بالا-شاعاسىمەن بىرگە جاڭا ءۇيدىڭ كىلتىن الۋعا كەلگەن وتباسىلاردىڭ جۇزدەرى قۋانىشتان بال-بۇل جانادى. ولاردى قۇتتىقتاۋعا قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى, ۆولونتەرلەر, باسقا دا مەملەكەتتىك, قوعامدىق ۇيىمداردان كەلگەن جانداردىڭ ءنوپىرى قالىڭ. ارينە, قالاداعى جۋرناليست اتاۋلى دا بۇل شارادان تەگىس قالماعان سياقتى. جينالعان حالىقتىڭ ءبارىنىڭ دە جۇزدەرى جادىراڭقى, قۋانىشتى كوڭىلدەرى تاسىپ تۇر.
جينالىستى اشقان سوزىندە وبلىس اكىمى ع.نۇرمۇحامبەتوۆ قۇرىلىستى قارجىلاندىرعان «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ باسقارما توراعاسى بولات جامىشەۆكە, ونىڭ وسى شاراعا قاتىسىپ وتىرعان وكىلى ءلاززات شىڭعىسباەۆاعا, «Kaspi.kz» كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى ۆياچەسلاۆ كيمگە, «Kazakhmys» كورپوراتسياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەدۋارد وگايعا, «Kazminerals management» كاسىپورنىنىڭ باسشىسى ەلدار مامەدوۆكە, «واەك» كومپانياسىنىڭ اكتسيونەرى سەرگەي كانعا, جۇمىستى توقتاۋسىز جۇرگىزگەن بارلىق قۇرىلىس كومپانيالارى مەن ولاردىڭ جۇمىسشىلارىنا جانە قونىستانۋشىلارعا ءۇي جيھازى مەن تۇرمىستىق تەحنيكانى تەگىن بەرمەكشى بولىپ وتىرعان «زيكستو» زاۋىتىنىڭ قۇرىلتايشىسى سەرگەي پاۆلينگەرگە العىس ايتتى. «حالقىمىزدىڭ باسىنا قيىن ساتتەر تۋعاندا سىزدەر ەرەن ەڭبەك ەتىپ, تابيعات اپاتىنا ۇشىراعان مىڭداعان ادامنىڭ جۇرەگىنە ەرتەڭگە دەگەن سەنىم مەن قۋانىش وتىن جاقتىڭىزدار. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ سولتۇستىك قازاقستانعا كەلگەن ساپارىندا «بىردە-ءبىر وتباسى قولداۋسىز قالمايدى, ءبارىڭىز دە ءۇي الاسىزدار» دەپ تۇرعىندارىمىزدى سەندىرگەن ەدى. مىنە, ەندى, پرەزيدەنتتىڭ ايتقان ءسوزى ىسكە اسىپ, العاشقى 53 وتباسى جاڭا ۇيلەرىنىڭ كىلتىن الىپ, قۋانىپ وتىر. قۋانىشتارىڭىز قۇتتى بولسىن!», دەدى اكىم.
سونىمەن بىرگە ول وسى اۋدانعا بارلىعى 700-دەن ارتىق ءۇي سالىناتىنىن, بالاباقشا, مەكتەپ, دارىگەرلىك بەكەت تە اشىلاتىنىن ايتتى. جاڭا اۋداننىڭ اتىن جاڭاشا اتاۋعا ەل گازەتى «ەگەمەن» ءبىرىنشى بولىپ, بىردەن كوڭىل اۋدارعان ەدى. ءبىزدىڭ دە تىلەگىمىز قابىل بولىپ, جاڭا اۋدان «بىرلىك» اتانعانىن جوعارىدا ايتتىق. سالتاناتتى شارادا ءسوز سويلەگەن «قازاقستان حالقىنا» قورىنىڭ وكىلى ءلاززات شىڭعىسباەۆا 100 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىنا بىردەن قاراجات بولگەندەرىن ايتا كەلىپ, ونى قايدا سالاسىزدار دەگەندە جەرگىلىكتى بيلىك وسى جەردى كورسەتكەندەرىن ەسكە الدى. «وندا بۇل جەر بوس جاتقان دالا ەدى. ابىروي بولعاندا, كوممۋنالدىق جۇيەلەر تارتىلعان ەكەن. باسقا تىرلىكتەن ەش حابار بولماعان. سودان بەرگى 1,5 جارىم ايدىڭ ىشىندە عانا مىناداي كەنت بوي كوتەرىپتى. ۇيلەر قانداي ءساندى, تاماشا. قالاي قۋانباسسىڭ؟ ءبىز بىرگە بولساق المايتىن قامالىمىز جوق ەكەن عوي», دەپ جالىندى سوزدەر ايتتى.
جاڭا قونىسقا تۇسكەندەرگە 700 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىپ, وتباسىلىق تەحنيكا مەن جيھازدار سىيلاعان «زيكستو» زاۋىتىنىڭ باس ديرەكتورى كونستانتين يگۋمنوۆ حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن قيىندىقتى بولىسۋگە وزدەرىنىڭ اسىققاندارىن ايتتى. ء«ار ادامنىڭ قاسىرەتى بارشا ازاماتتىڭ قايعىسى بولۋ كەرەك. ء«بىز بىرگەمىز» دەگەن ۇراندى ءبارىمىز دە جۇرەگىمىزگە ءتۇيۋىمىز قاجەت», دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
ءۇي العانداردىڭ اراسىنان وتباسى مۇشەلەرىمەن, سونىڭ ىشىندە كىشكەنتاي نەمەرەسىمەن كەلىپ, كىلت العان بىرلىك باەكين ءسوز الدى. ميكروفونعا بارعانى سول ەدى, ەكى كوزىنە جاس ءۇيىرىلىپ, تاماعى دا بىتەلىپ قالعانداي, سويلەي الماي قالدى. ءبىز ونىڭ كوڭىل كۇيىنىڭ نەدەن سونشالىق بۇزىلعانىن سۇراعان ەدىك: «ەندى قايتەيىن, ءۇيىمىزدى سۋ باسىپ, ءومىر-بويى تىرنەكتەپ جيناعان دۇنيە-م ۇلىكتەرىمىز سۋدا قالعاندا, بۇل دۇنيەدە جەتىمسىرەپ, سورلى بولىپ قالعانداي قايعىردىق. قايدا بارارىمىزدى بىلمەدىك. كوزىمىزدەن جاسىمىز دا شىعىپ كەتكەن كۇندەر بولدى. سول ۋاقىتتا پرەزيدەنتىمىز ءبىزدىڭ قاسىمىزدان تابىلىپ, «ەشقايسىڭىز دا قولداۋسىز قالمايسىزدار, بارىڭىزگە دە ءۇي بەرەمىز» دەپ ءۇمىت وتىن جاعىپ كەتتى. دەگەنمەن ول ءۇي قاشان بىتەدى, قاي ۋاقىتتا كىرەمىز دەپ الاڭداپ جۇرگەن ەدىك. مىنە, ەندى, بۇگىن سونىڭ كىلتىن الىپ, توبەمىز كوككە جەتكەندەي بولىپ تۇرمىز. سول قۋانىشتان عوي كوزىمە جاس كەلگەنى. ءبىزدى قيىن جاعدايدا تاستاماعان پرەزيدەنتىمىزگە, ونىڭ تاپسىرماسىن بۇلجىتپاي ورىنداعان اكىمدىككە ايتار العىسىم شەكسىز», دەدى ول.
بىرلىك باەكيننىڭ ءوزى تجد ارداگەرى, قازىر زەينەتتەگى ازامات. ايەلى وبلىستىق ادىستەمەلىك ورتالىقتا جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى. بەس بالاسى بار, كىشىسى 3-سىنىپتا وقيدى. 2007 جىلى ءوز كۇشىمەن, نەسيە الا ءجۇرىپ ويقالا شاعىن اۋدانىندا ءۇي تۇرعىزىپ العان ەكەن. سونىڭ ءبارى سۋدا قالىپتى. «جيھازداردان دا جوبا قالمادى, ەشتەڭە الىپ تا ۇلگەرە الماعان ەدىك», دەدى ول.
ءۇي العانداردىڭ ءبىرى – يۋري ءتۋچيننىڭ وتباسى. ءوزى «زەرتتەۋ» مەكەمەسىندە جۇرگىزۋشى, ال كەلىنشەگى ساۋدا سالاسىندا قىزمەت ىستەيدى. ەكى بالاسى بار ونىڭ وتباسى وسى كۇنگە دەيىن پاتەر جالداپ كەلىپتى. ء«بىزدىڭ ءۇيىمىز «تەرى زاۋىتى شاعىن اۋدانىندا ەدى. ۇيگە كىرگەن تاسقىن سۋ ءبارىن ءبۇلدىرىپ كەتتى. كوميسسيا ونى قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىن ەمەس دەپ شەشتى. ءبىز ءبارىبىر, سوڭعى كەزدە سول دىمقىل ۇيدە تۇرىپ كەلگەن ەدىك, ەندى, مىنە, جارىق, جاڭا, جارقىراعان باسپاناعا كەلىپ وتىرمىز. پرەزيدەنتكە, اكىمدىككە ايتار العىسىمىز شەكسىز», دەدى ول.
قۋانىشتان كوزىنە جاس العان كىلت الۋشىلاردىڭ ءبىرى – سۆەتلانا راسششەپكينا بولدى. ء«بىزدىڭ بۇرىنعى ءۇيىمىز ناشار, ەسكى ەدى. ەندى سۋ جاڭا ۇيگە قونىستانعالى تۇرمىز, قۋانىشىمىزدا شەك جوق», دەدى ول كوزىنىڭ جاسىن ءسۇرتىپ تۇرىپ. كىلت العان سابىرجان جۇسىپوۆتىڭ ايەلى كۇلبارشىن دا كوزىندەگى قۋانىش جاسىن ىرىكپەدى. ء«ۇش بالامىز بار. ءوزىم پەريناتالدى ورتالىقتا قىزمەت ىستەيمىن. ءۇيىمىز سۋدا قالعان سوڭ قايدا بارارىمىزدى بىلمەي, جۇدەپ-جاداپ قالىپ ەدىك. ەندى, مىنە, جاڭا ءۇي الىپ تۇرمىز. قۋانىشىمىزدا شەك جوق, پرەزيدەنتكە راحمەت!», دەدى ول.
جاڭا ۇيلەردىڭ ءىشى قىزدىڭ جيناعان جۇگىندەي. ەدەنگە لامينات توسەلگەن, قابىرعالارعا تۇسقاعازدار جاپسىرىلعان. اسۇيدەگى پەش وتىنمەن دە, گازبەن دە جۇمىس ىستەي الادى. سانۋزەل دە جارقىراپ تۇر. اۋلاداعى باقشالىق ورىن 10 سوتىق, ول ەكى مەترگە جۋىق دۋالمەن قورشالعان. «ەندى تەزىرەك جاڭا توپىراق اكەلىپ, كوڭ سەۋىپ كوكونىستەر وتىرعىزۋىمىز كەرەك» دەپ يۋري ءتۋچيننىڭ ايەلى ەرتەڭگى كۇننىڭ دە قامىن ويلاپ جاتىر...
«بىرلىك» شاعىن اۋدانىندا بولاشاقتا, بولجام بويىنشا 3 مىڭداي ادام تۇراتىن كورىنەدى. وبلىس اكىمى بۇل جەردىڭ ميني-قالاشىققا اينالدىرىلاتىنىن, جاڭا جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى دا ۇزاماي باستالاتىنىن ايتتى. وسى جەردە, كۇندىز-ءتۇنى قۇرىلىستىڭ باسىندا بولىپ, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى جانە جىگەرلى كۇش-قايراتىمەن جۇمىستى ءبىر كۇن دە توقتاتپاي جۇرگىزگەن وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مارات تاسماعانبەتوۆتىڭ ەڭبەگىن دە ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ونى حالىق تا اۋزىنان تاستاماي ايتىپ ءجۇر. اينالدىرعان 5 اپتانىڭ ىشىندە وسىنشا ءۇي تۇرعىزۋ جىگەرلى باسشىنىڭ ارقاسى ەكەنىن دە بىلگەن دۇرىس. ءساۋىر ايىندا بۇكىل قىزىلجار قالاسىنىڭ ءوزى سۋسىز قالعاندا «پەستروە» كولىنەن 2 كۇننىڭ ىشىندە 900 مەترلىك قۇبىر تارتقىزعان دا وسى مارات تاسماعانبەتوۆ ەدى.
اپاتتىڭ الەگى ءىستى ەرەن قايراتپەن ۇيىمداستىرا الاتىن ناعىز ىسكەر جانداردى دا تانىتىپ وتىر. ءسويتىپ, 6 ماۋسىم سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تاريحىندا حالىقتى قۋانىشقا كەنەلتكەن ءبىر كۇن رەتىندە تىركەلەتىن بولدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
