قوعام • 30 تامىز, 2024

بالالاردى ەرتە قولداۋ قىزمەتى اشىلدى

110 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلوداردا جاڭا تۋعان سابيدەن 3 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ دامۋىنا جان-جاقتى كومەك كورسەتەتىن ەرتە قولداۋ قىز­مەتى اشىلدى. پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ ورتا­لىعى نەگىزىندە پايدا بولعان ۇيىمدا بالالار تانىمدىق, موتوريكالىق جانە قارىم-قاتىناس داعدىلارىمەن تانىسادى. ورتالىق وڭىردەگى 13 تۇزەۋ كابينەتىنىڭ جۇمىسىن دا ۇيلەستىرەدى.

بالالاردى ەرتە قولداۋ قىزمەتى اشىلدى

پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكا­لىق قولداۋ كابينەتى – ار­نايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى. وندا كەز كەل­گەن ەرەكشە بالا مەن ونىڭ وتبا­سى دەفەكتولوگ, پسيحولوگ, لوگو­پەد, تيفلوپەداگوگ, سۋردوپەدا­گوگ, فيزيوتەراپەۆت, وزگە دە بىلىكتى مامانداردىڭ كومەگىن الا الادى. نەگىزگى ماقسات – ەرەكشە بالا ءوسىرىپ وتىرعان وتباسىلارعا جا­قىن جەردەن تۇزەۋ كابينەتتەرىن قۇرۋ. پاۆ­لودار وبلىستىق پسيحو­لو­گيا­لىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ قىزمە­تىنىڭ قۇرىلىمىنا 13 كابينەت كىرەدى. ەندى ولاردىڭ بىرىندە ەرتە قولداۋ قىزمەتى جۇمىس ىستەي باستادى.

اتاپ وتەرلىگى, بۇل قىزمەت «دارا» قورىنىڭ باستاماسىمەن, «شەۆرون» كومپانياسىنىڭ دەمەۋ­شىلىگىمەن اشىلىپ وتىر. مۇنداي ورتالىق ەلىمىز بويىن­شا ءۇشىنشى بولىپ پاۆلودار قالاسىندا قۇ­رىلعان.

«دارا» قورى وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ بويىنداعى اۋىتقۋشىلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ قالىپتاسۋىن تومەندەتۋگە باعىت­تال­عان جۇمىستار – ەلىمىزدەگى جاڭا باعىت. قاناتقاقتى جوبا بيىلعى كوكتەمدە ىسكە قوسىلىپ, بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ ەكى ايماعىندا ەرتە قول­داۋ قىزمەتتەرى جۇمىسىن باستاپ كەتكەن ەدى. العاشقىسى  وسكەمەندە, ەكىنشىسى اتىراۋدا, ەندى, مىنە, پاۆلوداردا اشىلىپ وتىر. سونداي-اق ءتورتىنشىسى ەكىباس­تۇز قالاسىندا دا ءوز قىزمە­تىن ۇسىنا باستادى.

بۇعان دەيىن پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ كابينەتىنە جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, قاجەتتى جاب­دىقتار مەن ويىنشىقتار, بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان ماتەريالدار ساتىپ الىنعان. ال جەرگىلىكتى پسيحولوگتەر قوسىمشا وقىتىلعان.

– بالانىڭ تۋعان ساتىنەن ءۇش جاسىنا دەيىنگى شاعى – ەڭ ماڭىزدى كەزەڭ. بۇل ۋاقىتتا ونىڭ بويىندا قورشاعان ورتامەن ءوزارا ىنتىماقتاسۋدىڭ بارلىق قاجەتتى ماشىقتارى قالىپتاسا باستايدى. بۇل دەگەنىمىز – سويلەۋ, ءجۇ­رۋ, ەرەسەكتەردى ءتۇسىنۋ, وزگە دە ما­شىقتار. بۇلار ارقىلى بالا ءوزىن قورشاعان الەمدى تانىپ, ادامدارمەن ارالاسا باستايدى. ەگەر وسى كەزەڭدەگى دامۋ ۇردىسىندە اتا-اناسى بالانىڭ بويىنان قانداي دا ءبىر اۋىتقۋشىلىقتى بايقاسا, دارىگەرگە نەمەسە ءبىزدىڭ ەرتە قولداۋ قىزمەتىنە حابارلاسا الادى, – دەيدى پاۆلودار اۋداندىق پسيحولوگيالىق-پەداگو­گيكالىق تۇزەتۋ كابينەتىنىڭ باسشىسى ايجان وسپانوۆا.

مامانداردىڭ سوزىنە سۇيەن­سەك, بالالاردىڭ دامۋىنداعى اۋىت­قۋ­شىلىقتار ءسال عانا بايقا­لۋى مۇم­كىن. ورتالىقتاعى ارنايى وقى­تىلعان ماماندار جاع­داي­دى تالداپ, اتا-اناعا ءتيىستى نۇسقاۋ­لىق­تار بەرە الادى. بالا دامۋىن­دا­عى اۋىتقۋشىلىقتىڭ الدىن العىسى كەلەتىن اتا-انا ونداي نۇس­قاۋلىقتى ۇيدە دە ورىنداي الادى ەكەن. ەگەر جاعداي الاڭ­دا­تار­لىقتاي بولسا, ماسەلەن, بالا ەرەسەكتەردىڭ وعان قاراتا ايتىل­عان سوزدەرىن انىق تۇسىنبەسە, اتا-اناسى ونى بىردەن ەرتە قولداۋ قىز­مەتىنىڭ تەراپياسىنا اپارعانى ابزال. مۇندا ونىمەن قاجەتىنشە دەفەكتولوگ, پسيحولوگ, لوگوپەد نەمەسە ەمدىك دەنە تاربيەسى مامانى شۇعىلدانادى.

ورتالىققا پسيحولوگيالىق-مە­­ديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كە­­­ڭە­س­تەن وتكەن بالالار دا كەلە الا­دى. ول ءۇشىن دارىگەردىڭ جولداماسى بولسا جەتكىلىكتى.

– ءبىزدىڭ ەرتە قولداۋ قىزمەتىنىڭ ءىس-ارەكەتى بالالى وتباسىلارعا با­عىتتالعان. مۇندا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەر بالامەن جۇمىس ىس­تەپ قانا قويماي, اتا-اناسىنا ماڭىز­دى كەڭەس بەرەدى. سول ارقى­لى بالا بويىندا تۋىنداۋى مۇم­كىن اۋىتقۋشىلىقتىڭ قا­لاي الدىن الۋعا بولاتىنىن ۇيرەتە­دى. ناتيجەسىندە, ءسابيدىڭ دامۋىنا تەرىس اسەر ەتكەن شەكتەۋلەر بىرتىن­دەپ جويىلىپ, بالانى ورتاعا بەيىمدەۋگە جانە ءارى قاراي مەكتەپالدى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا دايىنداۋعا اتا-اناسىنا كومەك­تەسەدى. ياعني ورتالىقتاعى مامان­دار بالالاردىڭ ماشىق­تا­رىن قا­لىپتاستىرۋعا جۇمىلدى­رى­لا­دى. جەتكىنشەك وزگە قاتار­لاس­­تا­رىنا قاراعاندا موتوري­كا­لىق ماشىقتاردى تىم باياۋ باعىن­دىرسا, سويلەۋ ءتىلىنىڭ دامۋى كەشەۋىلدەسە, ۇنەمى اگرەسسيا تانىتىپ, جىلاۋدى ۇدەتسە, ۇيقىسى ناشار بولىپ, تابەتى جوعالا باس­تاسا, ءبىزدىڭ ورتالىققا اكەلگەنى دۇرىس. نەمەسە اتا-انالارى الدە­نەگە الاڭداپ, بالاسىنىڭ دامۋىن­داعى ەرەكشەلىكتەردى تانىپ بىلگىسى كەلسە دە ورتالىققا جۇگىنە الادى, – دەيدى «دامۋ» قورىنىڭ مەنەدجەرى ايگۇل تابەرگەنوۆا.

زاڭعار اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سامال توقتاعۇلوۆا – ەرتە قولداۋ قىزمەتىنە العاشقى بولىپ كەل­گەندەردىڭ ءبىرى. ءۇش جاسار ۇلى باتىرحان گيپەربەلسەندى بولۋىنا, سويلەۋ تىلىندە ماسەلە تۋىنداۋى­نا بايلانىستى نەۆروپاتولوگ ماماننىڭ كەڭەسىمەن وسىندا جىبەرىلىپتى.

– ءبىز بۇل ورتالىققا ەكى ايدان اسا ۋاقىت كەلىپ ءجۇرمىز. نا­تيجەسى جاقسى. سەبەبى بالامىز گيپەربەلسەندى, ءبىر ورىندا با­يىز تاۋىپ وتىرا المايدى جانە سويلەۋىندە كىدىرىس بار. سوندىقتان وسىندا كەلدىك. قا­زىر ايتقانىمىزدى تىڭدايدى, ءسوزىمىزدى قايتالايدى. بالالار­مەن ويناپ, قارىم-قاتىناس قۇرا باستادى. ورتالىققا كەلگەنىمىزگە قۋانىشتىمىز. مۇندا پسيحولوگپەن, دەفەكتولوگپەن جۇمىس ىستەدىك. ناقتى وزگەرىس بايقالىپ جاتىر, – دەيدى انا.

مەكەمەدە بالالارعا بارلىق قولايلى جاعداي قاراستىرىلعان. پاندۋس پەن ءتۇرلى-ءتۇستى دىبىس بەرگىشتەر, ۇستاعىش تۇتقالار بار, كىرەبەرىس ەسىگى كەڭ. عيما­رات زامانعا ساي ارنايى جابدىق­تارمەن, ادىس­تەمەلىك ماتەريالدارمەن, ادە­بيەتتەرمەن قامتىلىپ, مونتە­سورري كابينەتى, ەمدىك دەنە تاربيەسى زالى جابدىقتالعان.

«دارا» قورىنىڭ وكىلدەرى كەلەشەكتە مۇنداي قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار