كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
مەملەكەتتىك رامىزدەر – ۇلتتىق بايلىعىمىز, ەل تاريحىنا, ۇلتتىق ۇلى مۇراتتارعا, مەملەكەتتىك تىلگە, مادەنيەت پەن سالت-داستۇرگە دەگەن تەرەڭ قۇرمەتتىڭ باستاۋ كوزى. الەم الدىندا سانداعان عاسىرلىق تاعىلىمدى تاريحى بار تاۋەلسىز, ەگەمەن ەل ەكەنىمىزدى ايقىندايتىن دا – تۋ مەن ەلتاڭبا. ءتۇرلى رەسمي, حالىقارالىق ءىس-شارالاردا ءانۇرانىمىز شىرقالعاندا نەمەسە كوك تۋىمىز كوتەرىلگەندە ءاربىر وتانداسىمىزدىڭ جۇرەگىن ماقتانىش پەن پاتريوتتىق سەزىم كەرنەيدى.
مەملەكەتتىك رامىزدەردە بەينەلەنگەن قۇندىلىقتارعا ەلىمىز جۇرگىزىپ وتىرعان سان قىرلى ساياسات نەگىزگە الىنعان. ول – اشىقتىق, بەيبىتشىلىك, ەركىندىك, تاۋەلسىزدىك, قوعامدىق كەلىسىم. ورتاسىندا شاڭىراق بەينەلەنگەن التىن كۇن, قالىقتاعان قىران سۇلباسى مەن ەلتاڭبا بەينەلەنگەن. كوك بايراق ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتتارىنا ورتاق شاڭىراقتىڭ نىشانى رەتىندە الەمگە جاڭا, تاۋەلسىز مەملەكەت – قازاقستان رەسپۋبليكاسىن ايگىلەيدى.
قاسيەتتى قۇندىلىق رەتىندە مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ ورنالاسۋىنا قاتىستى بىرنەشە ناقتى شارت بار. ايتالىق, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ كىرەبەرىسىندە ورنالاساتىن مەملەكەتتىك تۋعا تۇنگى ۋاقىتتا دا جارىق ءتۇسىپ تۇرۋى شارت. سونداي-اق سۋرەتتە تۋ ۇنەمى وڭ جاققا قاراي جەلبىرەپ تۇرۋعا ءتيىس. مەكەمە باسشىلارىنىڭ جۇمىس بولمەسىندە ورنالاساتىن مەملەكەتتىك تۋ مەن مەملەكەتتىك ەلتاڭبانىڭ ورنالاسۋ رەتى ارنايى تالاپتارعا سايكەس بولۋى كەرەك.
2020 جىلدىڭ قازان ايىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ تۋرالى زاڭنامانى قايتا قاراۋ كەرەكتىگىن مالىمدەدى: «قولدانىستاعى زاڭنامادا تۋىمىزدى پايدالانۋعا قاتىستى شەكتەۋلەر بار. مىسالى, پاتەرلەردىڭ بالكونىنا نەمەسە ۇيلەردىڭ قابىرعاسىنا تۋ ىلۋگە تىيىم سالىنعان. زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك اكتىلەردى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ قاعيدالارىن قايتا قاراۋ قاجەت. پارلامەنتتىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى مەن ازاماتتارىمىزدىڭ ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىن, اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتىك تۋدى كەڭىنەن قولدانۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدايمىن», دەپ اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك رامىزدەردى حالىقتىڭ جاپپاي قولدانۋىنا قاتىستى بۇرىن قابىلدانعان شەكتەۋلەردى ازايتۋ, ەل ازاماتتارىنىڭ مەملەكەتتىك تۋدى ءوز تۇرعىن ۇيلەرىنىڭ بالكوندارىنا نەمەسە قابىرعاسىنا ىلۋىنە زاڭنامالىق تۇرعىدان رۇقسات بەرۋ قاجەتتىگى جونىندە تاپسىرما بەردى. وسىدان كەيىن تۋدى بالكونعا ىلۋگە رەسمي رۇقسات ەتىلدى.
جالپى, مۇنداي تاجىريبە الەمنىڭ بىرقاتار ەلىندە بار. ماسەلەن, تۇركياداعى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ قابىرعالارى, بالكوندارى جانە ماڭىزدى دەپ سانالاتىن عيماراتتاردىڭ سىرتقى قاسبەتتەرى تۋمەن ۇنەمى كومكەرىلىپ تۇرادى. سونىمەن قوسا ءتۇرلى بۇقارالىق, رۋحاني-مادەني, سپورتتىق ءىس-شارالاردا, ءتىپتى جەكەمەنشىك ۇيلەردىڭ تورىندە دە قىزىل بايراقتىڭ كوركەم كوز تارتاتىنىن ءجيى بايقاۋعا بولادى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بۇگىندە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك تۋدى پاتريوتتىق ماقساتتا كەڭىنەن پايدالانۋىنا مول مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر. قازىردە ەل تۇرعىندارى ءوزى تۇراتىن ءۇيدىڭ بالكونىنا, تەرەزەسىنە نەمەسە كولىگىنە كوك بايراعىمىزدى ءىلىپ قويا الادى. الايدا مەملەكەتتىك ءرامىز تازا بولۋى, دۇرىس ورنالاسۋى جانە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن ستاندارتتارعا سايكەس بولۋعا ءتيىس.
مەملەكەتتىك رامىزدەر دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەسمي ساپارلارى بارىسىندا, سونداي-اق ءتۇرلى الەمدىك, حالىقارالىق سايىستاردا سپورتشى سايىپقىراندارىمىز جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەندە اسقاقتايدى. «تۋعان جەرىم مەنىڭ – قازاقستانىم!» دەپ ءانۇرانىمىز شىرقالىپ, كوك تۋىمىز بيىكتە جەلبىرەيدى. ءوزى دە ەلىمىزدىڭ بەيرەسمي ءبىر رامىزىنە اينالعان ءانشى ديماشتىڭ ءانۇرانىمىزدى اسقان شابىتپەن, نۇرلى ناقىشپەن, بولەك مانەرمەن ورىنداعانى ەلىم, جەرىم دەگەن ءاربىر جاننىڭ ج ۇلىن-جۇيكەسىن شىمىرلاتتى.
ايتا كەتكەن ءجون, كوك بايراق تەك ءباسى جوعارى سپورت جارىستارىندا عانا ەمەس, عارىش ستانساسىندا جەلبىرەدى. عارىشقا ءبىر ەمەس, ەكى رەت بارىپ كەلگەن, ەكىنشى ساپارىندا بورت كومانديرى رەتىندە ۇشقان تالعات مۇساباەۆ عارىش ستانساسىنان بۇكىل الەمگە مەملەكەتتىك تۋىمىزدى كوتەرىپ تۇرىپ, ءسوز تولعادى. ال 2015 جىلى ءۇشىنشى قازاق عارىشكەرى ايدىن ايىمبەتوۆتىڭ ۇشۋى بارىسىندا مەملەكەتتىك تۋىمىز جەر پلانەتاسىن 150 رەت اينالىپ شىقتى. سونىمەن قوسا كوك بايراعىمىز الەمنىڭ بارلىق قۇرلىعىندا, ونىڭ ىشىندە مونبلان (4 810 مەتر), لەنين (7 134 مەتر), ەۆەرەست (8 848 مەتر) سىندى الەمنىڭ ەڭ بيىك شىڭدارىندا جەلبىرەدى.
ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىنىڭ سۋرەتتەرى وتانداستارىمىزدىڭ نەگىزگى قۇجاتتارى, اتاپ ايتقاندا, تولقۇجات, جەكە كۋالىك, تۋ تۋرالى كۋالىك, ديپلوم, اتتەستاتتا تاڭبالانعان. مەملەكەتتىك تۋدى نەمەسە ونىڭ كىشكەنتاي كوشىرمەسىن وزگە ەلگە ساياحات جاساعان جيھانكەز جەرلەستەرىمىز, جانكۇيەرلەرىمىز ۇنەمى وزدەرىمەن بىرگە الىپ جۇرەدى. بۇل دا ازاماتتاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن نىعايتۋعا نەگىز بولاتىن, اسەر ەتەتىن ءمان-جايلار.
جالپى, مەملەكەتتىك رامىزدەر – ەلدىكتىڭ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ماڭىزدى, باستى بەلگىسى. سول سەبەپتى ونىڭ تاريحىن, ءمان-ماڭىزىن تەرەڭ ءبىلۋ, كەڭىنەن قولدانۋ, قادىر تۇتۋ وسكەلەڭ ۇرپاق ساناسىندا ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋ تۇرعىسىنان العاندا دا وتە وزەكتى. مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىزدى ۇلىقتاۋ تەك 4 ماۋسىمدا ەمەس, جىل-ون ەكى اي بويىنا جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋى كەرەك.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن كۇمبەزى سانالاتىن مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىزدىڭ مارتەبەسى ارتا بەرسىن. بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتىڭ, بەرەكەلى ەڭبەك پەن جاسامپازدىقتىڭ التىن بەسىگى – وتانىمىز گۇلدەنىپ, ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تۋى بيىكتە جەلبىرەي بەرسىن.