سۋرەتتى تۇسىرگەن – جانگەلدى ابدىعالىم
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ وبلىس بويىنشا تاپسىرماسىنا سايكەس جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنە تەحنيكالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. بۇگىندە تەكسەرۋ قاراعاندى, پريوزەرسك, ساران جانە اباي قالالارىندا جۇرگىزىلدى. بالقاش, تەمىرتاۋ جانە شاحتينسك قالالارىندا جۇمىس جالعاسىپ جاتىر. ولاردى وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ قاجەت, – دەيدى وبلىستىڭ ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەربول تولەۋوۆ.
ءيا, التى اي قىسى بار ارقانىڭ قىسقى ماۋسىمعا دايىندىعى قاۋىرت. اسىرەسە وندىرىستىك الەۋەتى ارتقان ساران قالاسىنىڭ قىسقا قامدانىسى تاس-ءتۇيىن. بۇرىن مۇنداعى كوپقاباتتى ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك-ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى جيىرماعا شامالاس شاعىن قازاندىق ارقىلى جىلىتىلىپ كەلگەن. قاپتاعان ەسكى قازاندىقتىڭ مۇرجاسىنان شىققان قارا ءتۇتىن قالانى «قارايتىپ», اۋاسىن لاستايتىن. ماماندار ابدەن توزىعى جەتكەن جەرلەردى جاماپ, جاسقاۋمەن شارشاپ ەدى. ەندى قالا مەن بۇرىنعى رەزينا-تەحنيكالىق بۇيىمدار زاۋىتىنىڭ ارالىعىنا, ياعني اشىق الاڭقايدا سالىنعان جاڭا نىساننان جىلۋ تارايدى.
جىلىتۋ قازاندىعىنىڭ جالپى الاڭى – 10 722 شارشى مەتر. مۇندا باس كورپۋس, وتىن بوساتۋ گالەرەياسى, ۇنتاقتاۋ جانە كومىر قابىلداۋ بولىمشەلەرى, قوسالقى جوندەۋ تسەحى, الاڭىشىلىك كارىز توراپتارى, اكىمشىلىك-تۇرمىستىق كەشەن مەن ءورت ءسوندىرۋ دەپو عيماراتى بار.
جاڭا قازاندىق قالانىڭ 80 پايىزىن جىلۋمەن قامتيدى. قازىرگى ۋاقىتتا سىناق رەجىمىنەن ءوتىپ جاتىر. ءتورت قازاندىق ىسكە قوسىلدى. بۇعان قوسا قىسقى وتىندى قامداپ, كومىر ساتىپ الىنادى.
– جالپى, جاڭا جىلىتۋ قازاندىعىنا 264 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي مەن 46 الەۋمەتتىك نىساندى قوسامىز. ورتالىق جىلۋ قازاندىعىنىڭ جوبالىق قۋاتى – 130 گكال. قالا بۇعان دەيىن 54 گكال تۇتىنىپ كەلگەن. جىلىتۋ ماۋسىمىنا ءبىز ەكى قازاندىقپەن كىرىسەمىز. ال ەكەۋىن رەزەرۆتە ۇستايمىز. تاريف قۇنى بۇرىنعىشا قالادى. قازاندىقتاردىڭ بارلىعى تەحنيكالىق تەكسەرۋدەن وتكەن. اقاۋى بار تۇستارى تابىلدى. قۇبىرلار قىسقا ۋاقىت ىشىندە جاڭاسىنا اۋىستىرىلىپ جاتىر. قازىر بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جوبالاپ قالدىق, – دەيدى ساران قالاسىنىڭ اكىمى ەركىن باۋلىقوۆ.
قازاندىقتىڭ بارلىعى تەحنيكالىق تەكسەرىستەن ويداعىداي وتكەن. مۇنى قالا اكىمى دە ايتتى. اۆتوماتيكاسىنىڭ, جىلۋ تەحنيكاسىنىڭ, ەنەرگەتيكا مەن حيميالىق سۋ تازارتۋىنىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن مۇقيات باقىلاعان. «سارانجىلۋسەرۆيس» جشس-نىڭ باس ديرەكتورى اسىلبەك توكەنوۆ بۇل شارالاردىڭ جىلىتۋ ماۋسىمى كەزىندە قاۋىپ-قاتەردى بولدىرماۋ ءۇشىن اۋاداي قاجەتتىگىن ايتادى.
– ازىرگە تولىق تسيكلگە جەتە المايمىز. سەبەبى كۇن رايى جىلى. اۋا تەمپەراتۋراسى مينۋس 6-8 گرادۋستى كورسەتكەندە ورتالىق تاراتۋ پۋنكتتەرىنە جىلۋ جىبەرەدى. سول جەردەن ۇيلەرگە تارايدى. سۋدى تازارتۋ ءۇشىن حيمرەاگەنتتەر ساتىپ الدىق, قازىر كومىر ءتۇسىرىپ جاتىرمىز, – دەيدى ا.توكەنوۆ.
جاڭا قازاندىق ەنەرگيانى ۇنەمدەيدى. تەمپەراتۋراسى تومەن, قاينايتىن قابات تەحنولوگياسىمەن سالىنعان دەيدى ماماندار. بۇل كومىر وتىنىن تالعامايدى. كەز كەلگەن ءتۇرىن جاعادى ءارى وتىندى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال بۇل دەگەنىڭىز, تاريف ءۇشىن ءتيىمدى. مۇنداي قازاندىق ەلىمىز بويىنشا ەكەۋ ەكەن. ەكەۋى دە – وسى وڭىردە, شاحان كەنتى مەن ساران قالاسىندا. مۇنىمەن قوسا, جىلىتۋ ورتالىعىندا قازاندىق اۋماعىن لاستاماۋ ءۇشىن وتىن قالدىعىن شىعاراتىن ارنايى پوليگون بار. زياندى زاتتى تۇندىراتىن گاز قۇبىرلارى دا دايىن.
قالانى بۇرىن جىلىتىپ كەلگەن جيىرما قازاندىق رەزەرۆتە بولادى. ولاردى دا قىسقا قامداپ جاتىر. تەحنيكالىق تەكسەرىس جۇرگىزىلەدى, كەرەك-جاراعى تۇگەندەلەدى. ازىرگە قالانىڭ پەش جاعاتىن ەكى شاعىن اۋدانىنا جىلۋدى وسى قازاندىقتار تاراتادى. كەلەر جىلى كوشەگە, ۇيگە جىلۋ قۇبىرلارى تارتىلىپ بارىپ, ورتالىق قازاندىققا قوسىلادى.
قازىر تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسىنىڭ ماماندارى ءار ءۇيدىڭ جىلۋ قۇبىرىن تەكسەرىپ, تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزىپ ءجۇر. بۇعان قوسا جاڭا جىلىتۋ قازاندىعى 70 ادامدى جۇمىسپەن جارىلقاپ تۇر. ماماندار قاتارىندا قالانىڭ بۇرىنعى قازاندىعىندا ىستەپ كەلگەندەر دە, جاڭادان قابىلدانعاندار دا بار. بارلىعى جاڭا قازاندىقتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرۋ ءۇشىن ارنايى وقىعان. كەلەر جىلى ورتالىق قازاندىقتىڭ جانىنان كادرلار دايارلاۋ ءۇشىن وقۋ ورتالىعىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر.
سونىمەن ساراندىقتار سارعايا كۇتكەن جاڭا قازاندىق قالاعا قىز-قىز جىلۋ عانا ەمەس, ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتىپ, يگىلىك اكەلىپ وتىر. وبلىسىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندە دە جۇمىس كەشىگىپ ەمەس, كەستەگە ساي ءجۇرىپ جاتىر.
قاراعاندى وبلىسى