ەسكە سالا كەتەيىك, ازات مالىك – «Astana Opera» حالىقارالىق وپەرا اكادەمياسىنىڭ, سونداي-اق فەرەنتس ليست اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى. ونىڭ ماجارستان مەملەكەتتىك وپەرا تەاترىمەن تىعىز بايلانىسى بۋداپەشتتە ماگيستراتۋرادا وقىپ جۇرگەندە, ەۆا مارتون بايقاۋىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن باستالعان ەدى. بۇعان دەيىن ول ماجارستان ساحناسىندا ا.پونكەلليدىڭ «دجوكوندا» وپەراسىنداعى بارنابانىڭ, ج.بيزەنىڭ «كارمەن» وپەراسىندا ەسكاميلونىڭ, دج.ءپۋچچينيدىڭ «بوگەما» وپەراسىندا شوناردىڭ رولدەرىن ويداعىداي ورىندادى.
«بۇيىرسا, قىركۇيەك-قازان ايلارىندا «قىتايداعى نيكسون» وپەراسىنىڭ 5 سپەكتاكلىنە قاتىسامىن. ول جەردە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاننان باستاپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ەلدىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى پرەمەر-ءمينيسترى بولعان چجوۋ ەنلايدىڭ باستى ءرولىن سومدايمىن. وسىعان دەيىن ماجارستان مەملەكەتتىك وپەرا تەاترىندا بىرقاتار سپەكتاكلدە ونەر كورسەتكەن ەدىم. سوندىقتان وسى ەل مەن ءۇشىن سونداي ىستىق, ادامدارى دا مەيىرىمدى. ال كورەرمەنى وپەرانى جاقسى قابىلدايدى. ءار سپەكتاكلدەن كەيىن ىزگى تىلەكتەرىن ايتىپ, اسەرلەرىمەن بولىسەدى, قايتادان سول ساحنادا قۋانا كۇتەدى», دەيدى ازات مالىك.
«ۇستازىم – ماجارستاننىڭ حالىق ءارتىسى, الەمگە ايگىلى وپەرا ءانشىسى, ف.ليست اتىنداعى ماجارستان ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى ەۆا مارتون, ال كونتسەرتمەيستەرىم – وسى اكادەميانىڭ پروفەسسورى كاتالين التەر جاقىن جاندارىمداي بولىپ كەتتى. ماعان سەنىم ارتىپ, ارنايى شاقىرعاندارى ءۇشىن اتالعان ەلدىڭ مەملەكەتتىك وپەرا تەاترىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. قاشان بارسام دا, ءتورىن ۇسىنىپ, جاقسى قارسى الىپ جاتادى», دەدى وپەرا ءانشىسى.
سونداي-اق ول ءوزى دە فەرەنتس ليست اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى ەكەنىن, سول سەبەپتى ماجارستانعا جولى تۇسكەندە ءاردايىم ءوز ۇيىنە بارعانداي بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قىتايداعى نيكسون» جايلى ايتاتىن بولساق, بۇل – دجون ادامستىڭ ەڭ العاشقى وپەراسى. تۋىندى ريچارد نيكسوننىڭ 1972 جىلى اقپاندا قىتايعا جاساعان ماڭىزدى ساپارى جايلى باياندايدى. كومپوزيتور ونەردىڭ تىلىمەن ساياسات پەن الەمدىك احۋالعا وزىندىك كوزقاراسىن بىلدىرۋگە تىرىسقان. مۋزىكا سىنشىلارى ونى بىردەن قازىرگى زامانعى ەڭ جاقسى وپەرالاردىڭ ءبىرى دەپ باعا بەردى. وپەرانىڭ الەمدىك پرەمەراسى 1987 جىلى تەحاس شتاتىنىڭ حيۋستون قالاسىنداعى گراند وپەرا تەاترىندا ءوتتى. ال ماجارستان مەملەكەتتىك وپەرا تەاترىنىڭ ساحناسىندا ماۋسىمنىڭ اشىلۋىنا وراي العاش رەت قويىلماقشى», دەدى ول.
ونەرپازىمىز ورىندايتىن وپەرا پوستمودەرندىك اعىمدار اياسىندا مۋزىكالىق مينيماليزم ستيلىندە جازىلعان. «قىتايداعى نيكسون» وپەراسىنىڭ ۆوكالدىق پارتيالارىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – اۋەزدى ايتىلۋ ستيلىنە باعىتتالعان. كەيىپكەر پارتيالارىنىڭ اۋەزدىلىگى كەڭ ەمەس, ولار بۇرىشتىق ماقامىمەن, جەكە دىبىستاردىڭ قايتالانۋىمەن, سازدى جانە ىرعاقتى ۇلگىلەردىڭ سحەماتيزمىمەن ەرەكشەلەنەدى. سونىمەن قاتار ءۇشىنشى اكت كەيىپكەرلەرىنىڭ بولىكتەرى كۇردەلەنە تۇسەدى, بۇل ۆوكالدىق سيپاتتامالاردىڭ دايەكتى تەرەڭدەۋىن كورسەتەدى. ايتا كەتەيىك, باريتوننىڭ مۇنداي ءستيلىن ءبىرىنشى رەت ورىندايىن دەپ تۇر. سوندىقتان دا بۇل وپەرا قازاق ونەرپازىنىڭ رەپەرتۋارىنداعى پرەمەراسى بولماق.
سونداي-اق ازات وسى تەاتردا 2024 جىلدىڭ قاراشا, جەلتوقسان ايلارىندا دج.ۆەرديدىڭ «فالستاف» وپەراسىنىڭ 9 قويىلىمىندا, 2025 جىلدىڭ ناۋرىز, ءساۋىر ايلارىندا دج.ءپۋچچينيدىڭ «باتىستان كەلگەن قىز» وپەراسىنىڭ 10 قويىلىمىنا قاتىساتىنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. بۇعان قوسا, ارينە, جاڭا ماۋسىمدا «استانا وپەرا» ساحناسىندا دا ەل كورەرمەندەرىمەن قاۋىشادى.