يندۋستريالاندىرۋ ءىس ۇستىندە
بۇل ويى وتباسى تاراپىنان قولداۋ تاپقاننان كەيىن توقىراۋعا ۇشىراعان زاۋىتتىڭ ءبىر عيماراتىن جالعا الدى. ءسويتىپ, مايلى سىردىڭ ءبىر پارتياسىن شىعارىپ, جەرگىلىكتى تۇتىنۋشىلارعا جونەلتتى. العاشقى اياق الىس كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بەرىپ, شەتەلدىك قوندىرعىلار ساتىپ الىنا باستادى. سەرىكتەستىكتىڭ نەگىزگى وندىرىستىك بازاسى وبلىس ورتالىعىنداعى كوپقاباتتى عيماراتتا ورنالاسىپ, ونداعى تسەحتاردا جۇگەرى تاياقشالارىن, ءدامدى پوپكورن شىعارۋعا باسىمدىق بەرىلدى. «دوبرايا», «يمپەراتور» دەگەن اتاۋلارعا يە 2, 5, 10 كيلولىق ورامالارداعى جوعارى, ءبىرىنشى سۇرىپتى ۇن ءونىمدەرى جوعارى ساپالىعىمەن ەرەكشەلەندى.
كاسىپورىن قىزىلجار اۋدانىندا يەسىز قالعان عيماراتتى ساتىپ الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىڭ قارجىلىق قولداۋىنا جۇگىندى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەن الىنعان نەسيەگە كۇردەلى جوندەۋ ءجۇرگىزىلىپ, 50, 100, 150, 200 گرامدىق سالماقتا جىلتىر ورامادا قۋىرىلعان «دوبرايا» شەكىلدەۋىگىن شىعاراتىن تسەح رەتىندە جابدىقتالدى. سودان بەرى بۇل ونىمگە دەگەن سۇرانىس ەش ۇزىلگەن ەمەس. ءبىر ايداعى ءونىم كولەمى 50-60 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. ونىڭ جانىنان كەڭسە, ءماجىلىس زالدارى, 30 ورىندىق اسحانا, شاعىن قوناق ءۇي اشىلدى.
بۇگىندە لاك جانە سىر ماتەريالدارىن ساۋدالاۋمەن اينالىساتىن قازاقستاندىق وندىرىستىك-ساۋدا كومپانياسى كوپسالالى باعىت ۇستانىپ, ەلىمىزدىڭ 12 قالاسىندا بولىمشەلەرىن اشا ءبىلدى.
ءونىمنىڭ 40 ءتۇرى شىعارىلادى
1997 جىلى اناتولي ميحايلوۆيچ وركەن جايعان بيزنەس سالاسىن ۇلدارى دميتري مەن پەترگە تاپسىردى. بۇلار بولسا, اكە اماناتىن بۇلجىتپاي ورىنداۋعا بار كۇش-جىگەرلەرىن جۇمىلدىرىپ, ءساتتى دامىتىپ كەلەدى. ءوز قاراجاتتارىنا بەسكول كەنتىندە جاڭا عيمارات تۇرعىزىپ, تاتتانبايتىن اق قاڭىلتىرمەن قاپتاعان سوڭ پوليمەرلى تۇرمىس قالدىقتارىن وڭدەپ, پلاستماسسا بۇيىمدارىن شىعاراتىن ءۇشىنشى ءوندىرىس وشاعىنا اينالدىردى. بۇعان دەيىن پەتروپاۆل اۋىر ماشينا زاۋىتىنان ساتىپ الىنعان ەسكى قوندىرعىلار قولدانىلىپ كەلسە, ەندى ۋاقىت تالابىنا وراي وزىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتاۋ قاجەتتىگى تۋدى. سول سەبەپتى, قازاقستان حالىق بانكى ارقىلى ميلليون اقش دوللارى مولشەرىندە نەسيە الىنىپ, «پوليمەرلەردى قايتا وڭدەۋگە ارنالعان ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. قارجى ءبىرىنشى كەزەكتە پوليمەر ونىمدەرىن شىعاراتىن شەتەلدىك زاماناۋي ستانوكتار ورناتۋعا جانە اۆتوكولىك پاركىن جاڭالاۋعا جۇمسالدى.
اعايىندى كاسىپكەرلەردىڭ تىڭ باستاماسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە دە قولداۋ تاۋىپ, 25,5 ميلليون تەڭگە دەمەۋقارجى بەرىلدى. وسىلايشا شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن دە ءبىرجولا قۇتىلدى. قازىرگى كۇنى جەرگىلىكتى جەرلەردە ساتىپ الىناتىن جانە ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن اكەلىنەتىن تۇرمىس قالدىقتارىن كەپتىرىپ, وڭدەيتىن قۋاتتى جەلى جۇمىس ىستەيدى. ال, دايىن پوليمەر تۇيىرشىكتەرى الۋان تۇسكە بويالىپ, شيكىزات رەتىندە قولدانىلادى. ەكىجاقتى كەلىسىمگە وراي رەسەيدىڭ بىرقاتار ايماقتارىنا ەكسپورتتالادى. بۇگىندە مۇندا 40-قا جۋىق بۇيىم تۇرلەرى ازىرلەنەدى. ولاردىڭ اراسىندا تۇرمىستىق شەلەكتەر, كيىمىلگىشتەر, ءتۇرلى-ءتۇستى توسەنىشتەر, بالالار, بالىقشىلار شانالارى, بيودارەتحانالار سەكىلدى ۇلكەن سۇرانىسقا يە ءونىم تۇرلەرى بار. ونىمدەردىڭ ارزان بولۋىنا جەرگىلىكتى شيكىزاتتى پايدالانۋ اسەر ەتسە, ەكىنشىدەن, پوليمەرلەردى ەكىنشى قايتارا وڭدەۋگە ارنالعان ءوندىرىستىڭ ىسكە قوسىلۋى ايتارىقتاي ىقپال جاساعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
جاڭالىققا جانى قۇشتار شاراپاەۆتار نەگىزگى وندىرىستىك بازاعا كومپيۋتەرمەن باسقارىلاتىن گەرمانيالىق «Heizomar» قازاندىعىن ورناتىپ, كول-كوسىر راحاتىن كورىپ وتىر. وتىن رەتىندە اعاش قالدىقتارى مەن جاڭقالار پايدالانىلادى.
سەرىكتەستىك ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەر اراسىندا «ەكولوگياعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» اتالىمىندا «پارىز-2014» بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى بايقاۋىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتانسا, د.شاراپاەۆ «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعان.
ەكسپورت – باستى باعدار
قازاقستاننان تىسقارى ايماقتارعا دا «دوبرايا رات» ساۋدا ماركاسى برەندىمەن تانىمال «رادۋگا» جشس-دە بۇگىندە 1500 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. تاۋارلىق-قارجىلىق اينالىمى 2013 جىلى 7 ميلليارد, 2014 جىلى 10,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان. بىلتىر 1,3 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, الدىڭعى جىلعا قاراعاندا 1,5 ەسە وسكەن. بيىل بۇل كورسەتكىشتى 2,5 ميلليارد تەڭگەگە جەتكىزۋ بەلگىلەنگەن. كومپانيا ديستريبيۋتورلىق جۇيە ارقىلى ونىمدەرىن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە, سونداي-اق, رەسەيدىڭ كوپ بولىگىنە تاراتادى.
جۋىردا كومپانيانىڭ بەسكول فيليالىندا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار شىعارۋعا ارنالعان جاڭا كەشەن يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى ەرىك سۇلتانوۆ قاتىسىپ, پلاستماسسا بۇيىمدارى, تۇتىكتى تەمىر ونىمدەرى, پوليەتيلەن قۇبىرلارى, قالتاشالار مەن باۋلى قاپشىقتار وندىرەتىن كەشەندى ىسكە قوستى.
– مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ 6 پايىزدىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جىل سايىن 10 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ تالابىن جۇكتەگەن بولاتىن. وسىعان وراي ءوڭىردە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىنا 100 ميلليارد تەڭگەنىڭ 70-كە جۋىق جوباسى ەنگىزىلدى. ولاردىڭ اراسىندا 10 ميلليارد تەڭگە بولاتىن تايىنشا قالايى كومبيناتى سەكىلدى ءىرى جوبالار بار. ءۇيدب بارلىق اۋدانداردا جۇزەگە اساتىن بولادى. سولاردىڭ ەڭ العاشقىسى رەتىندە پوليەتيلەننەن 40-شاقتى ءونىم تۇرلەرىن الاتىن كاسىپورىن بوي كوتەرىپ, 40 ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىر. پلاستماسساعا كەرەكتى شيكىزاتتىڭ وسىنداعى تۇرمىستىق قالدىقتاردان وندىرىلەتىنى جوبانىڭ باستى ارتىقشىلىعى دەۋگە بولادى, – دەدى باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ەرىك حامزا ۇلى.
ودان كەيىن فيليالدىڭ تۇتىك مەتالداردان ەكى ءتۇرلى بالالار شاناسىن, كيىم-كەشەك ۇتىكتەيتىن تاقتا, ءۇش ءتۇرلى كيىم-كەشەك كەپتىرگىش, ساتى, كەڭسەلىك ورىندىقتار سياقتى حالىق كەڭ تۇتىناتىن تاۋارلار مەن بۇيىمدار جاسايتىن تسەحتا بولدى.
كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى دميتري شاراپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, فيليالعا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 1,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ قۇرال-جابدىقتارى ورناتىلىپ, ءونىم تۇرلەرى ەكى ەسە كوبەيگەن. جاڭا جىلدان باستاپ ءوز كۇشىنە ەنگەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىك بايلانىستارعا, قولايلى كەلىسىمشارتتارعا, تاۋارلاردىڭ ءۇزىلىسسىز ەكسپورتتالۋىنا كەڭ جول اشاتىن بولادى. «دوبرايا رات» برەندىمەن جۇمىس ىستەيتىن كومپانيادا تاۋار لوگيستيكاسى, برەندمەنەدجەرلەر, ماركەتينگ قىزمەتتەرىنىڭ قۋاتتى جۇيەسى قالىپتاسقان. الداعى ۋاقىتتا پوليمەرلى تۇرمىس قالدىقتارىن جيناۋعا ارنالعان وراما جاساۋ, تاۋار تۇرلەرىن كوبەيتۋ, قوسىمشا ساۋدا ورىندارىن اشۋ, ەكسپورت ۇلەسىن ارتتىرۋ بەلگىلەنگەن.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
