سۋرەتتى تۇسىرگەن – ايبولات شامۇرات ۇلى
ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تۋىنىڭ ءتۇسىن ەسكە سالاتىن ەرەكشە كول ورال قالاسىندا 1976 جىلدان بەرى قىزمەت ەتىپ تۇرعان اك زاۋىتىنىڭ ءوندىرىس اۋماعىندا ورنالاسقان. ياعني كولدىڭ ءوزى تابيعي بور قازىپ الىنعان قازان شۇڭقىرلاردىڭ تۇبىنەن پايدا بولعان. بۇل جەرگە كەلەتىن جولدى ەكىنىڭ ءبىرى بىلە بەرمەيدى, ەشقانداي سىلتەمە بەلگى ورناتىلماعان.
– زەڭگىركول قازىردىڭ وزىندە ورال قالاسىنىڭ تانىمال برەندتەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ ۇلگەردى. قالاعا كەلگەن تۋريستەر كورگىسى كەلەتىن نىساننىڭ ءبىرى – وسى. جاقىندا قوستاناي قالاسىنان كەلگەن ساياحاتشى اماندىق ءامىرحامزين دا وسى جەردى ارنايى كورىپ كەتتى. وكىنىشكە قاراي, بۇل جەر كەلۋشىلەرگە لايىقتالماعان, جول جوق. ءتيىستى ورىندار وسىنداي جاڭالىققا تەز بەيىمدەلىپ, شۇعىل شەشىم شىعارىپ, كەلۋشىلەرگە جاعداي جاساپ, جەرگىلىكتى ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقانى ءجون بولار ەدى, – دەيدى ولكەتانۋشى, باتىس قازاقستان وبلىسى تۋريستەر قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورى ايبولات قۇرىمباەۆ.
زەڭگىركولدى كورگەن حالىق ونىڭ كوركەمدىگىن مالديۆ ارالدارىنا, يسلانديانىڭ ايگىلى كوگىلدىر باستاۋلارىنا, اق بورلى شاتقالداردى پامۋككالەگە تەڭەپ جاتادى. شىنىندا دا اينالا اپپاق بورلى ساي-سالا, شاتقال تۇبىندەگى ەرەكشە ءتۇستى تۇنىق كول كورگەن جانعا كەرەمەت اسەر سىيلايدى.
وسى ورايدا «باتىس قازاقستان قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامى قۇرامىنداعى ورال اك زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى رامازان نۇرليەۆكە جولىعىپ, زەڭگىركول تۋرالى سۇراعان ەدىك.
– ءيا, حالىق قىزىعىپ كورىپ, سۋرەتتەرىن تاراتىپ جۇرگەن ەرەكشە كول ءبىزدىڭ قولدانىستاعى كارەر, بور الىپ جاتقان اشىق كەن ورنى عوي. كەلۋشىلەر كوبەيىپ جاتقانىن بايقاپ ءجۇرمىز. قازىر كۇنىنە شامامەن 200-دەي ادام كەلەدى. ءبىز العاشىندا كەلۋشىلەرگە ىڭعايلى بولۋىنا جولدى رەتتەپ, كول جاعالاۋىنا ساتى-تەپشەكتەر ورناتىپ, حالىققا جاعداي جاساپ قويعىمىز كەلىپ ەدى. بىراق زاڭگەرىمىز ولاي بولمايتىنىن ايتتى. كارەردىڭ نەگىزگى مىندەتى – كەن ءوندىرۋ. ءبىزدىڭ جارعىمىزدا سولاي جازىلعان. ەگەر حالىققا قىزمەت كورسەتۋ كەرەك بولسا, وندا قۇجاتتاردى وزگەرتۋ كەرەك بولادى. ونىڭ ۇستىنە ءوندىرىس ايماعىندا اۋىر تەحنيكا جۇرەدى. سۋدىڭ كەي جەرى تەرەڭ. قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاماسا, بولمايدى. قازىر كول ماڭىنا كۇزەت قويدىق. بىراق حالىقتىڭ كەلۋىن توقتاتا الار ەمەسپىز. شىنىمدى ايتسام, قازىر ءوزىمىزدىڭ باسىمىز قاتىپ وتىر, – دەيدى رامازان تاسبولات ۇلى.
ءبىر قىزىعى, زەڭگىركولدەگى سۋ مولشەرى جايىق وزەنىنىڭ دەڭگەيىمەن بايلانىستى ەكەن. ويتكەنى وڭىردە قۋاڭشىلىق بولىپ, جايىق سۋى تاپشى بولعان جىلدارى بۇل جەردە دە سۋ بولماعان. زەڭگىركولدىڭ ەرەكشە ءتۇستى سۋى بىلتىر كوكتەمدە كورىنىپ, جاز اياعىنا قاراي كەۋىپ قالىپتى. ال بيىل وزەننىڭ ارناسى تولىق, وڭىردە ساي-سالا سۋعا تولى. سودان دا بولار, زەڭگىركولدىڭ دە سۋى مول كورىنەدى.
– كول سۋىنىڭ ەرەكشە ءتۇسى ونىڭ تابانىنداعى بور جىنىسىنا بايلانىستى. ءدال وسىنداي ءتۇستى كولدەر دەندەر ماڭىنداعى اشىق كارەر ورىندارىندا ءجيى كەزدەسەدى. ەگەر قاجەتتىلىك تۋسا, ءبىز سۋدىڭ قۇرامىن زەرتتەپ, ادامعا كەلەتىن زيان-زارداپ بار ما, جوق پا, انىقتاپ بەرە الامىز, – دەيدى گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور قاجىمۇرات احمەدەنوۆ.
ايبولات قۇرىمباەۆ اقش-قا بارعان ساپارىندا اقشا بانكنوتىن باسىپ شىعاراتىن فابريكانى ارالاپ كورگەنىن ەسكە الىپ, شەتەلدە كەز كەلگەن ءوندىرىس مەكەمەسى تۋريزم سالاسىنا ىڭعايلاستىرىلاتىنىن, بىزگە دە سول ۇردىستەن ۇلگى الۋ قاجەتتىگىن ايتادى. شىنىندا دا ادەمى سۋرەتىمەن كوزدى ارباعان زەڭگىركول ازىرگە يەسىز, قامقورشىسىز قۇلازىپ تۇر. وكىنىشتى-اق.
باتىس قازاقستان وبلىسى
