقىلى ونلاين-پلاتفورما, ياعني الەۋمەتتىك جەلى تۇتىنۋشىلارىن ءبىر بولەك, باق سالاسى وكىلدەرىن ءبىر بولەك جۇيەلەدىك. ويتكەنى ولاردى تەڭ دارەجەدە قاراستىرۋ دۇرىس ەمەس دەپ سانايمىز, – دەدى ول.

سونداي-اق ۆيتسە-مينيستر زاڭنامالىق وزگەرىستەردىڭ ايقىن مىسالى رەتىندە بيىل قابىلدانعان ماسس-مەديا تۋرالى زاڭناماعا توقتالدى.

– ماسس-مەديا تۋرالى زاڭدى قابىلدار كەزدە ءبىز الەمدىك تاۋەكەلدەردى ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىندا بىرنەشە باعىتتى ايقىنداپ الدىق. ەڭ باستى باعىت ەتىپ وتاندىق باق سالاسىنىڭ الەۋەتىن, قورعانىسىن ارتتىرۋدى ەسكەردىك. ەگەر كەز كەلگەن وتانداسىمىز اقپارات كوزى رەتىندە شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالىنىڭ ءونىمىن تۇتىنسا, وندا بۇل جەردە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك بولمايدى. سوندىقتان بۇل رەتتەگى ءبىزدىڭ ەڭ ءبىرىنشى ماقساتىمىز – وتاندىق كونتەنتتى ارتتىرۋ جانە ونىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, – دەدى ق.ىسقاقوۆ.

تسيفرلاندىرۋدىڭ پايداسى مەن كەمشىلىگى

كەلەسى سپيكەر, پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەركىن تۇقىموۆ ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ جوبالارىنىڭ تيگىزىپ جاتقان پايداسى مەن كەي ساتتەردە الدىمىزدان كەسە-كولدەنەڭ كەزدەسىپ قالىپ جاتقان كەمشىلىكتەرىنە دە نازار اۋداردى.

– ءبىز الەمدىك تسيفرلاندىرۋ رەيتينگىندە قازىر 24-ورىندا تۇرمىز. بۇل – وتە جوعارى كورسەتكىش. ماسەلەن, Kaspi.kz قوسىمشاسى 10 ميلليوننان كوپ مارتە جۇكتەلگەن ەكەن. ياعني اتالعان بانكتىڭ ونلاين قىزمەتى حالىقتىڭ ءومىرىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتتى. قازىر قولما-قول اقشا ۇستايتىن ادام ساناۋلى-اق قالعان شىعار. ال 2020 جىلى وسى بانكتىڭ ونلاين جۇيەسىندە ازداعان اۋىتقۋ بولعان كەزدە جۇرتشىلىق داۋرىعىپ, ۇلكەن پروبلەما تۋىنداعان ەدى. ويتكەنى تسيفرلاندىرۋ بۇگىندە ۇلكەن باسىمدىققا يە بولىپ وتىر, – دەدى ە.تۇقىموۆ.

سونداي-اق ول پرەزيدەنت جانىنداعى قسزي جۇرگىزگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما قورىتىندىسىنا سۇيەنە وتىرىپ, جۇرتتىڭ كوبىنە مەديتسينا سالاسىنداعى قىزمەت ساپاسىنا كوڭىلى تولمايتىنىن جەتكىزدى. ءتىپتى وڭىرلەردى ايتپاعاننىڭ وزىندە استانا قالاسىندا دارىگەرگە جازىلۋدىڭ ءوزى قيامەت-قايىمعا اينالعان. ياعني سپيكەر تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا ءالى دە رەتتەيتىن تۇستار از ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

پانەلدىك سەسسيا بارىسىندا تاجىك­ستاننىڭ «دجاحوننامو» مەملەكەت­تىك اقپا­راتتىق تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى سادريدين شامسۋددينزودا تاجىكستانداعى تەلەارنالاردىڭ جۇمىسى تۋرالى باياندادى.

ءاربىر اقپاراتتا ەلدىك كوزقاراس بولعان ءجون

«Jibek Joly/Silk Way» تەلەارناسى­نىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ەركەجان كۇنتۋعان تەلەارنانىڭ باستى ۇس­تانىمىنا توقتالدى. ياعني بۇگىنگى گيب­ريدتىك قاقتىعىستار زامانىندا تەلەارنا ءوزىنىڭ بۇرىنعى يميدجىمەن ءومىر سۇرە المايتىنىن, بۇرىنعى تاريح پەن مادەنيەتتەن بولەك, قانداي اقپارات تاراتسا دا الەمگە ءوزىنىڭ كوزقاراسىن ءبىلدىرۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى.

– ءبىز الەمگە ءوزىمىز تۋرالى ايتۋى­مىز كەرەك. ماسەلەن, تانىمال اق­پا­رات قۇرالدارى, ۇلكەن تەلەارنالار قازاقستان تۋرالى ءبىزدىڭ ايتقاندارىمىزدى سىرت­قا قايتالاپ بەرىپ جاتىر. نەگە ءبىز الەم­گە بىرەۋ ارقىلى ەمەس, ءوزىمىزدى ءوزىمىز كورسەتپەسكە؟ سوندىقتان بىرنەشە تىلدە اقپارات تاراتاتىن «Jibek Joly» تەلەارناسى الدىنا وسىنداي ۇلكەن ماقسات قويىپ وتىر. قازىر ءبىزدىڭ اقپاراتتىق باعدارلامالارىمىزدىڭ ايىنا كەمىندە ءتورت-بەس ماتەريالىن شەتەلدىك باسىلىمدار دەرەككوز رەتىندە الىپ وتىر. بۇل – ءبىر جاعىنان استانا ءتۇرلى باعىتتاعى حالىقارالىق ىرگەلى ءىس-شارالار وتەتىن ساياسي ورتاعا اينالعانىنىڭ ايعاعى. العا قويىپ وتىرعان ماقساتىمىزدىڭ ءبىرى – ورتالىق ازيانىڭ داۋسىنا اينالۋ باعىتىندا جۇمىستاردى قولعا الدىق. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ەكولوگيالىق, گەندەرلىك تەڭدىك, ايەل مەن بالا قۇقىعى سەكىلدى ورتاق ماسەلەلەرىن كوتەرمەكپىز. ويتكەنى الەمگە تەك قازاقستاننىڭ جەكە وزىنەن گورى, جالپى ورتالىق ازيانىڭ ءومىرى, تىنىس-تىرشىلىگى كوبىرەك قىزىعىراق. سول سەبەپتى ءوڭىردىڭ داۋىسىنا اينالۋ ءبىز ءۇشىن الدىمىزعا ۇلكەن ماقسات قويىپ وتىر. سوندىقتان قانداي اقپارات دايىنداساق تا ءوزىمىزدىڭ كوزقاراسىمىزدى, بولمىسىمىزدى, ۇستانىمدارىمىزدى ەركىن ەنگىزە بەرۋىمىز كەرەك, – دەدى تەلەارنا ديرەكتورى.

باسەكەگە قابىلەتتى مامان دايىنداۋ قاجەت

Maqsut Narikbayev University باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, جۋرناليست ەربولات مۇحامەدجانوۆ بۇگىن ءبىزدىڭ مەديا كەڭىستىك اقپارات تاراتۋ الاڭى عانا ەمەس, تۇتاس ەلدىڭ بەينەسىن قالىپتاستىراتىن, ەلدەن شىققان ءاربىر اقپارات مەملەكەتىمىزدىڭ بەت-بەينەسىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن جاعدايعا جەت­كە­نىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا 30 جىلدان اسسا دا, الەمدىك دەڭگەيدە اقپارات تاراتا الاتىن, حالىقارالىق تاجىريبەنى جەتىك مەڭگەرگەن جۋرناليستەردى دايارلاي الماي وتىرعانىمىزدى ايتتى.

– ءبىز ءوزىمىز تۋرالى تانىستىرعاندا قازاقستان دەگەن كارتاداعى توعىزىن­شى ورىندى الاتىن ەل ەكەنىن 30 جىل بويى ايتىپ كەلدىك. ياعني ءبىزدىڭ جەرىمىزدىڭ كەڭ ەكەنىن, مۇنايىمىزدىڭ كوپتىگىن ايتا بەرۋ جەتكىلىكسىز. بىزگە جاھاندىق اقپاراتتىق كۇن ءتارتىبىن قالىپتاستىراتىن ۋاقىت كەلدى. بۇل ءۇشىن الەمدىك دەڭگەيدەگى جۋرناليستەر قاجەت. بۇل – بارلىق ۋنيۆەرسيتەتكە ايتىلعان ورتاق سىن. ارينە, كەي جۋرناليستەردىڭ جەكەلەگەن جەتىستىكتەرى بار. بىراق ەلىمىزدەن حالىقارالىق دەڭگەيگە شىعا الاتىن ىقپالدى تىلشىلەردى دايارلايتىن جۇيەلى ءتاسىل ءالى قالىپتاسقان جوق, – دەدى ە.مۇحامەدجانوۆ.

وسى پانەلدىك سەسسيادا قازاقستانداعى «Euronews» تەلەارناسىنىڭ وكىلى اسەل قوجاقوۆا ءوز پرەزەنتاتسياسىن ۇسىنىپ, وندا ەلىمىزدە بيىل عانا ءوز وكىلدىگىن اشقان ەۋروپالىق ىرگەلى تەلەارنانىڭ جوبالارىمەن تانىستىردى.

Astana Media Week-2024 اپ­تالى­عىنىڭ ءبىرىنشى كۇنىندەگى «مەديانىڭ رەنوۆا­تسياسى (جاڭارۋ): زاڭ, قاۋىپسىزدىك جانە ترانسفورماتسيا» اتتى پانەل­دىك سەسسيا­سىندا سپيكەرلەر قۇقىقتىق ورتاداعى سوڭعى وزگەرىس­تەردى, ولاردىڭ مەدياعا ستراتەگيالىق اسەرىن جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى سىن-قاتەرلەردى تالداپ, جاساندى ينتەللەكت پەن جاڭا مەديانىڭ ينتەگراتسياسىنان تۋىنداعان مەديا-ەكوجۇيەنىڭ تەرەڭ وزگەرىستەرىن, مەديا ەتيكانىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىن قاراستىردى. بۇعان قوسا جاھاندىق كونتەكستە مەديانىڭ بولاشاعىن انىقتايتىن نەگىزگى ترەندتەرگە بولجام جاسادى.

ال ودان كەيىنگى سپورت مەنەدجەرى, جۋرناليست جىگەر ازبەرگەنوۆ مودەرا­تورلىق ەتكەن سپورت جۋرناليستيكاسى سالاسىن قاۋزاعان «ەموتسيالارمەن ءبولىسۋ: سپورتتىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جانكۇيەرلەردىڭ اراسىندا قىزىعۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋدا جانە ساقتاۋدا اسەرى» تاقىرىبىنداعى پانەلدىك سەسسيادا سپورت جۋرناليس­تيكاسىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى, باسەكە قابىلەتتى مامان دايارلاۋ, سونداي-اق جۋرناليستىك ەتيكا, اقپاراتتىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋ, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ اسەرى مەن الەگى سىندى وزەكتى ماسەلەلەر پىكىر الامانىندا تالقىعا سالىندى.

مەدياەتيكا جانە جۋرناليست مارتەبەسى

الەمدىك تەندەنتسيالار مەن وتاندىق مەديا نارىق تالقىلانعان الاڭدا جۋرنا­ليس­تەرگە ارنايى ينتەراكتيۆ ۇيىمداس­تىرىلدى. كاسىبي پسيحولوگ انجەلا گاريپوۆا بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى كوپىر ىسپەتتى توقتاۋسىز قىزمەت اتقارا­تىن مامانداردىڭ جۇمىس قارقىنىن, شىعارماشىلىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا سەپ بولار ءادىس-تاسىلدەرمەن ءبولىستى.

جيىن ءارى قاراي «تولاسسىز اقپارات ايماقتىق باق جۇمىسىن قالاي وزگەرتۋدە؟ مەدياەتيكا جانە جۋرناليست مارتەبەسى» تاقىرىبىمەن جالعاستى. العاش بولىپ ءسوز العان «Qazaqstan» تەلەار­ناسىنىڭ ديرەكتورى بولات ءمۇر­سالىم جاھاندىق ەتيكا, مەديا-كوممۋ­نيكا­­تسيا سالاسىنداعى زەرتتەۋلەرگە توقتالدى.

– الەمدە ءوزىن-ءوزى قۇرمەتتەيتىن جۋرناليستەر, ارنايى مەديا ورتالىقتار, ۇجىمدار «جۋرناليست ەتيكاسىنىڭ جا­ھاندىق حارتياسى» سىندى كاسىبي ەتي­كالىق كودەكستەر مەن نورمالار توپتاستىرىلعان قۇجاتتارعا يەك ارتادى. كوپكە تانىمال ۆۆس, «Euronews» سىندى الپاۋىت رەداك­تسيا­لاردىڭ دا وزىندىك ستاندارتتارى مەن قابىلدانعان قۇجاتتارى بار. نەگىزىنەن, بۇل تالاپ پەن ءتارتىپ ءار مەملەكەتتىڭ بىلىكتى مامانى ۇستاناتىن ەرەجەلەرگە ۇقساس. ماسەلەن, ءسوز بوستاندىعى, جاۋاپكەرشىلىك, وبەكتيۆتىلىك, بەيتاراپتىلىق, اقپارات­تىڭ دالدىگى. اتالعان قۇندىلىقتار مەديا ستاندارت نەگىزىنە جاتادى. «Internews» ۇيىمىنىڭ ەلىمىزدىڭ اقپاراتتىق نارى­عىنا جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرىنە نازار سالساق, وتان­داستارىمىز جاڭالىقتىڭ 85%-ىن ينتەرنەتتەن وقيتىنىن ايتقان. دەگەنمەن جۇرتشىلىقتىڭ 60-70%-ى تەلەديدارداعى دەرەككە سەنىم بىلدىرەتىنىن جەتكىزگەن. دەمەك, ءداستۇرلى مەديانىڭ بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ارتىقشىلىقتارى بار. بىرىنشىدەن, قانداي دا ءبىر قۇبىلىس, وقيعا, اقپارات تولىعىراق كورسەتىلەدى. ەكىنشىدەن, ارنايى سۇزبەدەن, تەكسەرىستەن ءوتىپ, جاريالانادى, – دەيدى ب.ءمۇرسالىم.

اقپاراتتىق تەحنولوگيا ساعاتتاپ ەمەس, سەكۋندتاپ دامىپ جاتقان مەزەتتە بۇقارا­لىق اقپارات قۇرالدارىنا جاڭا مىندەت پەن ماقسات جۇكتەلە بەرەتىنى انىق. پانەلدىك سەسسيادا وسى كەزەڭدەگى وڭىرلىك باق تاجىريبەسىنە دە زەيىن قويىلدى.

– تولاسسىز اقپارات ايدىنىندا ايماق­تىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا توسىننان تاپ كەلگەن سىناقتاردا جەدەل شەشىم قابىلداپ, تەندەنتسيالارعا تەز بەيىمدەلىپ كەلەدى. ويتكەنى بۇل ولاردىڭ جۇمىس ساپاسىنا, مازمۇنىنا ءارى كورەرمەن تارتۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. وسى ورايدا وڭىرلەردەگى جۋرناليستەر, مەديا ۇيىمدار, ينتەرنەت پورتالدار سەنىمسىز جانە مانيپۋلياتسيالىق دەرەكتەردى تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن ەتيكالىق ستاندارتتاردى ساقتاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋى قاجەت. جالپى, وڭىرلىك باق جۋرناليستيكانىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ساقتاۋعا جانە اقپاراتتىڭ اشىقتىعى مەن دالدىگى ارقىلى حالىقتىڭ سەنىمىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىر, – دەيدى تدك-42 (ورال) تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى رۋستام ماشاريپوۆ.

بۇگىندە مەديا پلاتفورما فەيك اقپاراتپەن كۇرەسىپ الەك. «Caspian news» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى قازبەك كەرتاەۆ ايماقتىق باق-تىڭ كونۆەرگەنتسيا ءادىسىن ۇتىمدى پايدالانىپ, جەرگىلىكتى حالىققا سەنىمدى اقپارات تاراتۋداعى وزىندىك تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.

– رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك باق-تىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. ماسەلەن, قازىر ايماقتاعى تەلەارنالاردىڭ كورەرمەندەرى بولەك. ياعني تۇرعىندار ءوزىنىڭ جەرگىلىكتى اۋماعىنا قاتىستى جاڭا­لىقتاردى كوبىرەك كورگىسى, تىڭداعىسى, وقىعىسى كەلەدى. سالىستىرمالى تۇردە قاراساق, جەرگىلىكتى تەلەارنالاردا رەسۋرس از. شتاتتاعى مامان سانى دا شەكتەۋلى. تەحنيكالىق تۇرعىدا الەۋەتى دە كەرەمەت ەمەس. سوندىقتان ساناۋ­لى قىزمەتكەرلەرگە كوبىرەك جۇك ارتىلادى. ماسەلەن, تاسقىن كەزىندە تۇرعىندارعا جەدەل اقپارات تاراتۋ ءۇشىن الدىن الا بولجام جاسالعان اۋىل, اۋداندارعا ارنايى ءتۇسىرىلىم توبىن جىبەردىك. ونى ەڭ ءبىرىنشى الەۋمەتتىك جەلىگە جۇكتەپ وتىردىق. وسىلايشا, بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە دەرەككوز بولدىق, – دەيدى ق.كەرتاەۆ.

بۇعان قوسا «مەديا ترەندتەر: كلاس­سي­­كا­لىق پلاتفورمادان تسيفرلىق مەديا-ەكوجۇيەگە دەيىن» اتتى سەسسيا, «Superconnected: جي, تسيفرلىق مەديا جانە تەحنو-الەۋمەتتىك ءومىردىڭ بولاشاعى» تاقى­رىبىندا ۆيزيونەرلىك لەكتسيا ءوتتى. ال اپتا­لىققا قاتىسۋشىلار قازاق تىلىن­دەگى اببرەۆياتۋرالاردى ساۋاتتىلىعىنا ارنالعان «ماقسات» بۇقارالىق ديكتانتىن جازدى. وعان ءار وڭىردەن كەلگەن گازەت-جۋرنالدىڭ, راديو, تەلەارنالاردىڭ, اقپاراتتىق سايتتاردىڭ تىلشىلەرى مەن ءباسپاسوز حاتشىلارى قاتىستى.

وسىلايشا, كەشە باستالعان ەلىمىزدىڭ باستى مەديا اپتالىعىندا وتاندىق ءارى شەتەلدىك جەتەكشى مەديا مەنەدجەرلەرى, مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ وكىلدەرى, اقپاراتتىق پلاتفورمالاردىڭ باسشىلارى جانە تاۋەلسىز ساراپشىلار ءۇش كۇن بويى تاجىريبە الماسىپ, ءتۇرلى باعىتتاعى تالقىلاۋلار وتكىزبەك.

جاسۇلان سەيىلحان,

زەيىن ەرعالي,

«Egemen Qazaqstan»