اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ دامۋى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ جاعدايىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جىل سايىن 8-10%-عا جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرما بەرگەن ەدى. وسىعان وراي جەتىسۋ وبلىسىنىڭ شارۋاشىلىقتارى مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان جەڭىلدىكتەردى پايدالانىپ, قارجى ينستيتۋتتارى ارقىلى جاڭا تەحنيكالار ساتىپ الىپ جاتىر. سولاردىڭ ءبىرى ەسكەلدى اۋدانىنداعى «ديۋسەنبينوۆ ا.ك.» شارۋا قوجالىعى «قازاقستاندا جاسالعان» باعدارلاماسى ارقىلى اۆتوپاركىن جاڭا تەحنيكالارمەن تولىقتىردى.
وبلىستاعى ىرگەلى شارۋاشىلىق سانالاتىن «ديۋسەنبينوۆ ا.ك.» شق 1998 جىلدان بەرى اگرارلىق سالادا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. شارۋاشىلىق باسشىسى ايدىن دۇيسەنبينوۆتىڭ ايتۋىنشا, قوسىمشا «قاسىموۆ» جانە «دەمەۋوۆ» شارۋا قوجالىقتارىن قۇرىپ, ءۇش قوجالىق بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ 1 500 گەكتارداي سۋارمالى جەرى بار. ونىڭ 400 گەكتارىنا قانت قىزىلشاسىن, قالعانىنا ماساقتى-ءداندى جانە مال ازىعى داقىلدارىن وسىرەدى. قوجالىقتارداعى تەحنيكانىڭ سانى اگرەگاتتاردى ەسەپتەمەگەندە 50-دەن اسادى. دەگەنمەن ولاردى شەتىنەن جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەت دەيدى فەرمەر.
«بيىل مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا «قازاگروقارجى» اق ارقىلى جىلىنا 6 پايىزدىق ۇستەمەمەن ەلىمىزدە قۇراستىرىلاتىن «Buhler» ماركالى 400 اتتىڭ كۇشىنە تەڭ تراكتوردىڭ ەكەۋىن ساتىپ الدىق. ەگەر شەتەلدە شىعاتىن تەحنيكانى العان بولساق, ول بىزگە اسا قىمباتقا تۇسەتىن ەدى. وتاندىق تەحنيكانى ساتىپ العانىمىز ءۇشىن ۇكىمەت شىعىنىمىزدىڭ 30 پايىزىن سۋبسيديالاپ وتىر. العاشقى جارناسىن بىردەن تولەمەيتىنىمىز دە ۇلكەن جەڭىلدىك بولدى. ونى تەك جەلتوقسان ايىندا تولەپ, كەلەسى جىلدان باستاپ نەگىزگى قارىزدى وتەۋگە كىرىسەمىز. بۇل باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – كەپىلدىك سۇرامايدى. شارۋا قوجالىقتارى ءۇشىن كەپىلگە م ۇلىك تابۋ قيىن. بۇل باعدارلامادا ساتىپ الىنىپ وتىرعان تەحنيكانىڭ ءوزىن كەپىل رەتىندە قويادى. قازىر ساتىپ الىنعان ەكى تراكتوردىڭ بىرەۋى ءبىر اپتادان بەرى القاپتا جۇمىسقا تارتىلعان. ەكىنشىسىنىڭ سوقاسىن رەتتەپ, كۇزدە جەر جىرتقانعا دايىنداپ وتىرمىز», دەيدى ا.دۇيسەنبينوۆ.
بۇدان بولەك شارۋاشىلىقتار گەربيتسيدكە, جانار-جاعارمايعا, قىزىلشا تۇقىمىنا مەملەكەتتەن سۋبسيديا تۇرىندە جەڭىلدىكتەر الىپ وتىر. وسىنداي قولداۋدىڭ, اگروتەحنولوگيالىق تالاپتاردى ساقتاۋدىڭ ارقاسىندا بىلتىر «ديۋسەمبينوۆ ا.ك.» شارۋا قوجالىعى قانت قىزىلشاسى القابىنان ورتاشا شىعىمى 800 تسەنتنەردەن ءونىم جيناعان. بيىل دا ونىمدىلىك وسى شامادا بولماق. ءۇش شارۋاشىلىقتى قوسا العاندا, مۇندا 50 ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى, ال ماۋسىمدىق كەزەڭدە جۇمىسشىلار سانى 100-گە جۋىقتايدى.
قارجى ينستيتۋتىنىڭ وكىلدەرى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تەحنيكالارىن جەڭىلدىكپەن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرقاتار باعدارلاما بار ەكەنىن, سونىڭ ىشىندە وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋعا باعىتتالعان «قازاقستاندا جاسالعان» باعدارلاماسى پايدالى ەكەنىن ايتتى. بۇل – ەلىمىزدە جاسالعان نەمەسە جيناقتالعان اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنا ليزينگ بەرۋدى قارجىلاندىرۋدى كوزدەيتىن باعدارلاما.
«وبلىستا فيليال اشىلعالى شارۋالار 6 مىڭعا جۋىق جاڭا تەحنيكامەن قامتىلدى. بۇگىندە مىڭعا جۋىق قوجالىق بىزبەن بىرلەسە جۇمىس اتقارادى. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ ماقساتىندا ايماققا 6,5 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپ ەدى. دەگەنمەن ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 7,5 ملرد تەڭگە قارجى يگەرىلىپ, جوسپار ارتىعىمەن ورىندالدى. قوسىمشا 1,2 ملرد تەڭگەگە سۇرانىس جىبەردىك», دەيدى «قازاگروقارجى» اق جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ ديرەكتورى تالعات مامىرباەۆ.
جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ سانى 22 500-دەن اسادى. وتكەن 8 ايدىڭ ىشىندە وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرى جالپى قۇنى 9,1 ملرد تەڭگە بولاتىن 664 بىرلىك جاڭا تەحنيكانى «قازاگروقارجى» جانە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-لارى ارقىلى, سونداي-اق ءوز قاراجاتتارىنا ساتىپ العان. قازىر قاراتالدىق شارۋالار سونىڭ قىزىعىن كورىپ وتىر. اتالعان اۋداندا قىزىلشاعا ارنالعان 3, كۇرىش ءوسىرۋ باعىتىندا 1 سەرۆيستىك دايىنداۋ ورتالىعى بولعان. بيىل «جەتىسۋ» اكك ارقىلى تاعى ءبىر ورتالىق اشىلىپ, قانت قىزىلشاسى باعىتىندا 10 تەحنيكا, ياعني 4 كومباين, 4 سەپكىش, 2 جاپىراق باسقىش تەحنيكا ساتىپ الىندى.
اۋداندا بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى 22,1 مىڭ گەكتارعا ەگىلسە, سونىڭ 1 200 گەكتارى – كۇرىش, 1 461 گەكتارى – قانت قىزىلشاسى. بۇل ورايدا ەگىستىكتى سۋارۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ قولعا الىنىپ, بۇگىنگى كۇنى 112 شاقىرىم ارنا تولىعىمەن تازارتىلعان. 81 شاقىرىم سۋارۋ جۇيەلەرىنىڭ 20 شاقىرىمى اۋىستىرىلدى. بۇل جوبا تولىق ىسكە اسقاندا جاڭادان 1 300 گەكتار ىسكە قوسىلىپ, 5 500 گەكتار ەگىستىك جەردى سۋارۋ جاقسارادى.
«اۋدانداعى 74 ىشكى شارۋاشىلىق ارنالاردى مەحانيكالىق تازارتۋعا 168 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىس وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تولىعىمەن اياقتالادى. سول سياقتى اۋداندا 400 گەكتار جەرگە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن قولدانۋدىڭ 2 جوباسى ىسكە اسىرىلادى», دەدى وبلىس باسشىسى بەيبىت يساباەۆ.
جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرىنە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تۇراقتى كورسەتىلىپ كەلەدى. بۇل رەتتە وبلىس كولەمىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋعا 34,9 ملرد تەڭگە بولىنگەن, سونىڭ 23,2 ملرد تەڭگەسى – سۋبسيديا. قازىر شارۋالار ونىمدەرىن جيناپ جاتىر.
جەتىسۋ وبلىسى
