قوعام • 04 ماۋسىم, 2024

تاۋەلسىزدىكتىڭ التىن كۇمبەزى

201 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتتىك رامىزدەر – ءار ەلدىڭ وزىندىك بىرە­­­گەيلىگى مەن ەگەمەندىگىن اي­شىق­تايتىن نىشاندار. 1992 جىلى 4 ماۋسىمدا تا­ۋەل­سىز قازاق­ستان­نىڭ جاڭا مەم­لەكەتتىك رامىز­دە­رى بەكى­تىل­دى. بۇل كۇن ەل تاريحىندا جاڭا مەملەكەتتىك رامىز­دەر­دىڭ تۋ­عان كۇنى رە­تىن­دە تاڭبا­لان­دى. 2007 جىلدان بەرى 4 ماۋسىم ەلى­مىز­دە مەم­لە­كەت­تىك را­مىز­دەر كۇنى رەتىندە اتاپ وتى­لەدى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ التىن كۇمبەزى

كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»

مەملەكەتتىك رامىزدەر – ۇلتتىق بايلىعىمىز, ەل تاريحىنا, ۇلتتىق ۇلى مۇراتتارعا, مەملەكەتتىك تىلگە, مادەنيەت پەن سالت-داستۇرگە دەگەن تەرەڭ قۇرمەتتىڭ باستاۋ كوزى. الەم الدىندا سانداعان عاسىرلىق تاعى­لىم­دى تاريحى بار تاۋەلسىز, ەگەمەن ەل ەكەنىمىزدى ايقىندايتىن دا – تۋ مەن ەلتاڭبا. ءتۇرلى رەسمي, حالىقارالىق ءىس-شارالاردا ءان­ۇرانىمىز شىرقالعاندا نەمەسە كوك تۋىمىز كوتەرىلگەندە ءاربىر وتانداسىمىزدىڭ جۇرەگىن ماقتانىش پەن پاتريوتتىق سەزىم كەرنەيدى.

مەملەكەتتىك رامىزدەردە بەينەلەنگەن قۇندىلىقتارعا ەلىمىز جۇرگىزىپ وتىرعان سان قىرلى ساياسات نەگىزگە الىنعان. ول – اشىقتىق, بەيبىتشىلىك, ەركىندىك, تاۋەلسىزدىك, قو­عام­دىق كەلىسىم. ورتاسىندا شا­ڭى­راق بەينەلەنگەن التىن كۇن, قالىق­تاعان قىران سۇلباسى مەن ەلتاڭبا بەينەلەنگەن. كوك بايراق ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتتارىنا ورتاق شاڭىراقتىڭ نىشانى رەتىن­دە الەمگە جاڭا, تاۋەلسىز مەملەكەت – قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىن ايگىلەيدى.

قاسيەتتى قۇندىلىق رەتىندە مەم­­لەكەتتىك رامىزدەردىڭ ورنالاسۋىنا قاتىستى بىرنەشە ناقتى شارت بار. ايتالىق, مەملەكەتتىك مەكە­مەلەردىڭ كىرەبەرىسىندە ورنالاساتىن مەملەكەتتىك تۋعا تۇنگى ۋاقىتتا دا جارىق ءتۇسىپ تۇرۋى شارت. سونداي-اق سۋرەتتە تۋ ۇنەمى وڭ جاققا قاراي جەلبىرەپ تۇرۋعا ءتيىس. مەكەمە باس­شىلارىنىڭ جۇمىس بولمەسىندە ورنالاساتىن مەملەكەتتىك تۋ مەن مەملەكەتتىك ەلتاڭبانىڭ ورنالاسۋ رەتى ارنايى تالاپتارعا سايكەس بولۋى كەرەك.

2020 جىلدىڭ قازان ايىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ مەم­لەكەتتىك رامىزدەردى پاي­دالانۋ تۋرالى زاڭنامانى قايتا قاراۋ كەرەكتىگىن مالىمدەدى: «قولدانىستاعى زاڭنامادا تۋىمىز­دى پايدالانۋعا قاتىستى شەكتەۋلەر بار. مىسالى, پاتەرلەردىڭ بال­كونىنا نەمەسە ۇيلەردىڭ قا­بىر­عاسىنا تۋ ىلۋگە تى­يىم سا­لىنعان. زاڭنامالىق جانە نور­ما­تيۆتىك اكتىلەردى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ قاعيدالارىن قايتا قاراۋ قا­جەت. پارلامەنتتىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى مەن ازاماتتارىمىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىن, اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتىك تۋدى كەڭى­نەن قولدانۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قول­دايمىن», دەپ اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك رامىز­­دەردى حالىقتىڭ جاپپاي قول­دانۋىنا قاتىستى بۇرىن قابىل­دان­عان شەكتەۋلەردى ازايتۋ, ەل ازا­ماتتارىنىڭ مەملەكەتتىك تۋدى ءوز تۇرعىن ۇيلەرىنىڭ بالكوندارىنا نەمەسە قابىرعاسىنا ىلۋىنە زاڭنامالىق تۇرعىدان رۇقسات بەرۋ قاجەتتىگى جو­نىندە تاپسىرما بەردى. وسىدان كەيىن تۋدى بالكونعا ىلۋگە رەسمي رۇقسات ەتىل­دى.

جالپى, مۇنداي تاجىريبە الەم­نىڭ بىرقاتار ەلىندە بار. ماسە­لەن, تۇر­كياداعى كوپقاباتتى ۇيلەر­دىڭ قا­بىر­عالارى, بالكوندارى جانە ما­­ڭىزدى دەپ سانالاتىن عيمارات­تار­دىڭ سىرتقى قاسبەتتەرى تۋمەن ۇنەمى كومكەرىلىپ تۇرادى. سونى­مەن قوسا ءتۇرلى بۇقارالىق, رۋحاني-ما­دەني, سپورتتىق ءىس-شارا­لار­دا, ءتىپتى جەكە­مەن­­شىك ۇيلەردىڭ تورىندە دە قىزىل باي­راقتىڭ كوركەم كوز تارتاتىنىن ءجيى باي­قاۋعا بولادى.

جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بۇگىندە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك تۋدى پاتريوتتىق ماقساتتا كەڭىنەن پايدالانۋىنا مول مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر. قا­زىر­دە ەل تۇرعىندارى ءوزى تۇراتىن ءۇي­دىڭ بالكونىنا, تەرەزەسىنە نەمەسە كولى­گىنە كوك بايراعىمىزدى ءىلىپ قويا الادى. الايدا مەملەكەتتىك ءرامىز تازا بولۋى, دۇرىس ورنالاسۋى جانە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن ستاندارتتارعا سايكەس بولۋعا ءتيىس.

مەملەكەتتىك رامىزدەر دۇنيە­جۇزىلىك دەڭگەيدە مەملەكەت باسشى­سىنىڭ رەسمي سا­پارلارى بارىسىندا, سونداي-اق ءتۇرلى الەمدىك, حالىق­­ارالىق سايىس­تاردا سپورتشى سايىپ­قى­ران­دارىمىز جەڭىس تۇعى­رىنا كوتەرىلگەندە اسقاق­تاي­دى. «تۋعان جەرىم مەنىڭ – قازاقستانىم!» دەپ ءانۇرانىمىز شىرقالىپ, كوك تۋىمىز بيىكتە جەلبىرەيدى. ءوزى دە ەلىمىزدىڭ بەيرەسمي ءبىر رامىزىنە اينالعان ءانشى ديماشتىڭ ءانۇرانى­مىز­دى اسقان شابىتپەن, نۇرلى نا­قىشپەن, بولەك مانەرمەن ورىن­دا­عانى ەلىم, جەرىم دەگەن ءاربىر جاننىڭ ج ۇلىن-جۇيكەسىن شىمىر­لاتتى.

ايتا كەتكەن ءجون, كوك بايراق تەك ءباسى جوعارى سپورت جارىستارىن­دا عانا ەمەس, عارىش ستانساسىندا جەل­بىرەدى. عارىشقا ءبىر ەمەس, ەكى رەت بارىپ كەلگەن, ەكىن­شى ساپارىندا بورت كومانديرى رە­تىندە ۇشقان تالعات مۇساباەۆ عارىش ستانساسىنان بۇكىل الەمگە مەملەكەتتىك تۋىمىزدى كوتەرىپ تۇرىپ, ءسوز تولعادى. ال 2015 جىلى ءۇشىنشى قازاق عارىشكەرى ايدىن ايىمبەتوۆتىڭ ۇشۋى بارىسىندا مەملەكەتتىك تۋىمىز جەر پلانەتاسىن 150 رەت اينالىپ شىقتى. سونىمەن قوسا كوك بايراعىمىز الەمنىڭ بارلىق قۇرلىعىندا, ونىڭ ىشىندە مونبلان (4 810 مەتر), لەنين (7 134 مەتر), ەۆەرەست (8 848 مەتر) سىندى الەمنىڭ ەڭ بيىك شىڭدارىندا جەلبىرەدى.

ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك را­مىز­دە­رىنىڭ سۋرەتتەرى وتانداستا­­رى­مىزدىڭ نەگىزگى قۇجاتتارى, اتاپ ايت­قاندا, تولقۇجات, جەكە كۋالىك, تۋ تۋرالى كۋالىك, ديپ­لوم, اتتەستاتتا تاڭ­با­لانعان. مەملە­كەتتىك تۋدى نەمەسە ونىڭ كىشكەنتاي كو­شىرمەسىن وزگە ەلگە ساياحات جا­سا­عان جيھانكەز جەرلەستەرىمىز, جان­كۇيەرلەرىمىز ۇنەمى وزدەرىمەن بىرگە الىپ جۇرەدى. بۇل دا ازاماتتاردىڭ پات­ريوتتىق سەزى­مىن نىعايتۋعا نەگىز بولاتىن, اسەر ەتە­تىن ءمان-جايلار.

جالپى, مەملەكەتتىك رامىزدەر – ەلدىكتىڭ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ماڭىز­دى, باستى بەلگىسى. سول سەبەپتى ونىڭ تاريحىن, ءمان-ماڭىزىن تەرەڭ ءبىلۋ, كەڭىنەن قولدانۋ, قادىر تۇتۋ وسكەلەڭ ۇرپاق ساناسىندا ءپات­ريو­تيزم­دى قالىپتاستىرۋ تۇرعى­سىنان العاندا دا وتە وزەكتى. مەم­لەكەتتىك رامىزدەرىمىزدى ۇلىق­تاۋ تەك 4 ماۋسىمدا ەمەس, جىل-ون ەكى اي بويى­نا جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋى كەرەك.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن كۇم­­بەزى سانالاتىن مەملەكەتتىك را­مىز­­­دە­رىمىزدىڭ مارتەبەسى ارتا بەر­سىن. بەيبىتشىلىك پەن ىنتى­ماق­تىڭ, بەرە­كەلى ەڭبەك پەن جاسام­پازدىقتىڭ التىن بەسىگى – وتا­نىمىز گۇلدەنىپ, ەلىمىزدىڭ مەم­لە­كەت­تىك تۋى بيىكتە جەلبىرەي بەرسىن. 

سوڭعى جاڭالىقتار