جاڭا زاڭدى بەلشەسىنەن باسقان جەكە تۇلعالار 200 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل ارقالاۋى مۇمكىن. ال شاعىن كاسىپ يەلەرى ءۇشىن ول 750 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ارتسا, ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى بار ازاماتتار مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل تولەۋگە مىندەتتەلەدى. ال ءىرى كاسىپ يەلەرى زاڭدى بۇزسا, 7 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قاراجات وتەۋى مۇمكىن دەيدى زاڭگەرلەر. مۇندايدا دۇكەن ساتۋشىلارى ساق بولعانى ابزال.
- دۇكەن ساتۋشىسى ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى كەز كەلگەن ازاماتقا ساتاتىن كەزدە ولاردىڭ جەكە كۋالىگىن سۇراپ, جاستارىن انىقتاۋى ءتيىس. سەبەبى مۇنداي ارەكەتتەر جاسالمايتىن بولسا, 21 جاسقا تولماعان ازاماتقا ساتىپ جىبەرۋ فاكتىسى انىقتالسا, اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنادى, - دەيدى زاڭگەر باعدات اماندوس ۇلى.
مۇنداي ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ قۇرامىنداعى كوفەين ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرىپ, فيزيكالىق قابىلەتىن ارتتىرادى دەگەن جارنامانى ءجيى كورەمىز, جاسىرىن ەمەس. الايدا اق حالاتتىلار سەرگىتەتىن سۋسىنداردىڭ زيانىن ايتىپ دابىل قاعىپ وتىر.
- سوزىلمالى اۋرۋى بار ناۋقاستار ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار وتە قاۋىپتى. ول جۇيكە جۇيەسىنىڭ, قان-تامىر اۋرۋلارىنىڭ ورشۋىنە الىپ كەلۋى مۇمكىن. سوندىقتان دا ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ قۇرامىندا قانت مولشەرىنىڭ شامادان تىس بولاتىنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون. ال شەكتەن تىس مولشەردەگى قانت باۋىردىڭ ماي باسۋىنا الىپ كەلەتىنىن ەسكەرەيىك, - دەيدى قالالىق گاستروگەپاتولوگيالىق ورتالىقتىڭ گاستروەنتەرولوگ دارىگەرى ءاليا بالابەك.
بۇرىن ماسكۇنەمدىك قوعام دەرتى سانالسا, قازىر جاستار ءۇيىر بولىپ جۇرگەن ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ زاردابى ودان كەم تۇسپەيدى. ونى حالىق تا بىلەدى. سوندىقتان جاڭا زاڭدى كوپشىلىك قوس قولداپ قولداپ وتىر.
ايتا كەتەيىك, 2022 جىلعى دەرەكتەرگە سەنسەك, ەلىمىزدە 11-15 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ 43,2% ەنەرگەتيكالىق سۋسىن تۇتىنعان. ال بۇل سان, وكىنىشكە قاراي, جىل سايىن ارتپاسا, كەمىمەيدى.
