كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
ءار تاراۋى بۇكىل الەمدە گەوساياسي جاعداي ۋشىعىپ, ەل ءىشى ءتۇرلى ساياسي, قوعامدىق جاڭعىرۋدى باستان كەشىپ جاتقان الماعايىپ كەزەڭدە قالىڭ بۇقارانىڭ رەفورمالارعا ارتىپ وتىرعان مۇددەسى مەن ءۇمىتىن, كوزدەيتىن ماقساتتارىن سارالاپ كورسەتىپ بەردى. باسىم ماڭىزدىلىعى جاعىنان بەرىك تارتىپكە كەلتىرىلىپ, وڭتايلى جۇيەلەنگەن باعدارلاما بارشا حالىقتىڭ قاجىر-قايراتىن ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىرا الاتىن ستراتەگيا مەن تاكتيكا قىزمەتىن اتقاراتىن قۇجات رەتىندە قابىلداندى.
قازىردە قوعام تاراپىنان قىزۋ تالقىلانىپ, قاپىسىز قولداۋ تاۋىپ جاتقان قۇجاتتىڭ قوماقتى بولىگى, ادەتتەگىدەي, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىنا ارنالدى. ۇلت ساۋلىعىن نىعايتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالاردى قولعا الىپ, حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ كەرەكتىگى باسا ايتىلدى. «تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ورلەۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ازاماتتاردىڭ جاسامپازدىق الەۋەتىن تولىق اشۋ جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ – مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى مىندەتى» ەكەنى اتاپ ءوتىلدى.
كەيىنگى جىلدارى تۇرعىنداردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا سەپتىگى تيەتىن كوپتەگەن شارا قايتا قارالىپ, قاۋىرت قولعا الىنىپ جاتىر. مەملەكەت الەۋمەتتىك شىعىستاردى بىرتىندەپ ۇلعايتىپ كەلەدى. قازىر بيۋدجەتتىڭ جارتىسىنان كوبى الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالادى. «اۋىل اماناتى», «جەر اماناتى» سىندى اۋقىمدى جوبالار تىڭعىلىقتى, تاباندى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعىتتا وركەندى وزگەرىستەر كەڭ قانات جايىپ كەلەدى.
البەتتە, پرەزيدەنت ايتقانداي, ەكونوميكا وسكەن سايىن الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك ازايىپ, ورتا تاپ كۇشەيە تۇسەدى. سوندا عانا ەلىمىزدىڭ الەۋەتى ارتادى. ول ءۇشىن كەز كەلگەن ءىستىڭ باستى ولشەمى تيىمدىلىك بولۋعا ءتيىس. ياعني ءاربىر شەشىم, ءاربىر جوبا, ەڭ الدىمەن, ەلگە پايدالى بولۋى قاجەت.
باعدارلامالاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى جاڭا قارجىلاي كومەك, قولداۋلار ويلاپ تابۋ ەمەس, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جولىمەن شەشۋگە نەگىزدەلگەن. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعىتىنداعى تىڭ باستامالاردى ويداعىداي جۇزەگە اسىرا الساق, ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدە دە, وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدا دا, الەۋمەتتىك سالانى ءبىرجولا دۇرىس جولعا قويۋدا دا جىلدام جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزەتىنىمىز كۇمان تۋدىرماسا كەرەك. قانداي پروبلەمانى دا ساياسي تالاپپەن ەمەس, الەۋمەتتىك بەلسەندى ارەكەتپەن عانا ەڭسەرە الامىز.
رەفورمالار الەۋمەتكە, قوعامعا, ادامعا باسا كوڭىل ءبولىپ, ەلدىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا قالىپتى جۇمىس, پايدالى ءىس تاۋىپ بەرىپ, الەۋمەتتىك قورعاۋدى جان-جاقتى قولداۋدى جالعاستىرا بەرەدى. ادىلەتتى قوعام ورناتۋ ءۇشىن الەۋەتتى ەكونوميكا كەرەك. ال ول جالقىنىڭ ەمەس, جالپىنىڭ ەرىك-جىگەرى, كۇش-قۋاتىمەن جۇزەگە اسادى.
جولداۋداعى جۇرەك جىلىتقان جاعىمدى ءبىر جاڭالىق كەلەر جىلدىڭ جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى دەپ جاريالانۋى بولدى. كەزىندە ەرەكشە قاستەرلەنەتىن, كۇش-قايراتى مەن ەڭبەككە ەپسەكتىگىنە ارقا سۇيەيتىن بەينەتكەش قاۋىمنىڭ كەيىنگى جىلدارى قادىرى قاشىپ, بەدەلى ءتۇسىپ كەتكەنى بەلگىلى. ەندى سول بارشا يگىلىكتى قۇرىش قولدارىمەن جاساپ جاتقان ماماندىق يەلەرىنە جان-جاقتى نازار اۋدارىلادى. ءتىپتى زاڭناماعا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار قىزمەتتەر دەگەن ۇعىم ەنگىزىلمەكشى جانە ول مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسى سياقتى رەتتەلىپ وتىرماقشى. سونداي-اق بىرقاتار ماماندىق يەسىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا, الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋگە كوڭىل بولىنەدى, الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال ازاماتتارعا قولداۋ كورسەتىلەدى, تۇرعىندار الەۋمەتتىك باعدارلامالارعا ءبولىنىپ جاتقان قارجى تۋرالى شىنايى اقپاراتتان حاباردار بولىپ وتىرادى.
ءبىر سوزبەن, مەملەكەت باسشىسى دەموكراتيالىق ەل بيلەۋدىڭ داستۇرلەرىنە جۇگىنە وتىرىپ, ەلىمىزدە وركەنيەت جولىمەن ورگە باستىرۋ ءۇشىن بارشا بۇقارا مەن ءاربىر ازاماتتى ورتاق ماقساتتا, تىزە قوسىپ ەڭبەك ەتۋگە شاقىراتىن ءتۇرلى باستامانى ۋاقتىلى كوتەرىپ وتىر. كەلەشەك كوكجيەگىمىزدىڭ قانداي ەكەنىن, ونىڭ قانداي جولدارمەن جۇزەگە اساتىنىن قالاي پايىمدايتىنىن اشىق ورتاعا سالىپ, جۇرتشىلىق كوڭىلىندەگى كوپ كۇلبىلتەلى ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. ەش نارسەنى جاسىرىپ قالمادى, اسىرىپ ايتپادى. ەندىگى مىندەت – پرەزيدەنت باستامالارىن قولداپ, مەجەلى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسۋ. ازاماتتىق قوعامنىڭ كەمەلدىگى دە وسىنداي سىندارلى قۇجاتتى قانشالىقتى ۇيىمشىلدىقپەن, ىسكەرلىكپەن قوشتاعانىمىزعا قاراپ انىقتالادى.
