قازاقستان كونستيتۋتسياسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر قانداي بولماق (سالىستىرمالى كەستە)

قولدانىستاعى نۇسقا

جوباداعى نۇسقا

ادام جانە ازامات

26-باپتىڭ 1 جانە 2-تارماقتارى

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى زاڭدى تۇردە العان قانداي دا بولسىن مۇلكىن جەكە مەنشىگىندە ۇستاي الادى.
2.  مەنشىك, ونىڭ ىشىندە مۇراگەرلىك قۇقىعىنا زاڭمەن كەپىلدىك بەرىلەدى.

1. اركiم زاڭدى تۇردە العان قانداي دا بولسىن مۇلكiن جەكە مەنشiگiندە ۇستاي الادى
2. جەكە مەنشىك قۇقىعىنا قول سۇعىلمايدى. مەنشiككە, ونىڭ iشiندە مۇراگەرلiك قۇقىعىنا زاڭمەن كەپiلدiك بەرiلەدi. ەگەر كونستيتۋتسيادا وزگەشە كوزدەلمەسە, زاڭدى جولمەن الىنعان م ۇلىككە مەنشىك قۇقىعىن شەكتەيتىن نەمەسە ودان ايىراتىن زاڭداردى جانە وزگە دە قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋعا جول بەرىلمەيدى.

پرەزيدەنت

44-باپتا 3) تارماقشا

3)پارلامەنت ماجىلىسىندە وكىلدىگى بار ساياسي پارتيالار فراكتسيالارىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن كەلىسىم بەرۋ ءۇشىن ءماجىلىستىڭ قاراۋىنا رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ كانديداتۋراسىن ەنگىزەدى; پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ كەلىسىمىمەن رەسپۋبليكانىڭ پرەمەر-مينيسترىن قىزمەتكە تاعايىندايدى; ونى قىزمەتتەن بوساتادى; پرەمەر-ءمينيستردىڭ ۇسىنۋىمەن رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ قۇرىلىمىن ايقىندايدى; رەسپۋبليكانىڭ ۇكىمەت قۇرامىنا كىرمەيتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگاندارىن قۇرادى, تاراتادى جانە قايتا قۇرادى, رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ مۇشەلەرىن قىزمەتكە تاعايىندايدى; سىرتقى ىستەر, قورعانىس, ىشكى ىستەر, ادىلەت مينيسترلەرىن قىزمەتكە تاعايىندايدى; ۇكىمەت مۇشەلەرىن قىزمەتتەن بوساتادى; ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ انتىن قابىلدايدى; ەرەكشە ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا ۇكىمەت وتىرىستارىنا توراعالىق ەتەدى; ۇكىمەتكە زاڭ جوباسىن پارلامەنت ماجىلىسىنە ەنگىزۋدى تاپسىرادى; رەسپۋبليكا ۇكىمەتى مەن پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ, وبلىستار, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن استانا اكىمدەرى اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويادى نە قولدانىلۋىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا توقتاتا تۇرادى; 

3) پارلامەنت ماجىلىسىندە وكىلدىگى بار ساياسي پارتيالار فراكتسيا­لارىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن كەلىسىم بەرۋ ءۇشىن ءماجىلىستىڭ قاراۋىنا رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ كانديداتۋراسىن ەنگىزەدى; پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ كەلىسىمىمەن رەس­پۋبليكا پرەمەر-مينيسترىن قىزمەتىنە تاعايىندايدى; رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترىن قىزمەتىنەن بوساتادى; پارلامەنت ماجىلىسىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن پرەمەر-مينيستر ەنگىزگەن ۇسىنۋ­مەن ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمىن ايقىن­دايدى, پرەزيدەنت دەربەس تاعايىن­دايتىن جانە بوساتاتىن سىرت­قى ىستەر جانە قورعانىس مينيستر­لەرىن قوسپاعاندا, ۇكىمەت مۇشە­لەرىن قىزمەتىنە تاعايىندايدى جانە قىزمەتىنەن بوساتادى; ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ انتىن قابىلدايدى; ەرەكشە ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا قاجەتتىگىنە قاراي ۇكىمەت وتىرىستارىنا توراعالىق ەتەدى; وبلىستار, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن استانا اكىمدەرى اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويادى نە قولدانىلۋىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا توقتاتا تۇرادى;

8) جانە 9) تارماقشالار الىپ تاستالسىن:

8) رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن بەكىتەدى; 
9) رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ۇسىنۋىمەن رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك بيۋدجەتى ەسەبىنەن ۇستالاتىن بارلىق ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان قارجىلاندىرۋ مەن ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن بەكىتەدى; 

44-باپقا تولىقتىرۋ

10) رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ جونىندە شەشىم قابىلدايدى;

10-1) ادامنىڭ جانە ازامات­تىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قور­عاۋ, مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىز­دىگىن, ەگەمەندىگى مەن تۇتاستىعىن قامتاما­سىز ەتۋ مۇددەسىندە, كۇشىنە ەنگەن زاڭ­دى نەمەسە وزگە دە قۇقىق­تىق اكتىنى رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسى­نا سايكەس­تىگىنە قاراۋ, قازاقستان رەس­­پۋب­ليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 91-بابى 3-تارماعىندا كوزدەلگەن جاع­داي­دا قورىتىندى بەرۋ تۋرالى كونستيتۋ­تسيا­لىق كەڭەسكە ۇندەۋلەردى جولدايدى.

18) وزىنە باعىنىستى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ كۇزەت قىزمەتىن جانە رەسپۋبليكالىق ۇلاندى جاساقتايدى; 

18) وزىنە باعىنىستى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىن جاساقتايدى;

45-باپتىڭ 2-تارماعى الىپ تاس­تالسىن:

2. كونستيتۋتسيانىڭ 53-بابىنىڭ 4)-تارماقشاسىندا كوزدەلگەن رەتتە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى زاڭدار شىعارادى, ال 61-باپتىڭ 2-تارماعىندا كوزدەلگەن رەتتە رەسپۋبليكانىڭ زاڭ كۇشى بار جارلىقتارىن شىعارادى.

پارلامەنت

53-باپتىڭ 3) تارماقشاسى الىپ تاس­تالسىن.

3) پرەزيدەنتكە ونىڭ باستاماسى بويىنشا ءار پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ ۇشتەن ەكىسىنىڭ داۋسىمەن ءبىر جىلدان اسپايتىن مەرزىمگە زاڭ شىعارۋ وكىلەتتىگىن بەرۋگە حاقىلى; 

57-باپتىڭ 6) تارماقشاسى

6)پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ كەمىندە ۇشتەن ءبىرىنىڭ باستاماسى بويىنشا رەسپۋبليكا ۇكىمەتى مۇشەلەرىنىڭ ءوز قىزمەتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ەسەپتەرىن تىڭداۋعا حاقىلى. ەسەپتى تىڭداۋ قورىتىندىلارى بويىنشا ۇكىمەت مۇشەسى رەسپۋبليكا زاڭدارىن ورىنداماعان جاعدايدا پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ كوپشىلىك داۋسىمەن ونى قىزمەتتەن بوساتۋ تۋرالى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنە ءوتىنىش جاساۋعا حاقىلى. ەگەر رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى مۇنداي ءوتىنىشتى قابىلداماي تاستاسا, وندا دەپۋتاتتار پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ كوپشىلىك داۋسىمەن العاشقى ءوتىنىش بەرىلگەن كۇننەن باستاپ التى اي وتكەننەن كەيىن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ الدىنا ۇكىمەت مۇشەسىن قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى ماسەلەنى قايتالاپ قويۋعا حاقىلى. مۇنداي جاعدايدا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى ۇكىمەت مۇشەسىن قىزمەتىنەن بوساتادى

6) پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ كەمىندە ۇشتەن ءبىرىنىڭ باستاماسى بويىنشا رەسپۋبليكا ۇكىمەتى مۇشەلەرىنىڭ ءوز قىزمەتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ەسەپتەرىن تىڭداۋعا حاقىلى. ەسەپتى تىڭداۋ قورىتىندىلارى بويىنشا ۇكىمەت مۇشەسى رەسپۋبليكا زاڭ­دارىن ورىنداماعان جاعدايدا پالاتا دەپۋتاتتارى جالپى سانىنىڭ كەمىندە ۇشتەن ەكىسىنىڭ كوپشىلىك داۋ­سىمەن ونى قىزمەتتەن بوساتۋ تۋرالى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنە ءوتىنىش جاساۋعا حاقىلى. مۇنداي جاعدايدا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى ۇكىمەت مۇشە­سىن قىزمەتىنەن بوساتادى.

61-باپتىڭ 2-تارماعى

2. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ زاڭدار جوبالارىن قاراۋدىڭ باسىمدىلىعىن بەلگىلەۋگە, سونداي-اق وسى جوبا جەدەل قارالادى دەپ جاريالاۋعا قۇقىعى بار, بۇل پارلامەنت زاڭ جوباسىن ەنگىزىلگەن كۇننەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە قاراۋعا ءتيىستى ەكەنىن بىلدىرەدى. پارلامەنت وسى تالاپتى ورىنداماسا, رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى زاڭ كۇشى بار جارلىق شىعارۋعا حاقىلى, ول پارلامەنت كونستيتۋتسيا بەلگىلەگەن تارتىپپەن جاڭا زاڭ قابىلداعانعا دەيىن قولدانىلادى. 

2. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ زاڭدار جوبالارىن قاراۋدىڭ باسىم­دىعىن بەلگiلەۋگە قۇقىعى بار, بۇل ءتيىستى زاڭ جوبالارى پارلامەنتتىڭ اعىمداعى سەسسياسى ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتەگى تارتىپپەن قابىلدانۋى ءتيىس ەكەنىن بiلدiرەدi.

ۇكىمەت

64-باپتىڭ 2-تارماعى

2. ۇكىمەت القالى ورگان بولىپ تابىلادى جانە وزىنىڭ بۇكىل قىزمەتىندە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ الدىندا جاۋاپتى, ال كونستيتۋتسيادا كوزدەلگەن جاعدايلاردا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە پارلامەنتتىڭ الدىندا جاۋاپتى. 

2. ۇكىمەت القالى ورگان بولىپ تابىلادى جانە ءوزىنىڭ قىزمەتىندە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە پارلامەنتتىڭ الدىندا جاۋاپتى.

65-باپتىڭ 2-تارماعى

2. رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترى تاعايىندالعاننان كەيىنگى ون كۇن مەرزىم ىشىندە پرەمەر-مينيستر ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامى تۋرالى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنە ۇسىنىس ەنگىزەدى. 

2. پرەمەر-مينيستر تاعايىن­دالعاننان كەيiنگi ون كۇن مەرزiمدە رەسپۋبليكانىڭ پرەمەر-مينيسترى پارلامەنت ماجىلىسىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن ۇكiمەتتiڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامى تۋرالى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتiنە ۇسىنىستار ەنگiزەدi.

66-باپتا 1) جانە 8) تارماقشالار

1) مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ, ونىڭ قورعانىس قابىلەتىنىڭ, قاۋىپسىزدىگىنىڭ, قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ازىرلەيدى جانە ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن ۇيىمداستىرادى;  
8) ۇكىمەت قۇرامىنا كىرمەيتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارىن قىزمەتكە تاعايىندايدى جانە قىزمەتتەن بوساتادى;

1)مەملەكەتتiڭ الەۋمەتتiك-ەكو­نوميكالىق ساياساتىنىڭ, ونىڭ قورعانىس قابiلەتiنiڭ, قاۋiپسiزدiگi­نiڭ, قوعامدىق ءتارتiپتi قامتاماسىز ەتۋدiڭ نەگiزگi باعىتتارىن ازiرلەيدi جانە ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن ۇيىمداستىرادى; رەسپۋبليكا پرەزيدەنتiنىڭ كەلىسىمىمەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى بەكىتەدى جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى;
8) ۇكiمەت قۇرامىنا كiرمەيتiن ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردى قۇرادى, تاراتادى جانە قايتا ۇيىمداستىرادى, ولاردىڭ باسشىلارىن قىزمەتىنە تاعايىندايدى جانە قىزمەتىنەن بوساتادى;

مىناداي مازمۇنداعى 9-1) تارماق­شامەن تولىقتىرىلسىن:

«9-1) مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن قامتىلاتىن بارلىق ورگانداردىڭ قىزمەت­كەرلەرى ءۇشىن ەڭبەكاقى تولەۋدى قارجى­لاندىرۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتiنىڭ كەلىسىمىمەن بەكىتەدى;

67-باپتىڭ 4) تارماقشاسى

4) ۇكىمەت قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى جونىندە جانە ونىڭ اسا ماڭىزدى بارلىق شەشىمدەرى جونىندە پرەزيدەنتكە بايانداپ وتىرادى; 

4) ۇكiمەت قىزمەتiنiڭ نەگiزگi باعىتتارى جانە ونىڭ اسا ماڭىزدى بارلىق شەشiمدەرi تۋرالى پرەزيدەنتكە جانە پارلامەنت ماجىلىسىنە باياندايدى;».

70-باپتىڭ 1-تارماعى

1. ۇكىمەت جاڭادان سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ الدىندا ءوز وكىلەتتىگىن دوعارادى. 
رەسپۋبليكانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى جاڭادان سايلانعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ الدىندا ۇكىمەتكە سەنىم تۋرالى ماسەلە قويادى. ءماجىلىس سەنىم بىلدىرگەن جاعدايدا, ەگەر رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى وزگەشە شەشىم قابىلداماسا, ۇكىمەت ءوز مىندەتتەرىن اتقارۋدى جالعاستىرا بەرەدى. 

1. ۇكىمەت جاڭادان سايلانعان رەسپۋب­ليكا پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ الدىندا ءوز وكىلەتتىگىن دوعارادى.

72-باپتىڭ 2-تارماعى

2. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس سوتتاردىڭ وتىنىشتەرىنكونستيتۋتسيانىڭ 78-بابىندا بەلگىلەنگەن رەتتەردە قارايدى.

2. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس كونس­تي­تۋتسيانىڭ 44-بابىنىڭ 10-1) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا رەسپۋبليكا پرە­زيدەنتىنىڭ, سونداي-اق كونستيتۋتسيانىڭ 78-بابىندا بەلگiلەنگەن جاعدايلاردا سوتتاردىڭ وتىنىشتەرىن قارايدى.

سوتتار جانە سوت تورەلىگى

79-باپتىڭ 3-تارماعى

3. رەسپۋبليكانىڭ جيىرما بەس جاسقا تولعان, جوعارى زاڭ ءبىلىمى, زاڭ ماماندىعى بويىنشا كەمىندە ەكى جىل جۇمىس ستاجى بار جانە بىلىكتىلىك ەمتيحانىن تاپسىرعان ازاماتتارى سۋديا بولا الادى. رەسپۋبليكا سوتتارىنىڭ سۋديالارىنا زاڭ بويىنشا قوسىمشا تالاپتار بەلگىلەنۋى مۇمكىن. 

3. رەسپۋبليكا سوتتارىنىڭ سۋديالارىنا قويىلاتىن تالاپتار كونستيتۋتسيالىق زاڭدا ايقىندالادى.

81-باپ

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى سوتى ازاماتتىق, قىلمىستىق, جەرگىلىكتى جانە باسقا دا سوتتاردا قارالاتىن وزگە دە ىستەر جونىندەگى جوعارى سوت ورگانى بولىپ تابىلادى, زاڭدا كوزدەلگەن ىس جۇرگىزۋ نىساندارىندا ولاردىڭ قىزمەتىن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى, سوت پراكتيكاسىنىڭ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇسىنىكتەمەلەر بەرىپ وتىرادى. 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعار­عى سوتى ازاماتتىق, قىلمىستىق ىستەر, جەرگى­لىك­تى جانە باسقا دا سوتتاردىڭ سوتتىلى­عىنا جاتاتىن وزگە دە ىستەر بويىن­شا جوعارى سوت ورگانى بولىپ تابىلا­دى, زاڭدا كوزدەلگەن جاعدايلاردا ونىڭ سوتتىلىعىنا جاتاتىن سوت ىستەرىن قارايدى جانە سوت پراكتيكاسى­نىڭ ماسەلەلەرi بويىنشا تۇسiنiكتەمەلەر بەرەدى.

83-باپتىڭ 1-تارماعى

1. پروكۋراتۋرا مەملەكەت اتىنان رەسپۋبليكانىڭ اۋماعىندا زاڭداردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جارلىقتارىنىڭ جانە وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ دالمە-ءدال ءارى بىركەلكى قولدانىلۋىن, جەدەل-ىزدەستىرۋ قىزمەتىنىڭ, انىقتاۋ مەن تەرگەۋدىڭ, اكىمشىلىك جانە ورىنداۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ زاڭدىلىعىن جوعارى قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى, زاڭدىلىقتىڭ كەز كەلگەن بۇزىلۋىنانىقتاۋ مەن جويۋ جونىندە شارالار قولدانادى, سونداي-اق رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنا قايشى كەلەتىن زاڭدار مەن باسقا دا قۇقىقتىق اكتىلەرگە نارازىلىق بىلدىرەدى. پروكۋراتۋرا سوتتا مەملەكەت مۇددەسىن بىلدىرەدى, سونداي-اق زاڭمەن بەلگىلەنگەن جاعدايدا, تارتىپتە جانە شەكتە قىلمىستىق قۋعىنداۋدى جۇزەگە اسىرادى

1. پروكۋراتۋرا مەملەكەت اتىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زاڭدا بەلگىلەنگەن شەكتەردە جانە نىسانداردا زاڭ­دى­لىقتىڭ ساقتالۋىن جۇزەگە اسىرادى, سوتتا مەم­لەكەتتىڭ مۇددەلەرiن بiلدiرە­دi جانە مەملەكەت اتىنان قىلمىستىق قۋدا­لاۋدى جۇزەگە اسىرادى.

جەرگIلIكتI مەملەكەتتIك باسقارۋ جانە ءوزIن-ءوزI باسقارۋ

86-باپتىڭ 5-تارماعى

5.ء ماسليحاتتىڭ وكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى توقتاتادى, سونداي-اق ءماسليحات ءوزىن-ءوزى تاراتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان رەتتە دە ونىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلادى. 

5. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى پرەمەر-مي­نيسترمەن جانە پارلامەنت پالا­تالارىنىڭ توراعالارىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن ءماسليحات­تىڭ وكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتادى, سونداي-اق ءماسليحات ءوزىن-ءوزى تاراتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان جاع­دايدا ونىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توق­تاتىلادى.

87-باپتىڭ 4-تارماعى

4. وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ اكىمدەرىن قىزمەتكە تيىسىنشە وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ ءماسليحاتتارىنىڭ كەلىسىمىمەن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى تاعايىندايدى. وزگە اكىمشىلىك-اۋماقتىق بولىنىستەردىڭ اكىمدەرى قىزمەتكە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ايقىنداعان تارتىپپەن تاعايىندالادى نەمەسە سايلانادى. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى ءوزىنىڭ ۇيعارۋى بويىنشا اكىمدەردى قىزمەتتەرىنەن بوساتۋعا حاقىلى. 

4. وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكا­لىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ اكىمدەرىن تيىسىنشە وبلىستاردىڭ, رەسپۋب­ليكالىق ما­ڭى­زى بار قالالاردىڭ جانە استانا­نىڭ ءماسليحاتتارىنىڭ كەلىسىمى­مەن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى قىز­مەت­كە تاعاي­ىندايدى. وزگە اكىمشى­لىك-اۋماقتىق ءبولى­نىستەردىڭ اكىمدەرى قىزمەتكە زاڭدا ايقىن­دالعان تارتىپپەن تاعايىندالادى نەمەسە سايلانادى. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى ءوزىنىڭ ۇيعارۋى بويىنشا اكىمدەردى قىزمەتىنەن بوساتۋعا حاقىلى.»

قورىتىندى جانە وتپەلى ەرەجەلەر

91-باپتا 2-تارماق

2. كونستيتۋتسيادا بەلگىلەنگەن مەملەكەتتىڭ بىرتۇتاستىعىن جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىن, رەسپۋبليكانى باسقارۋ نىسانىن وزگەرتۋگە بولمايدى. 

2. كونستيتۋتسيادا بەلگiلەنگەن مەم­لەكەتتiڭ تاۋەلسىزدىگىن, رەسپۋب­ليكا­نىڭ بiر­تۇ­تاستىعى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن, باس­قارۋ نىسانىن وزگەرتۋگە بولمايدى.

مىناداي مازمۇنداعى 3-تار­ماقپەن تولىقتىرىلسىن:

3. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ وزىنە بەرىلگەن قوسىمشا وكىلەتتىكتى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمى ىشىندە "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى مەن جەرگىلىكتى اكىمدەرگە ۋاقىتشا قوسىمشا وكىلەتتىك بەرۋ تۋرالى" 1993 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس شىققان جانە زاڭ كۇشى بار جارلىقتارى رەسپۋبليكا زاڭدارىن وزگەرتۋ, تولىقتىرۋ نەمەسە كۇشىن جويۋ ءۇشىن كوزدەلگەن تارتىپپەن عانا وزگەرتىلۋى, تولىقتىرىلۋى نەمەسە كۇشىن جويۋى مۇمكىن. 1993 جىلعى 28 قاڭتاردا قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 64-بابىنىڭ 12-15, 18 جانە 20-تارماقتارىمەن كوزدەلگەن ماسەلەلەر بويىنشا وزىنە بەرىلگەن قوسىمشا وكىلەتتىكتى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمى ىشىندە شىققان رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ جارلىقتارى رەسپۋبليكا پارلامەنتىنىڭ بەكىتۋىنە جاتپايدى. 

3. رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋ­لار, ولاردىڭ وسى باپتىڭ 2-تار­ماعى­ندا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىنى تۋرالى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ قورىتىندىسى بولعاندا, رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا نەمەسە رەسپۋبليكا پارلامەنتىنىڭ قاراۋىنا شىعارىلادى.