مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ قوعام الدىنداعى اشىقتىعىن جانە ەسەپتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جول اشاتىن زاڭدى ازىرلەۋ مەن قابىلداۋدى تاپسىرعان ەدى. جۇكتەلگەن مىندەت شەڭبەرىندە بىلتىر ەلىمىزدەگى ازاماتتىق قوعام مەن مەملەكەتتىك ورگاندار بىرلەسە وتىرىپ, «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» جانە وعان قوسا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قوعامدىق باقىلاۋ, اكىمشىلىك راسىمدەردى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» ىلەسپە زاڭ جوباسىن ازىرلەدى.
تالقىلاۋلار ناتيجەسىندە بىلتىر پرەزيدەنت «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» جانە اكىمشىلىك راسىمدەردى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭدارعا قول قويدى. بيىل ءساۋىر ايىندا تولىق كۇشىنە ەندى. باستى ماقسات – وتانداستارىمىزدىڭ مەملەكەت ىستەرىن باسقارۋعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ. جالپى, اتا زاڭنىڭ 33-بابىنا سايكەس ازاماتتاردىڭ مەملەكەت ءىسىن باسقارۋعا قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرىلەدى. جيىندا وسى ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارىنىڭ ساياسي ديالوگتەگى ءرولى ايتىلدى.
– ەلىمىزدە وسىنداي قوعامدىق باقىلاۋ ۇردىسىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ جوباسى ىسكە اسىرىلماقشى. وعان مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋ كورسەتىپ وتىرمىز. ويتكەنى باستاما مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور جۇمىسىنىڭ «اشىقتىق» دەڭگەيىن جوعارىلاتاتىنىنا سەنىمدىمىن. اسىرەسە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدى جاقسارتۋ ءۇشىن تاجىريبە الماسۋعا, ۇزدىك پراكتيكالار مەن بىرلەسكەن ۇسىنىمدار ازىرلەۋگە ىقپال ەتەدى. مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى ءوزارا سەنىمنىڭ نىعايۋىنا سەپ بولادى, – دەيدى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ازاماتتىق قوعام ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانارگۇل ءالجانوۆا.
جوبا ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارى مەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مەملەكەتتىك كوميتەتتەر, كاسىپوداق, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى, مەملەكەتتىك ورگاندار جانە حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە جۇمىس ىستەۋدى كوزدەپ وتىر. وسى ەسەپتە ەلىمىز ءۇشىن پايدالى بولۋى مۇمكىن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى مونيتورينگتەۋ ىسىندەگى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ تاجىريبەسى ەسكەرىلگەن. كونفەرەنتسيادا ەو وكىلدىگى ءوز تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
– جالپى ەو وكىلدىگى مەن قازاقستان اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە سايكەس قازاقستانعا رەفورما جۇرگىزۋ مەن جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىندە قولداۋ كورسەتىلە وتىرىپ, دەموكراتيا, زاڭ ۇستەمدىگى, ادام قۇقىقتارى مەن نەگىزگى بوستاندىقتار ماسەلەلەرىنە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. جىل سايىن سوت ادىلدىگى مەن ىشكى ىستەر جونىندەگى كىشى كوميتەت بىرلەسە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ديالوگ وتىرىسىن وتكىزىپ تۇرادى. ورتاق بىرنەشە جوبالارىمىز دا بار. ازاماتتىق ورتالىق ۇيىمدارىمەن سەرىكتەستىككە قۋانىشتىمىز. بۇل باستاما اياسىندا بىرلەسە جۇمىس ىستەپ, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ اشىقتىعى مەن ەسەپتىلىگىن ەداۋىر ارتتىرامىز, بۇل قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا اكەلەدى,– دەيدى قازاقستانداعى ەۋروپالىق وداق وكىلدىگىنىڭ ىنتىماقتاستىق ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, ءبىرىنشى كەڭەسشى باۋر يوحاننەس.
جوبا ءۇش جىل بويى جۇزەگە اسىرىلادى. ءار وڭىردە رەسپۋبليكالىق جانە اۋماقتىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىن ساۋاتتى قاداعالايتىن قوعامدىق باقىلاۋشىلار كواليتسياسى, ينستيتۋت نەمەسە قوعامدىق باقىلاۋشىلار پۋلى قۇرىلادى. ءبىرىنشى كەزەڭدە باستاما تۇركىستان, پاۆلودار, قوستاناي جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا جۇمىسىن باستايدى. كەيىن ءساتتى جۇزەگە اسىرىلسا عانا رەسپۋبليكا بويىنشا تولىق ىسكە قوسىلادى.
– جەتىسۋ وبلىسىندا بۇل جوبانىڭ ماڭىزدىلىعى ارتىپ تۇر. وعان بىرنەشە سەبەپ بار. بىرىنشىدەن, ايماقتىڭ ەرەكشەلىگى مەن قاجەتتىلىكتەرى. ياعني مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ ۇدەرىسىندە ەسكە الۋدى تالاپ ەتەتىن بىرەگەي الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق سيپاتتامالار بار ءوڭىر. مونيتورينگ بۇل باعدارلامالاردى جەرگىلىكتى جاعدايعا قانشالىقتى بەيىمدەلگەنىن جانە ايماقتىق ماسەلەلەردى شەشۋگە قانشالىقتى ىقپال ەتەتىنىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشى ەرەكشەلىگى – اشىقتىق جانە ەسەپ بەرۋ. مونيتورينگ ۇدەرىسىنە ازاماتتىق قوعامدى تارتۋ مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىنىڭ اشىقتىعىن جانە قوعام الدىنداعى ەسەپتىلىكتى ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى, – دەيدى «تالدىقورعان وبلىستىق ايەلدەردى قولداۋ ورتالىعى» قب وكىلى جانار نۇرمۇحانوۆا.
