جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ القالى جيىنى

ەلىمىزدەگى ەڭبەك نارىعىنا قاتىستى حالىقارالىق ەڭ­بەك ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى جيلبەر ۋنگبو, Paryz جۇمىس بەرۋشىلەر ۇلتتىق كونفەدەراتسياسى پرەزيديۋمىنىڭ توراعاسى جۇمابەك جانىقۇلوۆ, سونداي-اق «سامۇرىق-قازىنا» اق باسشىلارى بايانداما جاسادى. سەزگە العاش رەت قاتىسىپ وتىرعان حەۇ باس ديرەكتورى جيلبەر ۋنگبو ەلىمىزدەگى قۇقىقتىق رەفورمالار جونىندە ءوز باعاسىن بەردى. بۇعان قوسا جيىندا بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى قوزعالىپ, ماڭىزدى ۇسىنىستار ايتىلدى. ەل جۇمىسقا ىسپار بولسا, جەر ىرىسقا كەنەلمەك. بۇل ءۇشىن كاسىپكەر تەك تابىستى عانا ەمەس, كوپتىڭ قامىن, جۇمىسشىنىڭ جايىن دا ويلاۋعا ءتيىس. حالىقارالىق كونۆەنتسيالاردا وسى قاعيدا تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان. حەۇ باس ديرەكتورى ەلىمىزدەگى قۇقىق قورعاۋ باعىتىنداعى قادامدارىنىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى.

– قازاقستاندا جالپىۇلتتىق دەڭگەي­دەگى رەفورمالاردىڭ تابىستى ىسكە اسىپ جاتقانىن ەرەكشە ايتقىم كەلەدى. كەيبىر ەلدەرمەن سالىستىرعاندا قازاقستاندا قۇقىقتىق وزگەرىستەردىڭ جىلدام دامىپ جاتقانىنا كۋا بولدىم. الەۋمەتتىك ديالوگتى نىعايتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار دا قۇپتارلىق. ءبىزدىڭ ۇيىم بۇل جولدا ءاردايىم قولداۋ كورسەتۋگە دايىن. بىلىكتى جۇمىسشى – كەز كەلگەن بيزنەستىڭ قوزعاۋشى كۇشى. ال ونى ىنتالاندىرۋ, الەۋمەتتىك تۇرعىدا قولداۋ – جۇ­مىس بەرۋشىگە جۇكتەلگەن مىندەت. وسى جاۋاپكەرشىلىكتى ابىرويمەن اتقارعان كاسىپكەرلەرگە ۇكىمەتتەن دە, كاسىپوداقتان دا ۇنەمى دەمەۋ بولۋعا ءتيىس, – دەيدى جيلبەر ۋنگبو مىرزا.

حەۇ – ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋمەن اينالىساتىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مىنىڭ مامانداندىرىلعان مەكەمەسى. ونىڭ قۇرامىنا قازاقستاندى قوسقاندا 187 مەملەكەت كىرەدى. ۇيىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – الەۋمەتتىك ادىلەتتى قامتاماسىز ەتۋ. ۇيىم قاقتىعىستاردى شەشۋ جانە ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋ ءۇشىن ۇكى­مەتتەر, جۇمىس بەرۋشىلەر جانە جۇ­مىس­شىلار اراسىنداعى ديالوگتى ىلگەرىلەتەتىن تريپارتيزم قاعيداتى بو­يىنشا جۇمىس ىستەيدى.

– ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 32 جىلىندا حەۇ باسشىسى قازاقستانعا العاش رەت كەلىپ وتىر. بۇل حالىقارالىق ۇيىمنىڭ سايا­ساتىنا كوپ نارسە بايلانىستى. ۋنگبو مىرزانىڭ ساپارى ءبىزدىڭ ۇكىمەت, وتاندىق كاسىپوداقتار جانە PARYZ كونفەدەراتسياسى اراسىنداعى جوعارى ساپالى ۇشجاقتى ديالوگكە سەرپىن بەرە­تىنىنە سەنىمدىمىن. ونىڭ جاھاندىق ارەناداعى ەلىمىز تۋرالى جەكە ۇستانىمى مەن پىكىرى وتە ماڭىزدى, – دەدى Paryz جەتەكشىسى جۇمابەك جانىقۇلوۆ.

Paryz كونفەدەراتسياسى – حەۇ مويىن­داعان ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر رەسپۋب­ليكالىق جۇمىس بەرۋشىلەر بىرلەستىگى, سونداي-اق حالىقارالىق جۇمىس بەرۋ­شىلەر ۇيىمىنىڭ وتاندىق سەرىكتەس مۇشەسى. بۇگىندە ونىڭ قۇرامىنا 33 سالالىق بىرلەستىك پەن 150 ءىرى جانە ورتا كاسىپورىن كىرەدى. وسى جولى جۇمىس بەرۋشىلەر سەزىندە 250 مىڭ قىزمەتكەرى بار «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ كومپانيالار توبى Paryz كونفەدەراتسياسىنا قوسىلدى.

– توقسان سايىن ءبىز ۇجىمدا الەۋ­مەت­تىك زەرتتەۋ جۇرگىزەمىز. ءبىز ونى ءوز ارامىزدا كەيدە «ۇيدەگى اۋا رايى» دەپ اتايمىز. وسىلايشا, جۇمىس­شى­لا­­رىمىزدا قانداي ماسەلەلەر تۋىندادى, ولاردىڭ باسشىلىققا قانداي سۇ­راق­تارى بار ەكەنىن انىقتاپ, قانداي دا ءبىر جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا تى­رى­­سامىز. ياعني اشىقتىق قاعيداتىن ۇستا­نىپ, جۇمىسشىلارمەن تىكەلەي ديالوگ قۇرامىز. قازاقستان جۇمىس بەرۋ­شى­لە­رىنىڭ سەزىندە الەمدىك تاجىري­بەنى كەڭى­نەن قولدانۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى. بۇل باعىتتا حالىقارالىق ەڭبەك ۇيى­مى­مەن ىنتىماقتاستىق اياسى كەڭەيە تۇسپەك, – دەدى كاسىپورىننىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى اندرەي لازارەۆ.

بۇعان دەيىن حەۇ جۇمىسسىزدىق دەڭ­گەيىنە قاتىستى ءوز بولجامدارىن ۇسىن­عان ەدى. ەسەپتە جاھاندىق جۇمىس­سىزدىق دەڭگەيى 2024 جىلى 4,9%-عا دەيىن تومەندەيتىنى, بىراق ەڭبەك نارىعىنداعى ەلەۋلى تەڭسىزدىكتەر ساقتالاتىنى ايتىل­عان. اسىرەسە تابىسى تومەن ەلدەردە جۇمىس تاپشىلىعىنان ايەلدەر قاتتى زارداپ شەگىپ جاتقان كورىنەدى.

سونداي-اق جيىن سوڭىندا Paryz قازاقستاننىڭ جۇمىس بەرۋشىلەر كونفەدەراتسياسى مەن «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى.

– ءبىز تريپارتيزمگە سەنەمىز. مۇنى كۇشەيتۋ كەرەك. ءبىز حەۇ-مەن قازاقستاندا ءتريپارتيزمدى نىعايتۋ جانە دامىتۋ ءۇشىن Paryz-بەن جۇمىستى جالعاستىرۋعا دايىنبىز. بۇگىن ءبىز Paryz بەن «سامۇرىق-قازىنا» قورى اراسىنداعى ماڭىزدى مەموراندۋمنىڭ كۋاسى بولدىق. بۇل مەموراندۋم – جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى ءرولىن كۇشەيتۋگە نەگىز, – دەدى حەۇ باسشىسى.

حالىقارالىق ەڭبەك كونفەرەنتسيا­سى اياسىندا ۇشجاقتى دەلەگاتسيانىڭ حا­لىق­ارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا ايماقتىق ديرەكتورى بەات اندرەەسپەن كەزدەسۋى ءوتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەلىمىزدەگى لايىقتى ەڭبەكتى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى بەكىتىلدى. ەلدەگى جۇمىس بەرۋشىلەر اتىنان بۇل ماڭىزدى قۇجاتقا Paryz جۇمىس بەرۋشىلەر ۇلت­تىق كونفەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى جۇمابەك جانىقۇلوۆ قول قويدى. جول كارتاسى بەس نەگىزگى باعىتتى قامتيدى: قاۋىپسىز ەڭبەك جانە ەڭبەك ينسپەكتسياسى, جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جۇمىسشىلاردىڭ بىرىگۋ بوستاندىعى, ەڭ تومەنگى جالاقى, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جانە قورعاۋ, ەڭبەك الەمىندەگى زورلىق-زومبىلىق پەن قۋدالاۋدى جويۋ. بۇل – قازاقستاندا لايىقتى ەڭبەك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ جانە حالىقارالىق ەڭبەك ستاندارتتارىن ەنگىزۋدىڭ العاشقى قادامى.