فورۋم • 12 قىركۇيەك, 2024

عالىمدار كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسىن تالقىلادى

84 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىدا «جول قۇرىلىسى: عىلىم جانە بيزنەس» اتتى رەسپۋبليكالىق فورۋم ءوتىپ, وعان ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قاتىسىپ, وتاندىق كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا بايلانىستى ءوز يدەيالارىن ۇسىندى.

عالىمدار كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسىن تالقىلادى

بىلىكتى عالىمدار باس قوس­قان جيىندا ەلىمىزدەگى كولىك ينفرا­قۇ­رى­لى­­مىن جاڭعىرتۋعا با­عىت­­تال­عان ماسەلەلەر جان-جاق­­تى تالقىلاندى. سونىمەن قا­تار قاتىسۋشىلارعا جول قۇرى­لى­سىندا ونەركاسىپتىك قاتتى مينەرالدى قال­دىقتاردى (ققق) پاي­دالانۋ تەحنولوگياسى تانىس­تىرىلدى.

فورۋم بارىسىندا «كاز­دو­ر­­ين­نوۆاتسيا» جشس ديرەك­تورى رۋسلان اسماتۋلاەۆ جاڭا ­قۇ­رىلىس ماتەريال­دارىن جا­ساۋعا تمق پايدالانۋدى كوز­دەيتىن يننوۆاتسيالىق شەشىم­­دى ۇسىندى. بۇل قۇرىلىستىڭ ­ەكو­نو­مي­كالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ قانا قوي­ماي, قالدىق­تار­­دىڭ جينالۋىنا بايلا­نىس­تى ەكو­لوگيالىق ماسەلەلەردى دە ­وڭ شەشەدى.

سونداي-اق جول بەرىكتىگىن ەداۋىر ارتتىراتىن, اسىرەسە كۇر­دەلى گەولوگيالىق جاع­دايلاردا, جول جابىندارىنىڭ بە­رىك­تىگىن قامتاماسىز ەتەتىن توپىراقتى رەاك­تيۆتى ەرىتىندىمەن توسەۋ تەحنولوگياسى دا تاقىرىپ ارقاۋىنا اينالدى.

جيىندا بيزنەسپەن تىعىز ىنتى­ماق­تاستىق ماڭىزىنا اي­رىقشا نازار اۋدارىلدى. فو­رۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ باستى ماقساتى – عىلىمعا ارنالعان تەح­نولوگيالاردى دامىتۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە بيزنەسكە نەگىزگى سالالىق ماسەلەلەردى شە­شۋگە ءتيىمدى كومەكتەسەتىن شە­شىمدەردى جاساۋ. بۇل جۇ­مىس­تار بيزنەس سۇرانىسىن قانا­عاتتاندىرىپ, تۇراقتى دا جو­عارى تەحنولوگيالىق ينفرا­قۇرىلىمدى قۇرۋعا ىقپال ەتەتىن وتاندىق جول ءونىمىن ازىرلەۋگە باعىت­تالۋعا ءتيىس ەكەنى باسا ايتىلدى.

ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرا­زيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى اسەل جەكسەمباەۆا مەن مارات قونقانوۆ ماتەريالدار قۇرامىن ءدال تاڭداۋ, جاڭا جول تەحنولوگياسىن سىناۋعا نانوقۇرىلىمدار دەڭ­گەيىندە تەرەڭ زەرتتەۋلەر جۇر­گىزۋگە قاتىستى ءوز يدەيا­لارىن ۇسىن­دى. ولار وندىرىستىك قال­دىق­­تار نەگىزىندەگى «جاسىل» ماتە­ريالداردى بەلسەندى پايدالانۋ­دى ۇسىنىپ, جاقسى ناتيجەگە جەتۋگە بيزنەسپەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى. سون­داي-اق جوعارى وقۋ ورىندا­رى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تي­تۋتتارىنىڭ عى­لىمي ينفرا­­­قۇ­رىلىمىن نىعايتۋعا ماق­سات­­­­تى گرانت ءبولۋ تۋرالى دا اي­تىل­دى. بۇل باستاپقى كەزەڭدە تە­رەڭ زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە, جاڭا ما­تە­ريال­داردىڭ ساپاسىن ارتتى­رۋ­عا مۇمكىندىك بەرمەك.

سونىمەن قاتار جيىندا كادر ماسە­لەسى دە ءسوز بولدى. «قاز­دور­­عزي» اق قۇزى­رەتتەردى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەك­تورى گۇلجامال وماروۆا كادر­لىق داعدارىستىڭ سەبەپتەرى مەن ونىڭ جاعىمسىز سالدارىنا توقتال­دى. شەشىم رەتىندە جول قۇرىلى­سىنا يننوۆاتسيالاردى تابىس­تى ەنگىزۋگە ءبىلىمدى ماماندار دايارلاۋ جۇيەسىن جاقسار­تۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە كاسىبي قۇزى­رەت­تىلىكتى دامىتۋ ۇسىنىلدى.

قىسقاسى, فورۋم ماڭىزدى وزگەرىس­تەردىڭ كاتاليزاتورى بول­­دى. عىلىم مەن بيزنەس ەل ين­فرا­قۇرىلىمىن جاڭار­­تىپ, قا­­جەت­تى ينۆەستيتسيالاردى تار­تا­­تىن ­­جاڭا وتاندىق ونىم­دەر مەن شە­شىم­دەردى جاساۋ ءۇشىن بىرىگىپ وتىر. ۇلتتىق عى­لىم اكا­دە­مياسى­­نىڭ قولداۋىمەن وتكەن ماز­مۇن­دى ءىس-شارا ەلى­مىز­دەگى جول سالا­سىن بولاشاق­تا دامىتۋدا ماڭىز­دى ءرول ات­قارادى.

سوڭعى جاڭالىقتار