چاتۋرانگا – ەكى تاراپتىڭ سوعىس الاڭىن بەينەلەيتىن ينتەللەكتۋالدىق ويىن ەسەبىندە دۇنيەگە كەلگەن. ۇندىلەر ونىڭ باستى تاسىن (فيگۋراسىن) «رادجا» دەپ اتاعان. كەيىن پارسىلار ونى «شاح» دەپ وزگەرتكەن. ال ويىن الەمگە ايگىلەنگەن كەزىندە «جوعارعى بۇيرىق بەرۋشىنى» ءار ەل ءوز تىلىندە ايدارلادى. ماسەلەن, ەۋروپالىقتار بۇل فيگۋرانى «كورول» دەسە, سلاۆياندار «تسار» دەيتىن بولعان.
بۇدان كەيىنگى ورىندا تۇرعان ماڭىزدى ويىنشى – فەرز. بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن ەۋروپادا كورول بولاتىن بولسا, ونىڭ قاسىندا كورولەۆا دا بولۋ كەرەك دەپ ۇيعارىلعان. بىراق ۇندىلەردە بۇل فيگۋرا كەڭەسشى («manri» – حاكىم) ەسەبىندە ءارى ونىڭ قوزعالىس اياسى وتە تار بولعان. سەبەبى ول جاۋىنگەر ەمەس ەدى. فەرزدىڭ ەۋروپادا نەلىكتەن ايەل بەينەسىندە سومدالاتىنى ءارتۇرلى سەبەپپەن تۇسىندىرىلەدى. زەرتتەۋشىلەر مۇنى اۋليە ماريا كۋلتىمەن بايلانىستىرادى.
لاديا. ۇندىلەردە بۇل فيگۋرا «راتحا» سوزىمەن, ياعني سوعىسقا ارنالعان اربا دەپ تۇسىندىرىلەدى. پارسىلار ونى «روح» (كەمە) دەپ اتاسا, ارابتار ونى ۇلتتىق ميفولوگياداعى «رۋح» قۇسىمەن شەندەستىرگەن.
ءپىل. بۇل – اتاۋى ەڭ كوپ فيگۋرانىڭ ءبىرى. فرانتسۋزداردا – «fou», ء«ازىل» نەمەسە «ماسقاراپاز» دەگەندى بىلدىرسە, نەمىستەردە ول – «جۇگىرۋشى» دەگەن ماعىنانى ۇستەيتىن «läufer». بولگارلار مەن بەلورۋستاردا ول – «وفيتسەر». اعىلشىندار مەن پورتۋگالداردا – «ەپيسكوپ» بىراق پارسىلاردا بۇل فيگۋرا ءپىل بولىپ ساقتالعان. شىعىستىڭ كەي مەكەندەرىندە ونى «تۇيە» دەپ تە جاتادى. باستاپقىدا اۋىر ءپىل تەك ءبىر ورىستىگى دياگونال بويىنشا سەكىرە الاتۇعىن, بىراق شىدامسىز ەۋروپالىقتار ەرەجەلەردى جىلدامدىققا قاراي وزگەرتتى. بىراق ولار ونى باسقا فيگۋرالاردان سەكىرۋ مۇمكىندىگىنەن شەكتەدى.
ال «ات» قاي زاماندا دا «ات» بولعان. ول ءۇندىستاندا «اشۆا» دەپ اتالدى, سودان كەيىن بۇل فيگۋرانىڭ اتىن بارلىعى وزگەرىسسىز اۋداردى. ونىڭ قوزعالىس ءتۇرى وزگەرگەن جوق. تەك سيتسيليادا عانا بۇل فيگۋرا ەسەك دەپ اتالادى. قىزىق.
ويىننىڭ نەگىزگى جاۋىنگەرلەرى – پەشكالار. ۇندىشە بۇل فيگۋرا «پاداتام» دەپ اتالادى, بۇل جاياۋ سارباز دەگەندى بىلدىرەدى. كەيىن ەۋروپالىقتار جورعىن جاۋىنگەرگە فەرز بولا الاتۇعىن الەۋەت سىيلادى.
