عالىم الما قىراۋباەۆانىڭ «ەجەلگى ادەبيەت» ەڭبەگىندە زارينا پاتشالىقتى قولىنا العاننان كەيىن قىرىق قىزدان تۇراتىن اتتى اسكەر جاساقتادى دەگەن دەرەك بار: «ولار ەرلەرشە كيىنەتىن بولعان. ۇستەرىنە ساۋىت, باستارىنا دۋلىعا, اياقتارىنا ەتىك كيىپ, زارينا پاتشايىمدى قورعاپ ءجۇرىپتى. قىرىق قىزدان قۇرىلعان اتتى اسكەر كەز كەلگەن ۋاقىتتا زارينانى قاۋىپ-قاتەردەن, بالە-جالادان ساقتاپ قالۋعا ءتيىستى بولاتىن», دەيدى كىتاپتا.
العاشقى اقىن ايەل
ول ءبىزدىڭ داۋىردەن جيىرما ءۇش عاسىر بۇرىن ءومىر سۇرگەن. شۋمەر مەن اككاد حالقى ونى توبەسىنە كوتەردى. جىرلارىن جاتتاپ, ونەگەسىن ورىندادى. بۇل قاسيەتتى ايەلدى عالىمدار ەڭ العاشقى اقىن دەپ تۇجىرىمدايدى. ونىڭ اتى – ەنحەدۋاننا.
اككاد پاتشاسى سارگون – مەسوپوتامدىق قالا-مەملەكەتتەردى باعىندىرىپ, العاشقى يمپەريا قۇرعان تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ قىزى ەنحەدۋاننا قۇداي-انا عيباداتحاناسىنىڭ جوعارعى قىزمەتكەرى بولدى. ەنحەدۋاننانىڭ جىرلارى اكەسىنىڭ ءدال بيلىك قۇرىپ تۇرعان كەزىندە تاسقا باسىلدى. وندا ءمىناجات جىرلارى مەن عيباداتحانا گيمندەرى قاشالىپ جازىلعان كورىنەدى. ءبىر قىزىعى, ارحەولوگتەر شىعارمانىڭ سوڭىندا اۆتورلىق قولتاڭبا قويۋ ءداستۇرىن دە وسى ەنحەدۋاننا باستاعان دەپ توپشىلايدى. ءبىزدىڭ زامانىمىزعا «نين-مە-سارا» اتتى گيمنى جەتكەن. كەيبىر عالىمدار ەنحەدۋاننانى شۋمەر ادەبيەتىنىڭ شەكسپيرى دەپ اتايدى.
ەۆەرەستى باعىندىرعان ارۋ
يۋنكو تابەي – 1975 جىلدىڭ 16 مامىرىندا جەر شارىنىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىنە شىققان العاشقى ايەل.
جاپونيا ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعاننان كەيىن, يۋنكو ايەلدەر اراسىندا الپينيستەر ۇيىمىن قۇرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ول ءوزىنىڭ كومانداسىمەن تاريحتا ءبىر-اق رەت ادامنىڭ تابانى تيگەن گيمالايدىڭ ەڭ بيىك تاۋ جوتاسى انناپۋرنانى باعىندىرادى.
باستاپقىدا يۋنكونىڭ اينالاسى ونىڭ ەۆەرەستى باعىندىرا الاتىنىنا سەنە الماعان. سوندىقتان ماقساتىنا جەتۋ جولىندا كوپ كەدەرگى كەزدەسكەن. ايتەۋىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارالاسىپ, الپينيسكە ورمەلەۋگە رۇقسات الىپ, ەكسپەديتسياعا قاجەت قاراجاتتى جيناپ بەرەدى.
ەۆەرەسكە كوتەرىلۋ كەزىندە جاپون لاگەرى قار كوشكىنىنە تاپ بولىپ, سونىڭ سالدارىنان ءبىرشاما الپينيست جاراقات الادى. ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز دە بار. الايدا يۋنكونىڭ مىقتى ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا, قىزدار توبى شىڭنىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىنە شىعادى.
