اتباسارداعى قونىستوي

بالا كەزىمىزدە اسىر سالعان اتباسار قالاشىعىنىڭ اجارى بۇل جولى الىستان مەنمۇندالاپ, كوزگە وتتاي باسىلدى. ويتكەنى اۋدان ورتالىعىنىڭ كورىنىسى بۇرىنعىدان ەداۋىر كوركەيە تۇسكەنى بايقالادى. جاڭادان سالىنعان كوپقاباتتى قاز-قاتار تىزىلگەن ۇيلەر قالانىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ تۇر. بۇرىنعى كەڭەستىك باكەنە ۇيلەر مەن سۇرقاي «حرۋششەۆكالار» بولماسا, مۇنداي جاڭا ءزاۋلىم ۇيلەر كورىنبەيتىن. استىققا تولى كەڭ ورىسىمەن, ەلىمىزدەگى نەگىزگى لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتتارىمەن تانىلعان اۋداننىڭ دامۋ قارقىنىنىڭ بۇگىنگىدەي كەلبەتى زاڭدىلىق دەستىك.

ءبىز اۋەلى جاڭا سالىنىپ بىتكەن ۇيلەرگە بارىپ, قۇرىلىستىڭ ءمان-جايىن بىلدىك. 100 پاتەرلى ەكى ءۇيدى سالىپ شىققان قاراعاندىلىق («Medina Bilding» جشس) قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ وكىلى ايدىن ءامىروۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قۇرىلىس مامىر ايىنىڭ سوڭىن الا باستالىپ, ءۇي ءۇش ايدا بوي كوتەرىپتى. قازىر ءبارى ساقاداي ساي دايىن تۇر.

وسى كەزدە سالتاناتتى جيىن دا باس­تالىپ كەتتى. ءسويتىپ, بيىل كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن اتباسارداعى 127 وتباسىنا جاڭا باسپانا بەرىلدى. بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتەگى باسپانالارى مۇلدەم جارامسىز بولىپ قالعان تۇرعىندار. ال بۇعان قوسا سۋ باسۋ قاۋپى بار ايماقتا تۇرعان 73 وتباسىنا پاتەر كىلتى تابىستالدى. وسىلايشا, اتباسار قالاسىندا 200 پاتەر قولدانىسقا بەرىلىپ, جۇرتشىلىق قونىستويىن تويلادى.

پاتەر كىلتتەرىن اقمولا وبلى­سىنىڭ اكىمى مارات احمەت­جانوۆ تابىس ەتتى.

«بۇگىن ءبىز ۇلكەن جاڭالىقتىڭ كۋاسى بولىپ تۇرمىز. بىردەن 200 وتباسى جاڭا پاتەر الدى. بۇل – قۋانىشتى جاعدايدىڭ كونس­تيتۋتسيا كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنىڭ دە ءمانى بار. اتا زاڭ – حالىقتىڭ جاقسى ءومىر ءسۇرۋىنىڭ كەپىلى. بولاشاقتا جاڭا پاتەرلەردە تەك قۋانىشتى وقيعالار بولسىن دەپ تىلەيمىز», دەدى ءوڭىر باسشىسى.

جاڭا ۇيلەر قالانىڭ قاۋىپسىز جەرىندە سالىندى دەيدى ماماندار. راسىندا, ۇيلەر وزەننەن الىس, بيىكتەۋ جەرگە ورنالاسقانى بايقالادى. ۇيلەردىڭ ارقايسى­سىندا سانتەحنيكالىق جابدىقتار مەن سۋ جى­لىتقىشتار ورناتىلعان. اۋلادا بالا­لاردىڭ ويىن الاڭى جانە ۆوركاۋت الاڭ­دارى, سپورت الاڭى بار.

باسپانالى بولعانداردىڭ ءبىرى – ىدى­رىس ءبايليننىڭ وتباسى. اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, بيىلعىداي سۋ تاسقىنى بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان.

«مەن اتباساردا 35 جىل تۇرىپ كە­لەمىن, بىردە-ءبىر رەت بۇلاي سۋ كىرگەن جوق ەدى. 2017 جى­لى سۋ تەك باقشامىزعا كەلسە, بيىل ۇيگە كىردى. سول كەزدە جەرگىلىكتى بيلىكتەگىلەر جاڭا ءۇي سالىپ بەرەمىز دەپ ۋادە بەرگەن ەدى. سوزىندە تۇردى. ۇيلەر بەرىلىپ جاتىر. جاڭا ۇيدە بالالارىممەن, نەمەرەلەرىممەن بىرگە تۇرامىن. بارلىعىنىڭ قونىسى قۇتتى بولسىن!», دەدى زەينەتكەر.

بيىل ەلىمىزدىڭ ءبىراز جەرىنە جايىلعان سۋ تاسقىنى اتباسار اۋدانىن دا از شىعىنعا باتىرعان جوق. 375 وتباسى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەگىپتى. ونىڭ 130-عا جۋىعىنا جوندەۋ جۇرگىزىلدى دەيدى اكىمدىكتەگىلەر.

«اۋداندا سۋ باسقان 250-گە جۋىق ءۇي تولىق تەكسەرىلىپ, ساراپتاما بەرىلدى. زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا 100 ايلىق ەسەپ­تىك كورسەتكىش كولەمىندە العاش­­قى كومەك كورسەتىلدى. كوميسسيا قورىتىندىسى بويىنشا 40 ملن 136 مىڭ تەڭگە شىعىن كەلگەنى انىقتالدى, 77 ءۇي اپاتتى جاعداي­دا دەپ تانىلىپ, 173 ۇيگە جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلمەك», دەيدى اۋدان اكىمى امانبەك قالجانوۆ.

ال قالعاندارىن باسپانامەن قامتۋعا وبلىس اكىمى تاعى دا 145 پاتەرلى ەكى ءۇي بيىل قازان ايىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن ايتتى.

«زارداپ شەككەندەردى قاۋىپتى جەرلەردەن كوشىرۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى. سونىمەن قاتار كەلەسى جىلداردا دا مۇنداي كەلەڭسىزدىك تۋىنداماس ءۇشىن سۋ ارناسىن تازارتۋ, ونى تەرەڭدەتۋ, جاعالاردى بيىكتەتۋ سەكىلدى جۇمىستار اتقارىلادى. قازىر دە جاباي وزەنىنىڭ تابانى تازارتىلىپ جاتىر. وعان مەملەكەتتەن قاراجات بولىنگەن», دەدى وبلىس اكىمى مارات احمەتجانوۆ.

وسىلايشا, تۇرعىنداردى سۋ باسۋ ايماعىنان كوشىرۋ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلەدى. جوسپارلى جۇمىس مەجەلى جەرىنە جەتسە, 400-گە جۋىق ءۇيدى سۋ باسۋ قاۋپى جويىلماق. سونداي-اق اكىم بيىل قىركۇيەكتە اقمولا ءوڭىرىنىڭ ءتورت اۋدانىندا, اتاپ ايتساق, بۇلاندىدا – 115, جارقايىڭدا – 30, ەسىل اۋدانىندا – 21, بارلىعى 166 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالاتىنىن جەتكىزدى.

اۋداندا تاسقىن سۋدان زارداپ شەككەن تەك ۇيلەر عانا ەمەس, اۆتوجولدار دا قايتادان كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ جاتىر ەكەن. ماسەلەن, بيىل اتباسار اۋدانىنا جول جوندەۋگە 13 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجى ءبولىنىپتى. قالانىڭ كىرەبەرىس جولدارى, اۋداننان سوچي, قيما اۋىلدارىنا قاتىنايتىن جولدار جانە قوشقار وزەنى ارقىلى وتەتىن اتباسار – سوچي كوپىرىنىڭ قۇرىلىسىمەن ا.قۇرمانوۆ كوشەسى بويىنداعى قالالىق جولدىڭ قۇرىلىسى بيىل اياقتالماق.

وبلىس اكىمى جيىندا سويلەگەن سوزىندە جاڭا ۇيلەردىڭ ماڭىندا مەكتەپ, اۋرۋحانا, بالاباقشا سالىناتىنىن دا ايتتى.

«ۇلتتىق جوبا اياسىندا اتبا­سار كوپ­سالالى اۋرۋحاناسى جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردى قامتيتىن اۋدانارالىق اۋرۋحانا رەتىندە جاڭارادى. بۇل ءتورت اۋداندى (جاقسى, ەسىل, جارقايىڭ, ساندىقتاۋ), ياعني 60 مىڭ­نان اسا ادامدى قامتيدى. جون­دەۋ جۇمىسى جىل سوڭىنا دەيىن اياق­تالادى (سمەتالىق قۇنى – 1 ملرد تەڭگە, مەردىگەر – «كازەۆرو­ستروي» جشس). اۋدان تۇرعىن­دارى ەندى مەديتسينالىق قىزمەت الۋ ءۇشىن باسقا ەلدى مەكەندەرگە بارۋدىڭ قاجەتى جوق», دەدى اكىم.

جاڭا پاتەرلەردىڭ كىلتىن العان اتبا­سارلىقتار ەل پرەزيدەنتىنە, ەرىك­تىلەرگە, جاناشىر جاندارعا شىنايى العىسىن جەتكىزدى. سونىڭ ءبىرى كوپ­­بالالى انا جۇلدىز سادۋاقاسوۆا اعىنان جارىلىپ, العىسىن جاۋدىردى.

ء«ساۋىر ايىندا ءبىر تۇندە ءۇيى­مىز سۋ استىندا قالدى. بالا-شاعامىزبەن شۇ­بىرىپ قايدا بارارىمىزدى, نە ىستە­رىمىزدى بىلمەي سەندەلدىك. ايتەۋىر ءبارى جاڭا ءۇي سالىپ بەرەمىز دەپ جۇبات­قان ەدى. مەملەكەت باس­شى­سى­نا, بارلىق مەم­لەكەتتىك ورگان­دارعا قيىن جاعدايدا قولداۋ كورسەتكەنى جانە جەدەل ارەكەت ەت­كەنى ءۇشىن العىس ايتامىز. قازىر مەنىڭ قۋا­نىشىمدا شەك جوق. ەندى بالالارىم جايلى جاعدايدا ءومىر سۇرەتىن بولدى», دەيدى ج.سادۋاقاسوۆا.

وسىلايشا, كوكتەمدە ىرگەسىنەن قى­زىل سۋ كىرىپ, بەرەكەسى ىركىتتەي ىرىگەن جۇرت­تىڭ اسپانى شايداي اشىلعانداي اسەر قالدىردى.