تاربيە • 08 تامىز, 2024

تاربيە ۇلتتى ساپالى ەتەدى

90 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعام­داعى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. بۇل باسقو­سۋدا ەلدەگى ساياسي رەفورمالار قورىتىندىلانىپ, الداعى كەزەڭدە ىسكە اسىراتىن كەشەندى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەت­تىك رەفورمالارعا قاجەتتى ءىس-قيمىل جوسپارى تانىس­تىرىلدى.

تاربيە ۇلتتى ساپالى ەتەدى

اتاپ ايتساق, ەلىمىزدەگى يندۋس­تريا سالالارىن قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي ىلگەرى دامىتۋدىڭ قادامدارى, سۋ, جەر قاتىناستارىن رەت­تەۋ, ينفراقۇرىلىمدىق قاۋىپ­سىزدىك ماسەلەسى, ەڭ باستىسى, ەل قاۋىپسىزدىگىن جاڭاشا باعالاۋ, سوعان قاجەتتى ناقتى شارالار قابىلداۋ رەتى ايقىندالدى. «پروگرەسسيۆتى ۇلت بولۋ ءۇشىن قازاقستان بارلىق ازاماتتاردىڭ دۇنيەتانىمىن وزگەرتىپ, قوعامدىق سانادا جاڭا قۇندى­لىقتاردى ءسىڭىرۋى كەرەك», دەپ مالىمدەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ۇسىن­عان باس­­تامالار وتە اۋقىمدى ءارى جۇر­گىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ قيسىندى جالعاسى بولىپ ەسەپ­تەلىنەدى. ال ولاردىڭ نەگىزگى ماق­ساتى – قۋاتتى جانە وركەندەگەن مەملەكەت قۇرۋ. قازاق­ستا­ننىڭ ەكو­نوميكالىق دامۋىنىڭ جاڭا پا­راديگماسى ەلىمىزدىڭ باسە­­كەلىك ارتىقشىلىقتارىن ءتيىمدى پاي­­دا­لانۋعا جانە ءوندىرىس سالاسىن­داعى ەڭبەك, كاپيتال, رەسۋرستار, تەحنولو­گيا سياقتى نەگىزگى فاك­تور­لاردىڭ الەۋەتىن بارىنشا اشۋعا نەگىزدەلەدى. وسى­لايشا, ەل ەكو­نو­ميكاسىنىڭ باسىم سەكتور­لارىن دامىتۋعا دەن قويىلۋى كەرەك.

ياعني قازاقستاندى ەۋرازيانىڭ نەگىزگى ترانزيتتىك حابتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋ ءۇشىن تۇبەگەيلى قادامدار جاساۋ قاجەت. سونىڭ ءبىرى – قىتايدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى سونى جەتىستىگى ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جاھاندىق باستاماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتاردى قولعا الۋ ماسەلەسى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ دەڭگەيىن ەداۋىر ارتتىرىپ, كەمىندە 1700 شاقىرىم جەلىنى جاڭعىرتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. ەلىمىزدىڭ جول جەلىسىن سالۋ جانە قايتا قۇرۋ ەكونوميكانىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەرەتىندىگى, كەم دەگەندە 12 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولدارىن جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى قاداپ ايتىلدى. ناتيجەسىندە, ەلدى مەكەندەردىڭ كولىكتىك قول­جە­تىمدىلىگى ايتارلىقتاي جاقسارادى. ادامداردىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگى مەن الەۋمەتتىك ۇتقىرلىعى ارتا تۇسەدى.

ەلدىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى – يدەيالار مەن يننوۆاتسيالار. ءبىز قوعامنىڭ پوستيندۋستريالدى مودەلىنە بىرتىندەپ جاقىنداپ كەلە جاتىرمىز. وزىق تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ءبىلىم ەكونوميكاسىن قۇرۋ كەرەك. قازاقستان جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتتى جەدەل دامىتۋ اۋماعىنا اينالۋعا ءتيىس. بۇل – ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق مىندەتىمىز.

تەحنولوگيا جاقىن ارادا الەم­دى تۇبەگەيلى وزگەرتەدى. ءبىز زاماناۋي تسيفرلىق كوشپەلىلەر ور­كەنيەتىنىڭ پروگرەسسيۆتى ستاندارت­تارىنا ساي بولۋىمىز قاجەت. بۇل سالادا جاستاردىڭ الەۋەتى, مەن­تاليتەتى مەن تالانتى «قازاق­ستان­دىق سەرپىلىسكە» ناقتى مۇم­كىن­­دىگىمىز بار ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.

جاھاندانۋ ءۇردىسى قارقىن العان زاماندا جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى دامۋدىڭ يننوۆاتسيالىق باعىتتارى ءوز جەمىسىن بەرەدى. مىنە, وسىعان وراي عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم سالاسى تاراپىنان ايقىندالعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جولىندا بارلىق الەۋەتتى جۇمىلدىرۋ ساپالى كادرلار دايارلاۋدىڭ نەگىزى بو­لاتىنى ايقىن. ياعني ء«بىزدىڭ نەگىز­گى ميسسيامىز – ەلىمىز ءۇشىن بىلىكتى, باسەكەگە قابىلەتتى جانە تالانتتى جاس مامانداردى دايارلاۋ».

ينتەللەكتۋالدى ۇلت قالىپ­تاس­تىرۋ ەلدىڭ دامۋىنا ۇلكەن وزگە­رىس­تەر اكەلەتىنى بەلگىلى. ادىلەتتى قازاق­ستاننىڭ جاڭا تۇرپاتتى جاستارىن وتانشىل, ءبىلىمپاز, ەڭبەكقور, ءتارتىپ­تى, ادال, ءادىل ەتىپ تاربيەلەسەك, ەلىمىز ءوزىنىڭ ماقسات-مۇراتىنا جىل­دام قول جەتكىزەدى. سانالى ۇلت قا­لىپ­تاس­تى­رۋ ەلدىڭ دامۋىنا ۇلكەن وزگە­رىس­­ اكەلەدى. سوندىقتان جاس­تار تار­­بيە­سىنە قاتتى كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك. قۇرىلتايدا ءاربىر ازاماتىمىز, اسى­رە­سە جاستار, ەڭ جاقسى قاسيەتتەردى بو­يى­ن­ا ءسىڭىرۋى قاجەتتىگى باسا ايتىلدى.

 

جاپپار جۇمان,

ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور 

سوڭعى جاڭالىقتار