سۋرەت «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ارحيۆىنەن الىندى
ارعى اتامىز تۇرىكتەن بەرگى تەگىمىز قازاققا دەيىن بۇل دالا تۇلپار ءمىنىپ, تۋ ۇستاعان ەرلەرگە دە, تۇيتكىلدى ءتۇيىن, شەشپەگەن داۋ قويماعان دانالارعا دا كەندە بولعان جوق. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ تۇسىندا ەلدىكتىڭ كوشىن تۇزەپ, جاس مەملەكەتتىڭ بۋىنىن قاتايتىپ, ىرگەسىن بەكىتۋدە ولشەۋسىز ەڭبەك سىڭىرگەن ۇلتتىڭ ايماڭداي ۇلى – ءابىش كەكىلباي ۇلى. جاس كۇنىمىزدەن سول كىسىنىڭ ءتالىمىن الىپ, تاربيەسىن كورىپ, جانىندا قىزمەت ەتتىك. بۇگىن وتكەن كۇننىڭ كوشىن شولىپ, كوڭىلدىڭ ەلەگىنەن وتكىزىپ وتىرساق, بۇل ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ باسىنا بۇيىرماس باق, ەكىنىڭ ءبىرى جەتە الماس بيىك ەكەن. ءبىزدى اداستىرماس انىق جولعا سالعان مارقۇم ۇستازىمىزدىڭ بيىل تۋعانىنا – 85 جىل. زىمىراعان ۋاقىت جىلداردى اۋناتىپ, ايلاردى الىستاتىپ, اياۋلى ابىزدىڭ ماڭگىلىك ساپارعا اتتانعانىنا دا توعىز جىلدىڭ ءجۇزى بولدى.
ءسوز جوق, ءابىش اعانىڭ شىعارماشىلىعى – مول مۇرا, تاۋسىلماس قازىنا. دەگەنمەن دە ابەكەڭنىڭ تۇلعاسى حاقىندا وي وربىتسەك, ول كىسىنى كەمەل سۋرەتكەر, كەرەمەت جازۋشى رەتىندە عانا قاراۋعا بولمايدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى ول – ەرەكشە تۇلعا. جاستايىنان زامانداستارىن قايران قالدىرعان كەنەن ويشىل, دانا كوسەم, دارا شەشەن دەپ ايتۋعا بولادى. ءوز باسىم ول كىسىنى ەڭ ءبىرىنشى, زامانىنان اتى وزعان ويشىل دەپ قابىلدايمىن. ابەكەڭنىڭ ءپىر بەكەت تۋرالى انىقتاماسىن كەيدە ونىڭ وزىنە لايىق دەپ ويلايمىن. «ساسقانعا سايا, اسقانعا توسقان, ۇلىسقا ۇران, ۇرپاققا ۇستاز, ەلدىڭ يەسى, جەردىڭ كيەسى» دەپ ايتادى. وسى ناقتى ايشىق, ناعىز باعا دانىشپان ءابىشتىڭ ءوزىنىڭ دە باعاسى بولسا كەرەك. ونى تۋعان حالىقتىڭ ءوزى دە ۇلى حالىق دەپ ايتۋعا بولادى.
ال ەندى ۋاقىتتىڭ تالابىمەن, جۇرەكتىڭ قالاۋىمەن ساياساتتىڭ ساحناسىنا شىقتى. ابىشتەي دەگدار ازاماتتىڭ تاۋەلسىزدىك قارساڭىندا نەمقۇرايدى قاراپ, نەمكەتتى پەيىلمەن قالۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. ەستەرىڭىزدە بولار, كەزىندە ءابىش اعانىڭ پارلامەنت مىنبەرىنەن اقىرىپ تۇرىپ قازاق تىلىنە تەڭدىك سۇراعانى, ۇلكەن ساياسي ديسكۋسسيالاردا تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ازۋىن ايعا بىلەپ سويلەگەن سوزدەرى ەل تاعدىرىن شەشۋگە ەرەكشە ىقپال ەتتى. سوندىقتان ءابىش كەكىلباي ۇلىن تاعدىردىڭ سىيى, ءتاڭىردىڭ قازاققا دەگەن ءبىر ىقىلاسى دەپ قابىلداۋ كەرەك.
ابەكەڭ باردى باعالاي ءبىلدى, جوقتى سارالاي ءبىلدى. بىزدەردى تاۋبەمىزدەن ايىرىلماي, تاۋەكەلدەن اينىماي, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاسىن ورگە سۇيرەۋگە شاقىردى. سول جولعا ءوزى دە اتسالىستى. رەسپۋبليكا پارلامەنتىن باسقاردى, مەملەكەتتىك حاتشى بولدى. ەستەرىڭىزدە بولار, تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزدەرى, ءار جىلدى ءبىر ارناۋلى رۋحاني قازىققا بايلاپ, ۇلتتىڭ جوعىن تۇگەندەگەن كەزەڭ ەدى. ءبىر جىلدى ەل تاريحىنا, ءبىر جىلدى ۇلتتىڭ ىنتىماعىنا ارناپ, كەشەندى شارالار قابىلداپ, كەرەمەت رۋحاني جۇمىستار اتقارىلدى. سونىڭ بارىنە مۇرىندىق بولعان ءابىش كەكىلباي ۇلى بولاتىن. مەملەكەت باسشىسىنا, ۇكىمەتكە وسىنداي ۇسىنىستار جاساپ, مەملەكەتتىك سانانى قالىپتاستىرىپ, ۇلتتى ۇيىستىرۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوستى.
يۋنەسكو ارنايى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, حح عاسىردىڭ 100 ويشىلىن انىقتاعانى بارىمىزگە بەلگىلى. سول مارتەبەلى جۇزدىكتە تۇركى الەمىنەن ءابىش اعامىز زور قۇرمەتپەن اتالدى. ءوز كەزەڭىندە تۇتاس تۇركى جۇرتىنان وزىپ تۋعان ابىز اعانىڭ جانىندا جۇرگەن كەزدەردەن تالاي قيماس ەستەلىك, قىزىق كۇندەر سانامىزدا جاتتالىپ قالدى. سول اياۋلى ساتتەر, دانىشپاننىڭ ءار ءسوزى مەن ءىسى بىزگە عانا ەمەس, وسكەلەڭ ۇرپاققا, تۇتاس ۇلتقا ونەگە بولماق.
ابەكەڭنىڭ تاعى ءبىر قاسيەتى – ويشىلدىعىمەن قوسا, تاۋسىلماس قازىنا, ەنتسيكلوپەديالىق ءبىلىمى ەدى. اعامىز ءبىزدى تاڭعالدىرۋدان شارشامايتىن. بىلمەيتىن نارسەسى جوق. مەن ءوزىم ينجەنەر بولعاننان كەيىن, بىردە اعامىزعا:
– ءسىز گۋمانيتار ادامسىز عوي, فيزيكا, ماتەماتيكا جاعىنا جوق شىعارسىز, – دەدىم.
– ال, قانەكي, وندا سىناپ كورەيىك, – دەدى ابەكەڭ.
سونىمەن جوعارى ماتەماتيكادان ستەرەومەتريادان, تريگونومەتريادان ەسەپ بەرىپ كورىپ ەدىم, ءبارىن دە قينالماي شىعاردى. مەن قاتتى تاڭعالدىم, كەكىلباەۆ كاسىبي دەڭگەيدە ماتەماتيكانى بىلەدى دەپ ويلاماعان ەدىم. ءبارىمىز ءجيى ايتاتىن «تالانتتى ادام بارلىق جاعىنان تالانتتى» دەگەن سوزگە سوندا كوزىم جەتىپ ەدى.
قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىسى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەن كەزىمدە م.گوركي اتىنداعى الەم ادەبيەتى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, اكادەميك فەليكس كۋزنەتسوۆپەن وتە جاقسى قارىم-قاتىناستا بولدىم. ول كىسى كانديداتتىعىن دا, دوكتورلىعىن دا قورعاعاندا «كرەپوستنوي پراۆونىڭ» كەزىندەگى رەسەيدىڭ رۋحاني دامۋى, سول كەزەڭنىڭ قيىنشىلىقتارىن كوپ زەرتتەگەن. وتە ەلگەزەك ادام ەدى. سوسىن قازاق ادەبيەتىمەن دە تىم جاقسى تانىس بولاتىن. بىردە ول ماعان ءوزىنىڭ ەرەكشە ءبىر پىكىرىن ايتتى. «اۋەزوۆ پەن كەكىلباي ۇلى – قازاق ادەبيەتىنىڭ جاڭا دەڭگەيىن ايقىنداعان تۇلعا», دەدى ول. «اۋەزوۆ اۋقىم, ياعني كوكجيەك كەڭىستىگىنىڭ كەڭدىگىن كورسەتسە, كەكىلباي ۇلى تەرەڭدىگىن بىلدىرەدى. قازاق ادەبيەتىندەگى وسى ەكى باعىت اۋەزوۆ پەن كەكىلباي ۇلىنىڭ توعىسقان جەرى, قازاق ادەبيەتىنىڭ ناعىز ۇركەر جۇلدىزى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. كەلەشەك قازاق ادەبيەتىنىڭ قايراتكەرلەرى وسى بيىكتەن تۇسپەۋى كەرەك», دەپ ءتۇيدى. عالىمنىڭ بۇل توسىن تۇجىرىمى تۇتاس ادەبيەتىمىزگە قۇرمەت تۇرعىسىنان تۋعان جۇيەلى پايىم دەپ بىلەمىن. شىنىندا دا, ابەكەڭ – ابايدىڭ ارمانى, اۋەزوۆتىڭ جالعاسى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى.
قوعامدى جاڭعىرتۋدىڭ ەكى جولى بار. بىرەۋى تومەندەگى الەۋمەتتىك توپتار وزگەرىستى تالاپ ەتسە, بۇل توڭكەرىسكە اكەلىپ سوعۋى مۇمكىن. ال جوعارىداعى ەليتا وسى جاعدايدى ءتۇسىنىپ, رەفورما جاساسا, ول ەۆوليۋتسيالىق دامۋ جولىنا باستايدى. سوندىقتان ءبىز كۇيگەلەكتىككە سالىنباي, قوعامدى رەفورمالارمەن, ەۆوليۋتسيالىق جولدارمەن دامىتۋعا تالپىنۋىمىز كەرەك, زيالى قاۋىم وسىعان اتسالىسۋعا ءتيىس دەپ ابەكەڭ ۇنەمى ايتىپ وتىرۋشى ەدى. قاسىرەتتى قاڭتار بۇل پىكىردىڭ اقيقات ەكەنىن كورسەتتى. پرەزيدەنتىمىز جۇيەلى رەفورمالار جاساپ, جۇرتتىڭ جاعدايىن ءتۇسىنىپ, ادىلەت جولىنا ءتۇستى. بۇل – ەلدىڭ ەرتەڭى مەن مەملەكەتتىڭ نىعايۋى ءۇشىن دۇرىس جول, تۋرا باعدار.
اسىپ تۋعان تالانتتى ءوز زامانىنىڭ, وزىمەن قاناتتاس, قاتارلاس جۇرگەن زيالىلاردىڭ مويىنداۋى ماڭىزدى. ونەر مەن بىلىمگە قاتار ۇمتىلعان زامانداستارى عانا ەمەس, الدىڭعى بۋىن اعالارى دا ءابىش اعانى رياسىز مويىنداپ, شىنايى قۇرمەت تۇتاتىنىنا تالاي كۋا بولدىم. باتىس قازاقستان وبلىسىندا اكىم بولىپ جۇرگەن كەزىمدە زيالى قاۋىمنىڭ ءبىر توپ كورنەكتى وكىلىن ورالعا شاقىرىپ, جەرگىلىكتى حالىقپەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىپ ەدىك. سول قاتاردا زەينوللا قابدولوۆ, ءابىش كەكىلباي ۇلى, ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, كەنجەعالي ساعاديەۆ, تورەگەلدى شارمانوۆ, كامال ورمانتاەۆ سياقتى ۇلتتىڭ ىعايلارى مەن سىعايلارى بولدى. سوندا ۋنيۆەرسيتەتتەگى كەزدەسۋ ۇستىندە اكادەميك زەينوللا قابدولوۆ اعىنان جارىلىپ, «مەن مىنا ءابىشتىڭ ۇستازىمىن دەپ ايتۋعا ۇيالامىن. سەبەبى مەن ونىڭ بىلگەنىنىڭ جارتىسىن دا بىلمەيمىن» دەپ ەدى.
ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتىڭ ماعان جاقىندىعى بار. ءبىز – ارالدىڭ قازاقتارىمىز. سول ابەدەن بىردە كوڭىلدى وتىرىستىڭ ۇستىندە سۇرادىم.
– ابە, قازىرگى قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىلارىنان كوزى ءتىرى ءوزىڭىز. سىزدەن ۇلكەن جازۋشى جوق. قوعامدا ءارتۇرلى پىكىر بار. وسى نۇرپەيىسوۆتىڭ دەڭگەيى بيىك پە؟ الدە كەكىلباي ۇلىنىڭ دەڭگەيى بيىك پە؟ – دەپ سۇرادىم. سوندا ابە ويلانىپ وتىردى دا, قولىن ءبىر سىلتەپ:
– و, ءپالى, ول بۇيراباسقا جەتۋ قايدا! – دەدى. ول كىسى ءابىش اعانى بۇيراباس دەپ ەركەلەتۋشى ەدى.
رەسەيدە ەلشى بولىپ جۇرگەندە شىڭعىس ايتماتوۆپەن ءجيى جۇزدەستىك. ول ماسكەۋگە كەلگەن ساپارىندا قازاقستان ەلشىلىگىنە تۇسكەندى ۇناتۋشى ەدى. ءبىزدىڭ ەلشىلىكتىڭ جاقسى مەيمانحاناسى بار, ءبىر جاعى قازاقتىڭ ىزەتى مەن قوناقجايلىعى دا كوڭىلىن بىرلەيتىن بولسا كەرەك. ايتپەسە, تۋعان قىرعىزستاننىڭ دا, تىلەكتەس باسقا ەلدەردىڭ دە مۇمكىندىكتەرى بار عوي. رەسەي جازۋشىلار وداعىنىڭ دا ۇسىنىستارى بولعانىنا قاراماستان, ءبىزدىڭ ەلشىلىكتە دەمالعاندى جاقسى كورەتىن ەدى. سونداي كوڭىلدى كەزدەسۋدىڭ بىرىندە, سىرلاسىپ وتىرعاندا كەكىلباي ۇلى تۋرالى بىلاي دەگەنى ەسىمدە قالىپتى:
– ون نەيسچەرپاەم! سودان كوزىن الدە ءبىر نۇكتەدەن الماي, ويلانىپ وتىرىپ, ءسوزىن ءارى جالعاپ:
– مىسالعا ءوز شىعارمالارىمدا ايتىلاتىن, الەم ادەبيەتىندە وزگەشە تەندەنتسيا رەتىندە تانىلعان ماڭگۇرتيزمدى مەنەن دە بۇرىن ادەبي اينالىمعا تۇسىرگەن ءابىش كەكىلباي ۇلى ەدى. مەن ونى مويىندايمىن. بىراق ونى ودان ءارى دامىتىپ, مەن دە ءوز ۇلەسىمدى قوستىم. ماڭگۇرتيزم دەگەن تۇسىنىكتىڭ پايدا بولۋى, ادەبيەتتە ونىڭ فيلوسوفيالىق كاتەگورياعا اينالۋى كەكىلباي ۇلىنىڭ ىزدەنىستەرىنىڭ ءبىر كورىنىسى, – دەپ اعىنان جارىلدى.
شىنىندا دا ابەكەڭ تۇماسى تاۋسىلماس تاس قاينار ەدى عوي.
ءابىش اعامىز – ۇلتىمىزدىڭ ۇلىلىعىن دالەلدەگەن ەرەكشە ابىزىمىز. ونى ارقاشاندا ءبىز ماقتانىش ەتەمىز. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اكىم بولىپ جۇرگەن كەزىم ءابىش اعانىڭ 70 جاسىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. ءبىز مەرەيلى تويعا دايىندالعاندا بايقاعانىم, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كلاسسيككە دەگەن ەرەكشە ىقىلاسى, شىن سۇيگەن پەيىلى بولدى. ەلدىڭ ابەكەڭە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ناعىز ۇلتتىڭ اۋليەسى, رۋحى ەكەنىنە كۋاگەر بولدىق. ماڭعىستاۋدىڭ ءبىر بۇرىشىنداعى وندى دەگەن كىشكەنتاي عانا اۋىل – ءابىش اعانىڭ تۋعان جەرى. قاراتاۋدىڭ ارعى بەتى, اۋدان ورتالىعى شەتپەدەن وتىز-قىرىق شاقىرىم. سول اۋىلداعى مادەنيەت ۇيىندە مەكتەپ وقۋشىلارى, باستاۋىش وقيتىن كىشكەنە بالالار ساحناعا شىعىپ, ءابىش اعانىڭ شىعارمالارىنان ۇزىندىلەر وقىدى. ابەكەڭنىڭ پروزاسى مەن پوەزياسى قاتار قانات قاقتى. سول قىرىقتان استام بالانىڭ ءبارىنىڭ دە ەسىمى ءابىش. بۇل حالىقتىڭ قالامگەرگە دەگەن ماحابباتى, ءپىر تۇتاتىن قۇرمەتى ەدى.
ابەكەڭنىڭ 70 جاسىن تويلاۋ تۋرالى كوپ ويلاندىق. ءىزباسارلارى مەن ىنىلەرى ابىزعا قانداي سىي جاسارىمىزدى تالقىلاي كەلە, اي انا-ايساۋلە اجەمىزگە ەسكەرتكىش تۇرعىزۋدى ءجون سانادىق. وندى اۋىلىنىڭ كىرە بەرىسىندە بيىك, ۇلكەن توبە بار ەدى. سول بيىككە قازاقتىڭ كيىز ءۇيىنىڭ الدىندا, ساپارعا شىققاندارعا «جولىڭ بولسىن» دەپ, امان ورالعاندارعا «قوش كەلدىڭ» دەپ وتىراتىن ەڭسەلى ەسكەرتكىش تۇرعىزدىق. اتاۋى «اي انا» بولدى. ماڭعىستاۋ جۇرتى ايساۋلە اجەمىزدى اي انا دەپ اتايتىن. سول الىپ تۋعان اسىل انامىزدىڭ قۇرمەتىنە كەشەن سالدىق. بۇل ابەكەڭە توسىن جاڭالىق بولدى. اتقارىلىپ جاتقان شارۋا تۋرالى ول كىسى بىلمەيتىن. قالامگەر ءبىر شىعارماسىندا اناسى تۋرالى «بىلەگى – ەرىنىكى, تىلەگى – ەلىنىكى» دەيتىن ءسوزى بار. سول انتتاي ءسوزىن ەسكەرتكىشتىڭ تاقتاسىنا ويىپ جازدىق. كەشەننىڭ اشىلۋىندا كلارا اپامىز اۋلەتتىڭ جيىرما شاقتى كەلىنىن جيناپ, بارلىعى سىزىلىپ سالەم سالعاندا, كەرەمەت ءبىر تولقىنىستى, تولعانىستى ءسات بولدى. رۋحاني شارا اعامىزعا كەرەمەت ۇنادى. كولىككە ءمىنىپ, قوزعالعاندا ءابىش اعا قولىمدى ەكى الاقانىنىڭ اياسىنا سالىپ, تولقىپ تۇرىپ:
– ءاي, قۋ بالا, اقىرى جىلاتتىڭدار عوي, – دەدى, كوزىندەگى قايمىجىق جاستى اقىرىن ءسۇرتىپ.
سوندا اعامىزدىڭ ءبىر ريزاشىلىعىنا جەتكەنىمىزگە قاتتى قۋانىپ, مارقايىپ قالدىق.
ءومىرىن ءابىش اعاعا ارناعان ايساۋلە انامىزدىڭ انالىق ەرلىگىن, پيداگەرلىگىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. كلارا اپامىز ايتىپ وتىرۋشى ەدى. اي انا قايتىس بولار ساتىندە كەلىنىن شاقىرىپ الىپ:
«كلارا, اينالايىن, مەن ساعان ريزامىن. باتامدى بەردىم. ايتەۋىر, قولىڭنان كەلسە, ءابىشتى رەنجىتپەشى, قان قىسىمى جوعارى عوي», دەيتىن كورىنەدى. بۇل قانداي ۇلى ماحاببات, قانداي مەيىرىم دەسەڭىزشى.
ءابىش اعا ءوزى دە ك ۇلىپ ايتىپ وتىرۋشى ەدى. ء«بىز جاسپىز, قوناققا كەتەمىز. ءتۇن ورتاسىندا قايتامىز. سوندا اي انا كيمەشەگى اي نۇرىنا مالىنىپ, ەسىك الدىندا ءبىزدى كۇتىپ وتىرۋشى ەدى. ەسىك الدىنان ءبىزدى باستاپ, ۇيگە كىرىپ قانا كوڭىلى تىنىش تاباتىن. مەن ۇيگە كىرمەي, ول كىسى جاتپاۋشى ەدى, جارىقتىق», دەپ ءجۇزى كۇرەڭىتىپ, اناسىن ساعىنۋشى ەدى, ءابىش اعامىز. ەرى مەن ەلىنىڭ, ۇلى مەن ۇرپاعىنىڭ تىلەۋىن تىلەپ ءومىرىن وتكەرگەن قازاقتىڭ قايران انالارى! ولار قانداي قۇرمەتكە بولسا دا لايىق.
سول جەتپىستىڭ تويىندا ءبىر وقيعا بولدى. ەسىمدە بۇگىنگىدەي قالىپ قويىپتى. اقشاڭقان ۇيلەر تىگىلىپ, حالىق كوپ جينالىپ ەدى. ءبىز ءابىش اعاعا ارنالعان كيىز ۇيگە كىرىپ, ءدام تاتۋعا وتىرىپ جاتقاندا, ءبىر ايەلدىڭ اششى داۋىسى شىقتى. ء«ابىش اعاعا جىبەرىڭدەر مەنى» دەگەنى انىق ەستىلدى. ءابىش اعا «نە بوپ قالدى؟» دەپ سۇراعان سوڭ كەلىنشەكتى ىشكە كىرگىزدى. سويتسە, كەشە عانا بوسانىپ, قىرقى تۇرماق, پەرزەنتحانادان ءالى شىقپاعان انا ەكەن. ۇل بالا تۋىپ, اتىن ءابىش قويىپتى. اعانىڭ ەلدە ەكەنىن ءبىلىپ, نارەستەنىڭ اۋزىنا تۇكىرتپەككە كىشكەنتاي شاقالاقتى الىپ, كۇيەۋى ەكەۋى نيەت ەتىپ جەتكەن ەكەن. ءابىش اعا دا تولقىپ كەتتى. ۇيگە كىرگىزىپ, بالانىڭ «اۋزىنا تۇكىرۋدىڭ» ىرىمىن جاساپ, قۇلاعىنا ازان شاقىرىپ, «سەنىڭ اتىڭ – ءابىش» دەپ ءۇش رەت ايعايلاپ, «مەنەن دە ۇلكەن ءابىش بول!» دەپ باتاسىن بەردى. وسىنداي كورىنىستەردەن ەلدىڭ ءابىش اعاعا, ءابىش اعانىڭ ەلگە دەگەن ىستىق ماحابباتىن كوردىك.
ءابىش اعا قايتىس بولعاندا اقىن سۆەتقالي نۇرجاننىڭ:
ء«ابىش كوشتى,
اسپان كوشىپ باراتىر,
بۇلت تەڭدەگەن اسقار كوشىپ باراتىر.
قىرىق مىڭ جىلدىق تاستار كوشىپ باراتىر,
قىرىقمىڭ جولدىق داستان كوشىپ باراتىر», دەپ اھ ۇرعانى, ايبىندى ارۋاقتى شاقىرعانى, ەسىمدە وشپەستەي قالىپ قويدى.
سانالى ەلدىڭ ارى بولعان, ساعىم جورتقان سارى دالانى جۇرەگىنە تۇتاس سىيدىرعان ابىز اعامىزدىڭ الدى جارىق, سوڭى بەرەكەلى بولعاي! الەمگە ءبىرتۋار وسىنداي ۇلدى سىيلاعان قازاق ەلىنىڭ ەڭسەسى بيىك, رۋحى اسقاق بولارىنا سەنەمىن.
قىرىمبەك كوشەرباەۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى