1932 جىلى قاراعاندى وبلىسى قۇرىلىپ, ونىڭ قاراماعىنا قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان, بۇرىنعى كوكشەتاۋ وبلىسىنىڭ اۋماعى جانە اقمولا مەن قاراعاندى وبلىستارى ەنگىزىلگەن. قاراعاندى وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ شەشىمىمەن 1934 جىلى وبلىس ورتالىعى پەتروپاۆلدا 2 مادەنيەت وشاعى بوي كوتەرگەن. ونىڭ ءبىرى – وبلىستىق قازاق دراما تەاترى جانە ەكىنشىسى وسى, وبلىستىق كىتاپحانا ەدى. بىراق وڭىردەگى قازاق ونەرىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان تەاتردى 1938 جىلى وكىمەت اتىراۋ قالاسىنا كوشىرىپ جىبەرگەن, ال كىتاپحانا ورنىندا قالىپ, سول جىلداردان بەرى دامىپ, بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ساي جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىر. 1973 جىلى كىتاپحانا ارحيتەكتۋرالىق تۇرعىدان قالانىڭ سانىنە اينالعان تاماشا عيماراتقا كوشتى. ونىڭ سالىنۋىنا اتاقتى جازۋشى, جەرلەسىمىز, سول كەزدەگى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى ءسابيت مۇقانوۆ جەكە قارجىلىق تۇرعىسىنان دا, ۇكىمەتكە ساۋال جولداۋىنىڭ ارقاسىندا دا تىكەلەي ۇلەس قوسقان. سوندىقتان كىتاپحاناعا 1973 جىلدىڭ مامىر ايىندا ءساۋىر ايىندا قايتىس بولعان ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. جازۋشىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي كىتاپحانادا ونىڭ مەموريالدىق مۋزەي بولمەسى اشىلعان.
جۋىردا كىتاپحانانىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «كىتاپ – ۇلتتىق رۋحاني قازىنا!» اتتى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ, ونىڭ جۇمىسىنا استانا, الماتى قالالارىنان ءبىر توپ عالىمدار, قوعام قايراتكەرلەرى, جازۋشىلار مەن جۋرناليستەر قاتىستى.
قازىر كىتاپحانانىڭ 15 ءبولىمى 45 مىڭنان ارتىق تۇراقتى قولدانۋشىلارعا قىزمەت ەتەدى. ال جالپى, كىتاپحانانى رەسپۋبليكا, وبلىس, قالا جانە كەيبىر شەتەلدىكتەردىڭ الىستان تۇتىنۋشىلارىن قوسا ەسەپتەگەندە جىلىنا 1 ميلليونداي ادام قولدانادى. بەيبىتگۇل ماعجانقىزى كىتاپحاناعا ديرەكتور بولىپ كەلگەن 1996 جىلدان باستاپ اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ەنگىزۋ باستالعان. 2005 جىلدىڭ 26-27 قازانىندا ءسابيت مۇقانوۆ كىتاپحاناسىنىڭ بازاسىندا پەتروپاۆل قالاسى «قازاقستاننىڭ كىتاپحانا استاناسى» دەپ بەلگىلەنىپ, مۇندا ەلەكتروندى كىتاپحانانىڭ قىر-سىرىن تالداۋعا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلگەن. بۇل كونفەرەنتسيانىڭ كاسىبي ماڭىزى زور بولىپ, ول كورشىلەس ەلدەرمەن كىتاپحانالىق ەلەكتروندى بەلدەۋدىڭ دامۋىنا جاعداي تۋدىرعان.
2009 جىلى ء«بىر ەل-ءبىر كىتاپ» اتتى رەسپۋبليكالىق اكتسيانىڭ شەڭبەرىندە «قازاق ەلى, ءبىر اۋىز ءسوزىم ساعان...» اتتى ماعجان جۇماباەۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارناعان كونفەرەنتسيا وتكىزىلگەن. سول كونفەرەنتسيانىڭ ارقاسىندا دەرەكتەر بازاسى 4 500-گە جەتكەن «ماعجان» اتتى ۆەب-پورتال, QR-كودى ء«بىزدىڭ ماعجان» اتالعان ءموبيلدى كىتاپحانا, «ماعجان ىزىمەن» اتتى ءۇش تىلدە جۇرگىزىلەتىن اۋديوگيد ىسكە قوسىلعان.
2014 جىلى «وبلىستىق كىتاپحانالار ۋاقىت تالقىسىندا», 2018 جىلى قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ايماقارالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ حV فورۋمىنا وراي «تمد كىتاپحانالارى – ەلەكتروندىق ىنتىماقتاستىق» اتتى كەزدەسۋى وتكىزىلگەن. وسى, 2018 جەڭىپ الىنعان گرانتتىڭ ارقاسىندا روبوتتەحنيكا رەسۋرستىق ورتالىعى اشىلعان. 2019 جىلى رەسەيدىڭ يامال-نەنەتس اۆتونومدىق وكرۋگىنىڭ سالەحاردتاعى ۇلتتىق كىتاپحاناسىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمشارتقا قول قويىلعان. 2020 جىلى سابەڭ كىتاپحاناسى ەۋروپا ەلدەرىندە اشىلعان اباي ورتالىقتارىنا قاتىسقان. 2021 جىلى مينسكىدە بولعان XXVIII حالىقارالىق كىتاپ جارمەڭكەسىنە قاتىسىپ, «ەسىل ءوڭىرىنىڭ ادەبيەتى» كورمەسىن ۇسىنعان. س.مۇقانوۆ كىتاپحاناسى جىل سايىن ماسكەۋدە وتەتىن حالىقارالىق «دوستاستىق ەلدەرى كىتاپحانالارىنىڭ ءبىلىم كوللابوراتسياسىنا» قاتىسىپ وتىرادى. سونىمەن بىرگە رەسەيدىڭ نيجني نوۆگورود, ومبى, قورعان, چەليابينسك, نوۆوسيبيرسك, ت.ب. قالالارىندا بولعان ونلاين كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ ءجۇر. «وسىنشا حالىقارالىق فورۋمدارعا قاتىسۋىمىزدىڭ الەم ەلدەرىندە اباي ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا جانە «ازيا مەن مۇحيت ەلدەرى» جيىنىندا بايانداما جاساعانىمىزدىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ كىتاپحانامىز الەمدىك كىتاپحانا قاۋىمداستىعىنا جاقسى تانىس بولدى», دەيدى بەيبىتگۇل ماعجانقىزى. سونىمەن بىرگە يۋنەسكو اياسىندا مادەنيەتتەردىڭ جاقىنداسۋى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا جانە قازاقستاننىڭ نيدەرلاندياداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن وسى ەلدىڭ گااگا, امستەردام, روتتەردام قالالارىندا ايتۋلى اقىنىمىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ 130 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان حالىقارالىق شارالار وتكىزىلگەن ەكەن. قازاقستاننىڭ ءبىر تۇكپىرىندەگى وبلىستىق كىتاپحانانىڭ مۇنداي جەتىستىكتەرى ايتا قالارلىق تابىس ەكەنى داۋسىز. «بىلتىرعى تامىز ايىندا مەن نيدەرلانديادا بولعان «بۇكىلالەمدىك كىتاپحانالىق جانە اقپاراتتىق كونگرەسسكە» شاقىرتۋ الىپ, قاتىسىپ قايتتىم», دەدى ب.ءابىلماجىنوۆا. بۇل دا س.مۇقانوۆ كىتاپحاناسىنىڭ حالىقارالىق كەڭىستىككە تانىلۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى.
وسى جىلداردان كىتاپحانا قازاقستان بويىنشا ء«ححى عاسىردىڭ ۇزدىك كىتاپحاناسى», «وقىرمانى وزىق ولكە», «رۋحاني قازىنا – 2019» كونكۋرستارىنىڭ «ەڭ ۇزدىك وبلىستىق كىتاپحانا» اتالىمىنىڭ, ت.ب. حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, تمد ارالىق كونكۋرستاردىڭ جەڭىمپازى بولعان. 28 رەت حالىقارالىق قورلاردىڭ گرانتتارىن ۇتىپ العان.
87 ادام قىزمەت ەتەتىن كىتاپحانا قورى قازىر 750 مىڭ دانا كىتاپ, گازەت, جۋرنال, اۋديو-بەينەماتەريالدار, ەلەكتروندى ونىمدەرمەن تولىققان. سونىڭ 415 مىڭنان ارتىعى مەملەكەتتىك تىلدە. جىل سايىن 10 مىڭ دانا جاڭا قۇجاتتارمەن تولىقتىرىلىپ وتىرادى. بەيبىتگۇل ءابىلماجىنوۆا: «بىزگە تسيفرلىق تەحنولوگيانى دامىتۋ مەن ەڭسەرۋ وڭاي بولعان جوق. ينتەرنەتتىڭ تەلەكوممۋنيكاتسيالىق كەڭىستىگىنەن ورىن تاۋىپ, قاجەتتى اقپاراتتى الۋ عانا ەمەس, ونى پايدالانىپ, ءوزىڭ تۋرالى اقپارات تاراتۋعا, كىتاپ پەن وقۋدى ناسيحاتتاۋعا پايدالانۋ ءىت تەحنولوگيا كۇندە وزگەرىپ, جاڭالانىپ, جەتىلىپ جاتقاندا اداسپاي قالۋدىڭ ماڭىزى زور. تەك تالماي ىزدەنۋدىڭ, وزىق تاجىريبەلەردى پايدالانۋدىڭ ارقاسىندا عانا ءبىز ءوزىمىزدىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارىمىزدى قالىپتاستىرىپ, وقىرماندارىمىزعا ءوز سايت, اككاۋنت, ينتەرنەت-پلاتفورما ارنالارىمىزبەن قىزمەت كورسەتۋگە قول جەتكىزدىك. قازىر كىتاپحانانامىزدىڭ باستى باعىتى ەلەكتروندى اقپاراتتار, ەلەكتروندىق رەسۋرستار, ەلەكتروندى كىتاپحاناعا بۇرىلعان. بىزدە زاماناۋي ءىت ورتالىق, جوعارى جولاقتى ينتەرنەتىمىز بار. كىتاپحانامىزدىڭ 7 سايتى جۇمىس ىستەيدى. الىستان قاتىساتىن وقىرماندارعا ەلەكتروندى كاتالوگ, قۇجاتتارعا تاپسىرىس بەرۋ, ونلاين-كەڭەسشى, چات-بوت, پودكاستار, ەلەكتروندى تاپسىرىس جۇيەسى, بارلىق قاباتتا Wi-Fi, «كىتاپحاناشىدان سۇراڭىز» اتتى ۆيرتۋالدى سۇراۋ قىزمەتى جۇمىس ىستەيدى», دەدى ول.
كىتاپحانا قورىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىسى دا ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن 19 مىڭ كىتاپ پەن ماقالالار تسيفرلاندىرىلىپ, 40 مىڭ مەگابايتتان استام ەلەكتروندى رەسۋرس قالىپتاستىرىلعان. قازىر كىتاپحانانىڭ بارلىق جۇيەسى ۇنەمى جاڭعىرىپ وتىرادى. سىرتقى ءتۇرى دە وزگەرتىلىپ, ىشىندە جايلى كەڭىستىكتەر, جاڭا تۇرپاتتاعى مادەني جانە ءبىلىم بەرەتىن ورتالىقتار مەن ءىت-سەرۆيستەر ەنگىزىلگەن. ولارعا قولدانۋشىلاردى تارتۋ ءۇشىن بيزنەس قۇرىلىمدارى مەن جاستاردى قىزىقتىراتىن زاماناۋي كوۆوركينگ ورتالىعى اشىلعان. ونى قولدانۋشىلار جەكە كابينالاردا كوفە ءىشىپ وتىرىپ جۇمىس ىستەي الادى. ال جوعارىدا اتالعان بالالارعا ارنالعان روبوتتەحنيكانىڭ رەسۋرستىق زوناسى 7-جىل جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىلارى ءتۇرلى كونكۋرستارعا قاتىسىپ, جەڭىمپاز بولىپ جاتادى. ال بيىلعى قىركۇيەكتە مۇمكىنشىلىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان «Makerspace» كەڭىستىگى دە اشىلادى ەكەن.
كىتاپحانادا ءتىپتى كوميكستەر ورتالىعى دا جۇمىس ىستەيدى. قازاق, اعىلشىن, تۇرىك تىلدەرىن اقى-پۇلسىز ۇيرەنۋشىلەرگە ارنالعان «Book club», «Discussion club», «Game club» اتتى اڭگىمەلەسۋ, پىكىرلەسۋ, ايتىسۋ كلۋبتارى دا بار. بيىلعى قاڭتار ايىنان باستاپ فرانتسيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن وففلاين جانە ونلاين رەجىمدەرىندە فرانتسۋز تىلىندە اڭگىمەلەسۋ كلۋبى اشىلعان. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
