ول جامبىل وبلىسى جۋالى اۋدانىنىڭ كۇرەڭبەل اۋىلىندا 1924 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. سوعىس ءورتى تۇتانعاندا نەبارى 17 جاستا بولعان ەكەن. ءبىر كىندىكتەن تاراعان 15 بالانىڭ ىشىنەن ءبىزدىڭ اكەمىز عانا امان-ەسەن ەر جەتىپ, 1942 جىلى 15 تامىزدا اسكەر قاتارىنا الىنادى. «جالعىز بالاسى باردىڭ شىعار دا شىقپاس جانى بار» دەمەكشى, ءبىر اتانىڭ ءىزىن جالعاعان جالعىز تۇياعى, ءبىر شاڭىراقتىڭ بار ءۇمىتى وسىلايشا مايدانعا اتتانىپ كەتە باردى.
1941 جىلدان باستاپ ۋكراينا, بەلارۋس جانە رەسەي جەرىن سۇراپىل سوعىس ءورتى شارپىپ جاتتى. ورىمدەي جاس جىگىتتەردەن باستاپ, قولىنا قارۋ ۇستاي الاتىن ەر ازاماتتاردىڭ بارلىعى مايداندا باسقىنشى جاۋمەن شايقاسىپ, سول كەزدەگى ورتاق وتان ءۇشىن ەرلىك پەن ءور رۋحتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. بەس جىلعا جۋىق ەلدىڭ بەرەكەسىن قاشىرعان سوعىستان ساۋ كەلگەندەرى ساۋساقپەن سانارلىقتاي بولعانىن تاريحتان بىلەمىز. ءبىزدىڭ اكەمىز ۇزاق احمەتوۆ تە سول اجداھاداي الاپات سوعىستان 1945 جىلعى 15 قازاندا ەلگە امان-ەسەن ورالدى. بىرنەشە رەت جارالانىپ, گوسپيتالدە ەمدەلگەننەن كەيىن شايقاسقا قايتا قوسىلىپ, جاۋدى كەرى شەگىندىرگەن كەڭەس اسكەرىنىڭ ساپىندا ءجۇرىپ, جەڭىسكە ءوز ۇلەسىن قوستى. «وتان سوعىسى» وردەنىمەن, ەڭبەكتەگى جانە مايدانداعى ەرلىكتەرى ءۇشىن 9 مەدالمەن ماراپاتتالعان. وكىنىشتىسى, جەڭىستىڭ 50 جىلدىعىن كورە الماي, ومىردەن ەرتەرەك وزدى. جان جارى ەكەۋى 8 ۇل-قىز تاربيەلەپ ءوسىردى. انامىز ماليكە شەكەنقىزى 2015 جىلى 22 قاراشادا ومىردەن ءوتتى. سوڭىندا 30 نەمەرەسى, 25 شوبەرەسى, 1 شوپشەگى ءوسىپ كەلەدى.
ۇزاق اكەمىزدىڭ 8 ۇل-قىزى بۇگىندە ماۋەلى بايتەرەككە اينالعانىمىزعا شۇكىرشىلىك دەيمىز. ۇلكەن اعامىز كەرىمقۇل ۇزاق ۇلى قيىر شىعىستاعى پريمورە ولكەسىنىڭ شەكاراسىندا اسكەري بورىشىن وتەپ, دامانسك وقيعاسىندا – الاقانداي ارال ءۇشىن قىتاي مەن كەڭەس وداعىنىڭ قارۋلى قاقتىعىسى كەزىندە بايلانىسشى مىندەتىن اتقارعان. وزىنە بەرىلگەن جاۋىنگەرلىك تاپسىرمانى مۇلتىكسىز ورىنداعانى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن, «جاۋىنگەرلىك ايبىنى ءۇشىن», «باۋىرجان مومىش ۇلى. باتىر شاپاعاتى» مەدالدارىمەن ماراپاتتالدى. وسىلايشا, بەيبىت كۇندە اعامىز كەرىمقۇل دا قىتاي مەن رەسەيدىڭ ورتاسىندا تۇتانعان قاندى ۇرىسقا قاتىسىپ, اسكەري بورىشىن وتەپ, اكە ءۇمىتىن اقتادى. وتباسىنا امان-ەسەن ورالىپ, بالا-شاعاسىنىڭ ورتاسىندا باقىتتى عۇمىر كەشىپ, 2018 جىلى دۇنيەدەن وزدى. اۋلەتىمىزدىڭ ۇلكەن شاڭىراعىنداعى جەڭگەمىز سارا, ءىنىمىز تالعات اعامىزدىڭ ورنىن جوقتاتپاۋعا تىرىسىپ كەلەدى. ۇلكەن اپكەمىز ايكۇمىس احمەتوۆا ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» قۇرمەتتى اتاعىمەن ماراپاتتالعان. 2023 جىلى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ العىسحاتىن يەلەندى, تاراز قالاسىنداعى № 45 قازاق كلاسسيكالىق گيمنازياسىندا ۇستاز بولىپ ەڭبەك ەتىپ, قۇرمەتتى دەمالىسقا شىقتى. اعامىز سايىن مەن جەڭگەمىز گۇلزيرا دا اكەمىزدىڭ ءۇمىتىن اقتاپ كەلەدى. ەكىنشى قىزى كۇلسىن ۇزاققىزى 2017 جىلى ىبىراي التىنسارين اتىنداعى مەدالمەن, 2023 جىلى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ العىسحاتىمەن ماراپاتتالدى. تاراز قالاسىنداعى № 49 گيمنازيادا ۇستاز بولىپ ەڭبەك ەتىپ, زەينەتكە شىقتى. ۇلى رىسقۇلبەك پەن كەلىنى الماش تا احمەتوۆتەر اۋلەتىنىڭ شاڭىراعىن ەلوردا تورىندە بيىكتەتىپ وتىر. ۇلى سابەكتىڭ شاڭىراعىنداعى كەلىنى عازيزا ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالعان, تاراز قالاسىنداعى № 33 بالاباقشادا لوگوپەد قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇر. اكەمىزدىڭ كەنجەلەرى قۇرالاي مەن الماس احمەتوۆتەر دە – ءبىر-ءبىر وتباسىنىڭ يەلەرى.
اكەمىزدى ەسكە الۋ ماقساتىندا ونىڭ 100 جىلدىعىنا وراي باۋىرلارىمىز جاڭا ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاققا تاعىلىم بولاتىن باسقوسۋ ۇيىمداستىردى. بيىل جۇرەگىمىزدە وشپەس ءىز قالدىرعان اسقار تاۋ اكەمىزدىڭ عاسىرلىق مەرەيتويىنا وراي ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى «تاۋ قىمىز» شيپاجايىندا كەڭ داستارقان جايىپ, قۇران باعىشتاپ, اس بەردىك. سپورتتىق جارىستار ۇيىمداستىرىپ, جەڭىمپازدارعا ەستەلىك سىيلىقتار تاپسىردىق. جارىستاردى ۇيىمداستىرىپ, قىزىقتى وتۋىنە اتسالىسقاندار – كۇيەۋبالامىز ەرمەك جۇمان ۇلى مەن ءسىڭلىمىز جاننا مىقتىبەكقىزى. اكە رۋحىنا باس ءيىپ, نەمەرە, شوبەرەلەرىنە ەستەلىك بولار اڭگىمە وربىتتىك. ۇرپاعىنا ۇزاق اتالارىنىڭ باتىلدىعى مەن ەڭبەكقورلىعىن ناسيحاتتادىق.
اكەمىز ۇزاق احمەتوۆ تاريحتىڭ شىرعالاڭىندا شىڭدالىپ, سوعىستان كەيىنگى بەيبىت ومىردە دە جان-جاقتى بىلگىرلىگىمەن, قارا قىلدى قاق جارعان ادىلدىگىمەن ابىروي-بەدەلگە بولەندى. ازاماتتىق بەلسەندىلىگىمەن تانىلىپ, قارجى سالاسىندا ۇزاق جىل ادال ەڭبەك ەتىپ, زەينەتكە شىقتى. زەينەتكەرلىكتىڭ قىزىعىن از كورگەنى بولماسا, شۇكىر, ارتىنا ۇرپاق قالدىردى. اكە وسيەتىن ءبىز سانامىزعا ءسىڭىرىپ وستىك. ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەتىمىزدەن جاڭىلعان ەمەسپىز.
ۇزاق احمەتوۆتىڭ ۇل-قىزدارى
تاراز
