ايماقتار • 22 ماۋسىم, 2024

شەتتىڭ شارۋاقور اكىمى

160 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

كوكتەمدەگى سۋ تاسقىنى ەل-جۇرتتى ابدەن ابىگەرگە سالدى. شەت اۋدانى اۋىلدارىنداعى تاسقىن سۋ وڭاي ىرىق بەرمەدى. وسى ءبىر سىندارلى ساتتە كىرپىك ىلمەي كۇنى-ءتۇنى ەل ىشىندە جۇرگەن بىردەن-ءبىر ادام اۋدان اكىمى مۇحيت مۇحتاروۆ بولدى. مىندەتى دەيتىن شىعارمىز, بىراق بۇل دا بولسا ەلمەن جانى ءبىر ەكەندىگىن اڭعارتادى. تاسقىننان كەلگەن اپات كەزىندە استە داعدارىپ قالمادى. سۋ شايعان ۇيلەردى جەدەل قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇيەلى ۇيىمداستىرا الدى.

شەتتىڭ شارۋاقور اكىمى

مۇحيت سايلاۋ ۇلى باسقا­را­تىن ءوڭىر – حالىق سانىنان دا, جەر بەدەرى جاعىنان دا ەڭ ۇلكەن اۋدان. مۇحيتتىڭ شەتكە اكىم بولىپ كەلگەنىنە ءتورت جىلدان استى. ەندى عانا اكىم بوپ تاعايىندالعان ەدى, كوۆيد ىندەتى كوپ شارۋانى ىركىدى. بىراق اۋىل-ايماقتاعى ماسەلەلەردىڭ ءبارىن ىشتەن بىلەتىن مۇحيت سايلاۋ ۇلى اۋدان ينفراقۇرىلىمىن دامىتامىن دەپ ءوز-وزىنە ۋادە بەرگەن. پرەزيدەنتتىڭ اۋىلدى كوتەرۋ جونىندەگى پارمەندەرىن, وبلىس باسشىسىنىڭ وسى تۇرعىداعى تاپسىرمالارىن ءساتتى ورىنداپ وتىر.

اپرا

اۋدان باسشىسى – وسى وڭىر­دە ءوسىپ-ونگەن ازامات. ەڭبەك جولىن وسىنداعى اكىم­شىلىكتەن باستاعان ول مەم­لە­كەتتىك قىزمەتتىڭ بىر­نە­شە باسپالداعىنان وتەدى. ال­عاشقى ەڭبەك جولى دا قىزىق باستالادى. اكەسى قالادا جۇر­گەن ۇلىن جۇمىسقا ورنالاس­تىرامىن دەپ, اۋىلعا شاقى­رىپ الادى. سول كەزدە اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارىنا جۇر­گىزۋشى قاجەت بولىپ, وعان ءوتى­نىش جازادى. اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەرى مۇحيت ساي­لاۋ ۇلىنىڭ «ينجەنەر-مەحا­نيك» ماماندىعى بويىنشا ديپلومى بارىن كورىپ, ءوندىرىس بولىمىنە مامان بولىپ ءوتىنىشىن قايتا جازدىرادى. سول كەزدەن باستاپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قازانىندا قاينايدى. تاجىري­بە جيناقتايدى. قۇرىلىس, ساۋلەت جانە كوممۋنالدىق شا­رۋاشىلىق بولىمىندە دە ەسەلى ەڭبەك ەتەدى. ابدەن قىزمەتتىڭ ماشاقاتىن سەزىنگەن مامانعا ونەركاسىپ جانە كاسىپكەرلىك ءبولىمىن تاپسىرادى. ونى دا ويداعىداي باسقارادى. كەلە-كەلە اۋدان اكىمى اپپاراتىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. قازىرگى باسشىلىق قىزمەتىنە دەيىن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى بولادى. ءسويتىپ, 1997 جىلدان بەرى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ىستىق-سۋىعىن كورىپ كەلەدى.

ءاۋ باستا ايتا كەتكەنىمىزدەي, جاڭا تاعايىندالعان اكىمنىڭ الدىندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ارقىلى اۋدان جۇرت­شىلىعىنا يگىلىك سىيلاۋ مىن­دەتى تۇردى. قىزمەتىنە كىرى­سە سالىسىمەن بۇرما اۋى­لىنداعى سۋ قۇبىرىن قايتا جاڭارتادى. اقسۋ, قىزىلتاۋ, اقباۋىر, قىزىلقوي, بەكەت, ەر­كىندىك, اقوي, وسپەن اۋلىنا سۋ قۇبىرىن تارتادى. «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دا­مۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بىرنەشە اۋىل جۇرتى ساپالى اۋىز سۋ­مەن قامتىلادى. ال بيىل ۇلتتىق قوردان 310 ملن تەڭگە كولەمىندە قارجى ءبولىنىپ, اقسۋ-ايۋلى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ەڭبەكشىل اۋلىندا تازا اۋىز­سۋ جۇيەسىنىڭ قۇرىلىسى باس­تالدى. بۇل جۇمىس كەلەر جىلى اياقتالىپ قالادى. مۇ­نىمەن بۇل باعىتتاعى جۇمىس توقتاپ قالمادى. كوك­تىڭكولى وكرۋگىنە قاراس­تى 56-رازەزد بەن ءاليحان اۋىل­دارىنا سۋ قۇبىرى تارتىلا­دى. جوبانىڭ سمەتالىق قۇجاتتارى تولى­عى­م­ەن جاسالدى. بيىل شوپا, ك.مىڭباەۆ, قارمىس, اقتو­بە, قايراقتى اۋىلدارىنا كەشەندى-بلوك ءمودۋلى قويى­لا­دى. اقشاتاۋ كەنتىنە سۋ نى­سانىن ورناتۋعا 20 ملن قا­راستىرىلىپ وتىر.

جول ماسەلەسى دە جولعا قو­يىلىپ كەلەدى. اۋدان ورتالىعى اقسۋ-ايۋلى اۋىلىنىڭ ءۇش باستى كوشەسىنە اسفالت توسەلدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا كوپتەگەن اۋىلدىڭ ءىشى اسفالتتالدى. ينفراقۇرىلىممەن يگىلىك اكەلەمىن دەگەن نەگىزگى كۇش سالعان جۇمىستارى – وسى.

اۋدان اكىمى كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتىڭ قىر-سىرىن ابدەن مەڭگەرىپ العان. ماسەلەن, اۋدان ورتالىعىندا بۇرىن-سوڭدى مۇلدەم بولماعان كارىز جۇيەسىنىڭ قۇرىلىسى باس­تال­عا­لى تۇر. قازىر ەلەكتر جە­لىلەرى تارتىلىپ جاتىر. كەلەر جىلى قۇرىلىس جۇمىسى اياق­تالىپ, ەل-جۇرت يگى­لىگىن كورەدى. ەل اراسىندا بۇل دا مۇحيت اكىمنەن قالعان ىزگى ءىز بولىپ ايتىلادى.

بىلۋىمىزشە, مۇحيت مىرزا ۇنەمى اۋىل-اۋىلدى ارالاپ, توسەلىپ جاتقان اسفالتتى, سا­لىنىپ جاتقان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردىڭ جۇمىسىن قاداعالاپ كەلۋدى قاعيدات ەتىپ العان. تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – جوبا قۇجاتتارىن جاتقا سوعادى. سالىنىپ جات­قان مەكتەپ, فاپ, سپورت كەشەنى, جول بولسىن, قانشا قاراجات بولىنگەنى, مەردىگەر ۇيىم­عا بەرىلگەن مەرزىمدى, قۇرى­لىس ماتەريالدارى سەكىل­دى قاجەتتىلىكتەردىڭ ءبارىن ءبىر وقىپ وتكەننەن-اق, ساناسىنا ساقتاپ الاتىن قابىلەتى بار.

مۇحيت اكىمنىڭ ەل باسقارۋ­دا­عى تاعى ءبىر ءتيىمدى تەتىگى – ءىرى ينۆەستورلار تارتۋىندا. سول ارقىلى ول حالىقتىڭ ءال-اۋقا­تىن جاقسارتىپ, اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ ديناميكاسىن جوعارىلاتاتىن ەدىك دەيدى. ءوزى قىزمەتكە كىرىسكەلى بەرى اۋدان بويىنشا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردان بيۋدجەتكە 207,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا قۇيىل­عان. الداعى 2024-2026 جىلى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردان 130 ملرد تەڭگە كاپيتالعا تۇسەدى دەيدى.

اۋدان كولەمىندە مەديتسينا, ءبىلىم, مادەنيەت, سپورت سالاسى بويىنشا دا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار اۋقىمدى. ءبىزدىڭ مۇحيت اكىمنىڭ ەل باسقا­رۋداعى باستى باعىتىن جەتكىز­گىمىز كەلدى. ول – جول مەن سۋ.

– شىنى كەرەك, جيىن-توي­لاردان گورى ءوزىمدى ەل ىشىندە جۇرگەندە ەركىن سەزىنەمىن. كا­دىمگى قايناپ جاتقان جۇمىس­تاردىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇرىپ, ولاردى باقىلاپ جۇرگەن ۇناي­دى. مۇمكىن, مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى جىلدار بارىسىندا سونى كورىپ شىڭدالعاننان بولار. ۇنەمى اۋىلداردى ارا­لايمىن. كابينەتتە قاما­لىپ وتىرعاننان, جۇمىس ون­بەيتىندەي كورىنەدى. ونبەيدى دە. ەلدى كوتەرۋ ەڭ اۋەلى اۋىلدى كوتەرۋدەن باستالادى. ءبىزدىڭ موينىمىزدا وسىنداي ۇلكەن جۇك تۇر. اۋىل جۇرتىنىڭ سۇراي­تىنى – اۋىزسۋ مەن جول. ءالى دە اتقاراتىن جۇمىسىمىز كوپ, ماسەلەمىز دە جەتەرلىك, – دەيدى اكىم.

اكىم باسپانا ماسەلەسىن شەشۋدى كۇن تارتىبىنەن تۇسىر­مەيدى. اقادىر كەنتى مەن اقسۋ-ايۋلى اۋىلىنداعى ءۇي كەزەگىن ازايتساق دەگەن ارمانى بار. سول سەبەپتى دە جىل سايىن جاڭا ءۇيدىڭ كىلتىن كەزەكتە تۇرعاندارعا تابىستايدى. اقسۋ-ايۋلى اۋلىنىڭ شەتىنەن جاڭا شاعىن اۋدان بوي كوتەرۋدە. قاز-قاتار جاڭا ۇيلەر سالىنىپ, باسپانا كەزەگى ءبىرتىن-ءبىرتىن قىسقارا بەرەدى.

«اكىم بولۋدىڭ قيىندىعى الدىڭا كومەك سۇراپ كەلگەن جانعا قول ۇشىن بەرە الماي, ماسەلەسىن شەشە الماعانىڭدا قاتتى سەزىلەدى. شەشكىڭ كەل­مەگەندىكتەن ەمەس, شىنىمەن قولىڭنان كەلمەي قالاتىن كەز بولادى. الدىمىزعا ءۇي سۇراپ كەلگەن انالاردىڭ جانارىن كورىپ جانىڭ اۋىرادى. سول سەبەپتى قاندايدا ءبىر قاراجاتتىڭ كوزىن تابا قالساق, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋگە بۇرىپ جاتىرمىز. بارىمىزدى باسپانا كەزەگىن ازايتۋعا سالامىز», دەيدى مۇحيت سايلاۋ ۇلى.

راس, جالپى اكىم اتاۋلىعا جۇكتەلگەن مىندەت جەتىپ ارتىلادى. مۇنشاما مىندەتتى ءمىنسىز اتقارا ءبىلۋ ەكىنىڭ ءبىرى­نىڭ قولىنان كەلمەيدى. اۋدان باسشىسىنىڭ موينىندا قان­شاما قازاق اۋلىنىڭ سەنىمى جاتىر. سول سەنىم ۇدەسىنەن شىعا ءبىلۋدى سەرت ەتكەن مۇحيت سايلاۋ ۇلىنىڭ اكىم بولىپ, ەل باسقارۋداعى باعىتىن ءبىز وسىلاي باعامدادىق. باعا­سىن حالىق بەرەدى.

«شىنى كەرەك, مەملە­كەت­تىك قىزمەتتە ءجۇرىپ, بالا­لا­رى­مىزدىڭ قالاي ءوسىپ كەتكەنىن بىلمەي قالدىق», دەيدى اكىم. اكىم­نىڭ جارى سەكەر قوجان­قىزى دا الەۋمەتتىك سالادا ۇزاق جىل قىزمەت ەتكەن. كەيىن ۇيدەگى بالالارىنا كو­ڭىل بولەيىن دەپ جۇمىسىن توق­تاتادى. مۇحيت سايلاۋ ۇلى ەكەۋى التى بالا تاربيەلەپ وتىر. ۇلدارى نۇرداۋلەت – قا­زاق كۇرەسى جانە دزيۋدودان سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر. بوز­كىلەمدە بەلدەسىپ ءجۇر. بۇل قاسيەت اكىم اكەسىنەن دارىعان دەسە دە بولادى. ويتكەنى جاس كەزىندە بوكسپەن اينالىسقان. ال قازىر ۇيىندە كۇنارا تەمىر-تەرسەك كوتەرىپ, جاتتىعادى. سپورت – سەرىگى. قولى قالت ەتكەندە بيليارد وينايدى. بۇل ويىن ادام ويىن ۇتقىرلىققا, دال­دىككە شىنىقتىرىپ, بو­يىن سەرگىتەدى. سوندىقتان بولار, شەت اۋدانىنىڭ شارۋاگەر اكىمى قاي ءىستىڭ باسىندا بولماسىن سەرگەك جۇرەدى.

 

قاراعاندى وبلىسى,

شەت اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار