گالەرەيانىڭ اتاۋى ۇلتتىق كيەلى ورىندار تىزىمىنە ەنگەن «بوتاي قونىسى» ارحەولوگيالىق ورنىمەن بايلانىستى.
سالتاناتتى جيىنعا قاتىسقان عاۋەز تورسان ۇلى باعا جەتپەس ۇلتتىق كيەلى جادىگەرلەر تىزىمىنە ەنگەن «بوتاي قونىسى» ارحەولوگيالىق ورنىنىڭ ەرەكشەلىگىن اتاپ ءوتىپ, ادامنىڭ جىلقىنى العاش قولعا ۇيرەتۋى ناق وسى جەردەن باستالعانىنا توقتالدى. بۇعان ەلىمىزدىڭ سولتۇستىگىندە ورنالاسقان «بوتاي» قونىسىنان تابىلعان قازبالار دالەل بولا الادى. ەسكەرتكىش ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى IV-III مىڭجىلدىققا, ياعني ەنەوليت داۋىرىنە جاتادى. سولتۇستىك قازاقستان ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسىمەن 1980 جىلى اشىلعان.
«جۇرتشىلىق جاڭا ونەر ورتالىعىندا ءتۇرلى كورمەلەردى قىزىقتاپ, كەزدەسۋلەرگە قاتىسىپ, جەرگىلىكتى قىلقالام يەلەرىنىڭ تۋىندىلارىن دا تاماشالاي الادى. گالەرەيا رۋحاني ءارى شىعارماشىلىق دامۋ ايماعىنا اينالارىنا سەنىمدىمىز. جاڭا نىساننىڭ ەڭ ۇزىن قازاقستان كونستيتۋتسياسى كوشەسىندە ورنالاسۋىنىڭ رامىزدىك ءمانى بار», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى مەيرامگۇل ءابۋوۆانىڭ ايتۋىنشا, 1980 جىلى ارحەولوگيالىق ەكپەديتسياسىنىڭ جەتەكشىسى بولعان تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ارحەولوگ ۆيكتور زايبەرت ەجەلگى ادامدار مەكەنىن ايىرتاۋ اۋدانى يمانبۇرلىق وزەنىنىڭ ماڭايىنان تاپقان. سودان بەرى بوتاي قونىسىنىڭ جەتىستىكتەرى الەمدىك دەڭگەيدە ۇزبەي ناسيحاتتالىپ كەلەدى.
«وسى بوتاي قونىسىنىڭ اشىلۋى مەن جەتىستىكتەرىن حالىققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, بۇل تۋرالى مالىمەتتەر بەرۋ – وبلىستىق مۋزەي بىرلەستىگى جۇمىسىنىڭ باعىتتارىنىڭ ءبىرى. وسى زاماناۋي گالەرەيا قالامىزدىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ تارتىمدى ورنى, ءوڭىردىڭ مادەني ورتالىعىنىڭ ءبىرى بولادى دەپ سەنەمىز», دەدى ول.
سونداي-اق گالەرەيانىڭ اشىلۋ راسىمىندە سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەلەرى, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسۋشى, «ازيا كوشباسشىلارى» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى عاليا ماقاشەۆا, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سەمبىعالي سماعۇلوۆ ءسوز الىپ, اتالعان وڭىردەگى ايتۋلى مادەني وقيعانىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
«وسىنداي كورمە زالدارى سۋرەتشىلەردىڭ ەركىن شىعارماشىلىق دامۋىنا, تاجىريبە الماسۋىنا, ونۋىنە ءورىس اشادى. ولاردىڭ شىعارمالارى جىلدان-جىلعا باعاسى وسەتىن ينۆەستيتسيا تارىزدەس. سوندىقتان ءار قالانىڭ وزىندىك مۋنيتسيپالدىق كورمە زالى بولۋى زاڭدىلىق», دەيدى سۋرەتشى سەمبىعالي سماعۇلوۆ.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى كۇمىس سەيىتوۆا دا ءوزىنىڭ جۇرەكجاردى لەبىزىمەن ءبولىسىپ, سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردى بوتاي زاماناۋي كوركەمسۋرەت گالەرەياسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىمەن قۇتتىقتادى. بوتاي مادەنيەتىنىڭ اشىلۋى تورتكۇل دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرىپ, الەمگە كوشپەلىلەر مادەنيەتىنىڭ بەسىگى وركەنيەتتىڭ باستاۋى بولعانىن ايعاقتايدى.
گالەرەيا ەكسپوزيتسياسىنا قازاق ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى سۋرەتشىلەردىڭ كارتينالارى, وبلىس اۋماعىندا جانە ودان تىس جەرلەردە تۇراتىن قىلقالام يەلەرىنىڭ, I جانە II حالىقارالىق «بوتاي – ۇلى دالا مادەنيەتى» سيمپوزيۋمىنا قاتىسۋشى سۋرەتشىلەردىڭ تۋىندىلارى ۇسىنىلعان.
