سولتۇستىك قازاقستان پد ءباسپاسوز قىزمەتكەرى يگور مەرتسالوۆ وسى وقيعانى باياندايتىن كوركەم پۋبليتسيستيكالىق شىعارماسىن باستاپ كەتكەن ءتارىزدى. ول اپات كەزدەرىندە پاترۋلدىك كەزەكشىلىكتە بولعان پد قىزمەتكەرلەرىنىڭ باستان كەشكەن وقيعالارىن جازىپ الىپ, قازىر باسپاسوزدە تاراتىپ جاتىر. اسىرەسە ويقالا شاعىن اۋدانىندا كەزەكشىلىكتە بولعان ارىپتەستەرىنىڭ كوزبەن كورگەنىن جازىپ الىپتى.
«پوليتسەيلەر بۇل اۋداندا قۇرعاق جەردە عانا ەمەس, تەرەڭ سۋ باسقان كوشەلەردە دە قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتتى. قازىر قالىپتى قىزمەتكە ورالعان ءتارتىپ ساقشىلارى قايىققا ءمىنىپ, پاترۋلدەۋدەن العان اسەرىمەن, تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. سۋ تاسقىنى تۋرالى قۇتقارۋشىلاردىڭ, اۋا رايىن بولجاۋشىلاردىڭ اقپاراتىنا سۇيەنگەن پەتروپاۆل قالاسى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىلىعى سۋدا ءجۇزۋ قۇرالدارىن الدىن الا دايىنداپ, ەسكەكپەن ەسە بىلەتىن جانە موتورلى قايىق جۇرگىزۋدە تاجىريبەسى بار قىزمەتكەرلەردى ىرىكتەدى», دەيدى ول.
سولاردىڭ ءبىرى, پاترۋلدىك پوليتسيا باتالونىنىڭ ينسپەكتورى تالعات اۋعاليەۆ باستان كەشكەن وقيعاسىن بىلاي ەسكە الىپتى: «مەنىڭ اكەم تاجىريبەلى بالىقشى بولدى. اكەممەن بىرگە قايىققا ءمىنىپ جۇرەتىنمىن. سۋ ۇستىندە ءوزىمدى قالاي ۇستاۋدى بالا كەزىمنەن بىلەمىن. الايدا سۋ باسقان كوشەلەردە جۇزۋگە قاتتى اعىس كەدەرگى كەلتىردى. ءارى بۇل وتە قاۋىپتى. 13 ءساۋىر كۇنى ساعات 17.00 شاماسىندا ۇلكەن سۋدىڭ ويقالا اۋدانىن ءاپ-ساتتە باسقانىن ءوز كوزىممەن كوردىم. بۇل اپاتتى ەشقاشان ۇمىتپايمىن. كەيدە ءتىپتى تۇسىمە كىرەدى. بارلىق جەدەل قىزمەتتەر بۇل ۋاقىتتا ادامداردى ەۆاكۋاتسيالاپ جاتتى. پوليتسەيلەرگە قۇتقارۋشىلاردىڭ ءوزىن دە قۇتقارۋعا تۋرا كەلدى. سۋدىڭ تەز كەلىپ قالعانى سونشالىق, ولار اۆتوكولىكتەرىمەن كەرى بۇرىلىپ ۇلگەرمەگەن. كولىكتى بيىك جەرگە شىعارىپ, ءبىزدى كومەككە شاقىرۋعا ءماجبۇر بولعان. قاتتى اعىسقا قارسى جۇزە وتىرىپ, ءبىز ولاردى قايىقپەن شىعارىپ الدىق. كەيىن دە مۇنداي ساتتەر كوپ بولدى. قۇتقارۋشىلار دا پوليتسەيلەرگە كومەككە كەلىپ, ءبىر-بىرىنە كومەكتەستى».
ي.مەرتسالوۆ باسقا دا ارىپتەستەرىنىڭ باستان كەشكەن وقيعالارىن جازىپ ۇلگەرىپتى. سونىڭ ىشىندە جاقسىلىق بايبوسىنوۆ تا بار. «مىناداي الاپات اپاتتى بۇرىن كورمەگەندىكتەن باسىندا قيىن بولدى. كەيىن ۇيرەنىپ, شيراق قيمىلدادىق. قالىپ قويعان يت پەن مىسىقتاردى دا شىعارىپ, ۇيلەرىنە ءوتۋ ءۇشىن تج قىزمەتىنەن رۇقسات العان ادامداردى جەتكىزىپ وتىردىق. سونداي-اق سۋ باسقان اۋداندا بوگدە ادامداردىڭ جۇرمەۋىن قاداعالادىق. كەيبىر كۇندەرى تاۋلىكتەپ كەزەكشىلىكتە بولدىق, كەيىن 12 ساعات سايىن اۋىسىپ وتىردىق», دەپ ەسكە الادى ول.
مىنە, بۇل دا – تابيعات اپاتىنىڭ قالدىرعان ءبىر ءتۇيىنى. ال پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمدىگى, بۇرىن ايتقانىمىزداي, «سولنەچنىي-2» دەگەن جاڭا شاعىن اۋدان تۇرعىزىپ جاتىر. اپىراي, بۇرىن دا «سولنەچنىي» بار ەدى, مىنانى ەكىنشى دەمەي, جاڭاشا, مەملەكەتتىك تىلدە اتايىق دەگەن ۇسىنىسىمىزدى اكىمدىك ءالى ەسكەرگەن جوق.
جۋىردا قالا اكىمدىگى جاڭا سالىنىپ جاتقان ۇيلەردى زارداپ شەككەندەرگە كورسەتتى. تياناقتى سالىنىپ جاتقان ۇيلەر قىزدىڭ جيناعان جۇگىندەي. اۋماعى – 80 شارشى مەتر, جەر ۋچاسكەسى – 10 سوتىق. اۋلانىڭ ءىشى ورنەكتاسپەن ارلەنگەن, ال دۋالدىڭ بيىكتىگى 2 مەترگە جەتەدى. مۇنداي ۇيلەردى ءتىپتى بۇرىن 40 شارشى مەتر ءۇيى بولعاندار دا الۋىنا بولادى. «باقىتسىزدىق بولماسا, باق كەلمەس ەدى» دەگەن ورىس ماقالىنداي, دۇرىس ۇيگە قول جەتكىزە الماي جۇرگەن كەيبىرەۋلەردىڭ جولى بولدى. سولاردىڭ ءبىرى الەكساندر كورچيگا قۋانىشىن جاسىرا المادى: «مىناۋ ادەمى ۇيلەر عوي. ماعان وتە ۇنادى. جىلىتىلاتىن ەدەن توسەلىپتى, كافەل جارقىراپ تۇر, توبەسى بيىك. ءۇي كورنەكتى, جارىق, جان-جاعىنان كۇن تۇسەدى, سانۋزەلدەرى ىشىندە. دەمەك مەن ەسكى ۇيدەن جاڭا ۇيگە كوشىپ تۇرمىن, قۋانىشتىمىن», دەدى ول.
مىنە, وسىنداي ۇيلەردى قونىس اۋدارۋشىلارعا دا سالسا عوي. جىلى جاقتان كەلەر اعايىندارىمىز قۋانىپ قالار ەدى. وكىنىشكە قاراي, ولارعا دەگەندە اشىق-تەسىك بىردەڭەلەردى قالاپ, قانشاما اقشانى بوسقا شاشىپ, ساقىلداعان سارى ايازدا تۇرۋعا مۇمكىن قىلماي, كوبىن قايتا كوشىپ كەتۋگە ءماجبۇر قىلدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
