فوتو: baq.kz
جاڭا وقۋ جىلى وبلىس كولەمىندە 433 مەكتەپ, 177 بالاباقشا, 335 شاعىن ورتالىق, 33 كوللەدج, 47 قوسىمشا ءبىلىم مەكەمەسى جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن جوندەۋگە باعىتتالعان قاراجات كولەمى دە قوماقتى. مىسالى, بيىل 155 ءبىلىم مەكەمەسىن جوندەۋدەن وتكىزۋگە 7 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بولىنگەن.
«بيىل 13 نىسان كۇردەلى, 42 مەكتەپ جوسپارلى جوندەۋدەن ءوتىپ جاتىر. جوندەۋ جۇمىستارى بەلگىلەنگەن مەرزىمگە سايكەس جاڭا وقۋ جىلى باستالعانشا اياقتالادى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ ماسەلەسى دە ويداعىداي شەشىلىپ جاتىر. بۇل ماقساتقا بيىل 1,8 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. بالالاردى ساپالى ءارى قاۋىپسىز تاسىمالداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەكتەپ تەحنيكاسى ۇنەمى جاڭارتىلىپ وتىرادى. ماسەلەن, 2022-2023 جىلدارى 30 اۆتوبۋس ليزينگ ارقىلى الىنسا, بيىل 4 شاعىن اۆتوبۋس ساتىپ الدىق», دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايمان ىبىراەۆا.
بالالاردى وقۋلىقپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە وڭتايلى شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. ءبىلىم باسقارماسىنىڭ وكىلدەرى بيىل دا شاكىرتتەردى وقۋلىقپەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتەمىز دەپ وتىر. ماسەلەن, 2024-2025 وقۋ جىلىنا 1 ملرد 178 ملن تەڭگەگە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارى ساتىپ الىنباق. قازىردىڭ وزىندە «ەتاndau.Gov.Kz ەلەكتروندىق پلاتفورماسى ارقىلى 3-سىنىپتارعا ارنالعان جاڭا وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەر, قايتا باسىلىپ شىققان وقۋلىقتار تولىق كولەمدە ساتىپ الىنعان. وقۋلىقتارعا ارنايى تاپسىرىس جەرگىلىكتى ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ وتىنىمدەرى بويىنشا بەرىلەدى. مۇنىڭ سىرتىندا, بيىل مەكتەپ كىتاپحانالارى ءۇشىن 28 مىڭنان استام كوركەم تۋىندى ساتىپ الىنىپ وتىر. ولاردىڭ دەنى – قازاق تىلىندەگى شىعارمالار.
پەداگوگ مامانداردىڭ ادىستەمەسىن بايىتىپ, ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋ ماسەلەسى دە باستى نازاردا. وڭىردە مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ارنالعان تەگىن كۋرستار تۇراقتى تۇردە ءوتىپ تۇرادى. مىسالى, جىل باسىنان بەرگى 7 اي ىشىندە 1 865 مۇعالىم تەگىن كۋرستان وتكەن.
وڭىردە مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىك ساناتىن كوتەرۋگە دە بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. ءار مۇعالىمنىڭ مىندەتى – ءوزىن-ءوزى ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ وتىرۋ جانە بالالاردىڭ يگىلىگىنە جان-تانىمەن ادال جۇمىس اتقارۋ ەكەنىن ەسكەرسەك, وبلىس ۇستازدارىنىڭ ۇنەمى وسى ۇدەنىڭ بيىگىنەن كورىنىپ, وزدەرىنىڭ تىنىمسىز ەڭبەكتەرىنىڭ ناتيجەسىن كورىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. مىسالى, «Pisa» حالىقارالىق زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا وتكەن وقۋ جىلى وبلىس وقۋشىلارى وقۋ ساۋاتتىلىعى بويىنشا رەسپۋبليكادا 1-ءشى, جاراتىلىستانۋ-عىلىمي ساۋاتتىلىق بويىنشا 3-ءشى, ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق بويىنشا 4-ورىندى يەلەنگەن.
بالالاردى مەكتەپكە دايىنداۋ ماسەلەسى دە جوسپارلى, جۇيەلى تۇردە تياناقتى تىندىرىلىپ جاتقان شارۋانىڭ ءبىرى. وڭىردە جىل سايىن وقۋشىلاردى مەكتەپ فورماسىمەن جانە كەڭسە كەرەك-جاراقتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرۋ قورىنان قوماقتى قارجى ءبولىنىپ وتىرادى. مىسالى, بيىل 10 مىڭ بالاعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 434 ملن تەڭگە بولىنگەن.
«بيىل ءبىر بالاعا 43 407 تەڭگە تولەم بەرىلەدى. بۇل قارجى اتا-انا بالانى مەكتەپكە دايىنداي الاتىنداي ەتىپ جىلىنا 1 رەت, جاز مەزگىلىندە تولەنەدى. قاراجات اتا-انانىڭ جەكە ەسەپشوتىنا تۇسەدى. مۇنىڭ سىرتىندا, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن وتباسىلاردان, ااك المايتىن, بىراق جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن وتباسىلاردان شىققان بالالار, جەتىم بالالار مەن اتا-انا قامقورلىعىنان قاعىلعان بالالار, القالى ورگان انىقتاعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وزگە دە ساناتتارى وزدەرىنە قوسىمشا كومەك كەرەك بولعان جاعدايدا جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرۋ قورىنا جۇگىنە الادى», دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى داناگۇل جاپپاسباەۆا.
بيىل وڭىردە «مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردان شىققان 5 500 بالانى مەكتەپ فورماسىمەن جانە مەكتەپ كەرەك-جاراقتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپاردا بار. بۇگىندە اتالعان يگى ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, ءىرى كاسىپورىندار, ءتۇرلى قوعامدىق بىرلەستىكتەر, جەكە كاسىپكەرلەر اتسالىسىپ جاتىر. ورايى كەلگەندە, «مەكتەپكە جول» قايىرىمدىلىق اكتسياسى ەڭ العاش وسى قوستاناي وڭىرىنەن باستاۋ العانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ءبىراز جىل وبلىس كولەمىندە عانا ۇيىمداستىرىلىپ كەلگەن ءىس-شارا بۇگىندە ءبۇتىن ەلدى قامتىپ, تەك قالتالى كاسىپكەرلەر عانا ەمەس, «جەتىم كورسەڭ, جەبەي ءجۇر» دەگەن حالىق ءتامسىلىن بەرىك ۇستانىم ەتكەن جانى جومارت جايساڭ ازاماتتار دا بارىنشا اتسالىساتىن ىزگىلىك اكتسياسىنا اينالدى.
وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ بولجامىنشا, بيىل شامامەن 11 مىڭ بالدىرعان تۇڭعىش رەت مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى. قازىردىڭ وزىندە 9,5 مىڭنان استام بالا ءبىرىنشى سىنىپقا قابىلدانعان.
ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ماسەلەسى دە قازىردەن باستاپ قولعا الىنىپ, ەرتەرەك پىسىقتالىپ جاتىر. وبلىس مەكتەپتەرى الداعى قىستان قىسىلماي شىعۋى ءۇشىن 69 مىڭ توننانىڭ ۇستىندە كومىر كەرەك ەكەن. قاجەتتى قاتتى وتىنعا 1,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. مەكتەپتەردىڭ دەنى قازىردىڭ وزىندە قىسقا جەتكىلىكتى وتىندارىن ءتۇسىرىپ العان.
بيىل وبلىستىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قاجەتىنە 196,3 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. جالپى, سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە سالاعا بولىنەتىن قارجى كولەمى ەكى ەسە ۇلعايعان.
قوستاناي وبلىسى
