ساياسات • 26 ماۋسىم, 2024

قازاقستان – مالتا: قاتىناس جاندانا بەرمەك

182 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ استانادا ەقىۇ-نىڭ قازىرگى توراعاسى ءارى مالتانىڭ سىرتقى, ەۋروپالىق ىستەر جانە ساۋدا ءمينيسترى يان بورچپەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار وڭىرلىك جانە جاھاندىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى تاقىرىپتار توڭىرەگىندە جان-جاقتى پىكىر الماسىپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. كەلىسسوزدەردەن كەيىن قوس ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى جۋرناليستەر الدىندا بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى.

قازاقستان – مالتا: قاتىناس جاندانا بەرمەك

فوتو: kaz.inform.kz

ەلىمىزگە العاشقى رەسمي ساپارىمەن كەلگەن مالتالىق مەيمانعا العىس ءبىلدىرىپ, كەل­گەن قادامىنا قۇت تىلەگەن مۇرات نۇر­تىلەۋ مالتا سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى باس­شى­سىنىڭ ەلىمىزگە جاساعان العاش­قى رەسمي ساپارىنا ەرەكشە ءمان بەرەتىنىمىزدى اتاپ ءوتتى.

«ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماق­تاس­تىق ۇيىمىنىڭ قازىرگى توراعاسى استاناعا ەلىمىزدەگى جاۋاپتى كەزەڭدە كەلىپ وتىر. ەلى­مىز ايتارلىقتاي دەموكراتيالىق جەتىس­تىك­­تەرگە قول جەتكىزىپ, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا كەلەدى. ءبىز بۇگىنگى ساپاردى مەم­­­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستا­ما­­شى­لىق ەتكەن ىرگەلى ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونو­­مي­كالىق رەفورمالارىمىز­دى قول­داۋ­دىڭ اي­قىن كورىنىسى دەپ ەسەپتەيمىز. تۇعى­رى بەرىك, ەكو­نوميكاسى مىعىم, حالىقارالىق سايا­سي ارە­ناداعى بەدەلى بارىنشا مويىن­دالعان مالتا بۇگىندە ەۋروپالىق وداقتاعى قازاقستاننىڭ ماڭىزدى دا سەنىمدى سەرىكتەسى بو­لىپ وتىر. ەلدەرىمىز اراسىنداعى دي­پلو­ماتيالىق قاتىناستار وسىدان وتىز ءبىر جىل بۇرىن ورناتىلعان. كەيىنگى كەزدە استانا مەن ۆاللەتتا اراسىنداعى ساياسي ديالوگتىڭ دامۋى قارقىن الا باستادى», دەگەن م.نۇرتىلەۋ ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتى­ماقتاستىقتىڭ دا بولاشاعى وراسان زور ەكەنىنە توقتالدى.

«ساۋدا-ەكونوميكالىق الەۋە­تىمىزدى تولىق پايدالانۋ ماق­ساتىندا مينيستر بورچپەن تۋريزم, وڭدەۋ, جەر قويناۋىن بارلاۋ, تەڭىز لوگيستيكاسى سياقتى پەرس­پەكتيۆالى سەكتورلار بو­يىن­شا جۇمىستى جانداندىرۋدى ۋاعدالاستىق. قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن ەۋروپالىق وداقتىڭ ۆيزالىق رەجىمىن جەڭىلدەتۋ ماسەلەسىنە بولەك توقتالدىق. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, ونىڭ وڭ شەشىلۋى سان قىرلى بايلانىستاردىڭ بەلسەندى دامۋىنا زور سەپتىگىن تيگىزەر ەدى», دەدى م.نۇرتىلەۋ.

مۇرات ابۋعالي ۇلى سونداي-اق ەقىۇ توراعاسىمەن وڭىرلىك جانە جاھاندىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى تاقىرىپتار بويىنشا جان-جاقتى پىكىر الماسقانىن جەتكىزدى. وعان قوسا كوپتەگەن حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا ەلدەرىمىزدىڭ ۇستانىمدارى ۇقساس ءارى جاقىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«ەلىمىزدىڭ بيىلعى بىرقاتار ءىرى حالىق­ارا­لىق ۇيىمداعى تور­اعا­لىعى بارىسىن ورتاعا سالدىق. سونداي-اق حەلسينكي قورى­تىن­دى اكتىسى قابىلدانعانىنىڭ 50 جىلدىعى قار­ساڭىندا, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتى­­ماقتاستىق  ۇيىمىنىڭ ءرولى مەن بەدە­لىن ارتتىرۋ جولدارىن قاراستىردىق. قازىرگى قالىپتاسقان گەوساياسي احۋال كەزىن­دەگى ۇيىمدا بولعان ينستيتۋتسيونالدى داع­دارىسقا قاراماستان, ءبىز ونىڭ اسەرىن باسەڭ­دەتۋ ماقساتىندا كەشەندى جۇمىس جۇر­گىزىپ وتىرمىز. وسىدان ون ءتورت جىل بۇرىن قابىلدانعان استانا دەكلارا­­تسيا­سى­نىڭ قاعيداتتارى ءوز وزەكتى­لىگىن جوعالت­پاي, جىل­دان-جىلعا ماڭىزدىلىعىن ساقتاپ كەلەدى. بۇگىن دە ۆاللەتتا ۇيىم­عا توراعالىق ەتىپ, وسى جاۋاپتى مىندەتتى ۇلكەن ابىرويمەن اتقارىپ وتىر», دەدى م.نۇرتىلەۋ.

كەزدەسۋ بارىسىندا مالتالىق ارىپتەسى­مەن ديالوگكە ارنالعان بىرەگەي پلاتفورمانى حەلسينكي اكتىسى مەن استانا دەكلاراتسياسى رۋحىندا ودان ءارى دامىتۋ جايىندا كەلىسكەندەرىن اتاپ ءوتتى.

يان بورچ الدىمەن ەلىمىزدەگى تاسقىن سۋ سالدارىنان بولعان قيىن جاعدايعا بايلانىستى ءبىزدىڭ حالىققا كوڭىلىن ءبىلدىردى.

«ادام شىعىنى بولىپ, تۇر­­­عىن ۇيلەردى جەرمەن-جەكسەن قىلعان جانە مال-م ۇلىكتىڭ قىرى­لۋىنا اكەلگەن كوكتەمدەگى سۋ تاسقى­نىنان زارداپ شەككەن قازاقستان حالقىنا شىن جۇرەكتەن كوڭىل ايتامىن. سابىر­لىلىق, شىدامدىلىق پەن توزىمدىلىك تانىت­­قان قازاق حالقىن جوعارى باعا­لايمىز. ەقىۇ سىز­دەر­مەن ىنتى­ماقتاستىقتى قالاي­دى جانە قازاق­ستاندى قولداۋعا نيەتتى», دەدى ەقىۇ توراعاسى.

سونداي-اق ول استانانىڭ مەرەي­تويلىق دەكلاراتسياسى قاشاندا ەقىۇ تاريحىنداعى ىرگەتاس بولىپ قالا بەرەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. 2010 جىلعى استانا ءسامميتىنىڭ ءساتتى وتكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىكتىڭ ءۇش ولشەمىندە ماڭىزدى ورىن الاتىنىن, بەلسەندى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. جەر داۋىمەن اسكەري قاقتىعىسقا دەيىن بارىپ, اۋرە-سارساڭعا تۇسكەن ازەربايجان مەن ارمەنيا اراسىنداعى بەيبىت كەلىسىمدەردىڭ ورنىعۋىنا جاردەم بەرىپ, اراعايىندىق تانىتقان ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بەدەلىنە دە جوعارى باعا بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار