جاڭا كودەكس زامان تالابىنا ساي

قاناتى قاتايىپ, بۇعاناسى بەكىگەن ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى قوعامدا الەمدەگى وزىق ەلدەردىڭ ساناتىنا ەنۋى اركەز مەرەيىمىزدى وسىرەدى. اسىرەسە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى سالاسىندا ومىرگە كەلىپ جاتقان زاڭدار مەن زاڭنامالاردىڭ قازىرگى زامان تالابىنا ساي وزگەرتىلىپ, تولىقتىرىلىپ جاساقتالۋى كۇندەلىكتى قوعام قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداپ وتىرعانى داۋسىز. 2015 جىلدىڭ 1قاڭتارىنان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ جاڭا نۇسقاسى قولدانىسقا ەنگەنى بەلگىلى. جاڭا قىلمىستىق كودەكستىڭ جوباسى 467 باپتان, 98-ءى جالپى جانە 369-ى ەرەكشە بولىمنەن تۇرادى. جاڭا رەداكتسياداعى كودەكس ازىرلەۋدىڭ تاعى ءبىر قاجەتتىلىگى, ونى ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ جاڭا نورمالارىمەن, سونىمەن قاتار, وسى ۋاقىتقا دەيىن راتيفيكاتسيالانعان حالىقارالىق كەلىسىمدەرمەن سايكەستەندىرۋگە قاتىستى بولىپ تابىلادى. جالپى, قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ پرەزيدەنت جارلىعىمەن بەكىتىلگەن 2020 جىلعا دەيىنگى قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىنا سايكەس بولۋى شارت. ال بۇل تۇجىرىمداما بويىنشا قىلمىستىق زاڭنامانى حالىقارالىق كەلىسىمدەرمەن سايكەستەندىرۋ جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى قاراستىرىلعان بولاتىن. كودەكس جوباسىندا سىبايلاس جەمقورلىقپەن ىمىراسىز كۇرەستىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىدا كورىنىس تاۋاپ, سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسقا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كەشەندى نورمالارى قامتىلادى. بۇدان بولەك, الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال ادامدار جاساعان قىلمىسقا قاتىستى تەلەرانتتىق ۇستانىم كەڭەيتىلەدى, ەكىنشى جاعىنان اۋىر قىلمىستارعا, قىلمىستىڭ قايتالانۋ كورىنىستەرىنە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا جانە سوت تورەلىگىنە قارسىلىق بىلدىرۋگە قاتىستى شارالار قاتاڭداتىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى قر قىلمىستىق كودەكسى جاڭا نۇسقاسىنىڭ جوباسىندا باس بوستاندىعىنان ايىرۋدىڭ بالاماسى رەتىندە ايىپپۇلدار مەن قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋدى ۇسىنادى. بۇل تولىقتىرۋلار ۇساق زاڭ بۇزۋشىلىقتار مەن قىلمىستارعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋدان گورى ايىپپۇل سالۋ ارقىلى سوت تاجىريبەسىن باسقا ارناعا بۇرۋعا جاردەمدەسەدى. ۇساق زاڭ بۇزۋشىلىقتار 500 اەك, قىلمىستارعا 500-دەن 10-مىڭعا دەيىنگى اەك كولەمىندە ايىپپۇلدار سالىنادى. ەداۋىر كوپ كولەمدەگى ايىپپۇلدار قىلمىسكەرلەرگە باس بوستاندىعىنان ايىرعانمەن بىردەي اسەر ەتەدى. ايىپپۇلدار ورتاشا ەسەپپەن 50-70 پايىزعا دەيىن ارتادى. ايىپپۇلداردى الماستىرۋعا ەڭ قولايلى جازا رەتىندە ءبىز قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋدى قاراستىرامىز. ەگەر ايىپپۇل 1000 اەك-كە دەيىن قويىلسا, وندا ونى قوعامدىق جۇمىستارمەن الماستىرۋعا بولادى. ەلباسى ۇستانعان ساياسات جەتەگىندە قولدانىسقا ەنگىزىلمەك كودەكس بۇقارا حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا, ولاردىڭ قوعام الدىنداعى مادەنيەتىن كوتەرۋگە زور ۇلەسىن قوسا بىلەدى دەپ ەسەپتەيمىز. «تارتىپكە باعىنعان قۇل بولمايدى» دەيدى باتىر باۋىرجان مومىش ۇلى. مادەنيەتى قارىشتاپ دامىعان, ەكونوميكاسى بەرىك ورناعان تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ ۇستانعان قۇقىقتىق جولى دا ساۋاتتى, الەۋەتتى, جوعارى دارەجەدە بولۋى ءتيىس. وسى ماقساتتا ءبىز بەن ءسىزدىڭ اتقاراتىن ەسەلى ەڭبەگىمىز بەن قاجىر-قايراتىمىز ەل كادەسىنە جاراسىن دەگەن نيەت بار. ءابىلاسان قۇربانوۆ, قىزىلوردا قالاسى پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى. Cۋرەت: terraoko.com.