سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ت.پروتوپوپوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا مامىردىڭ 24-دە بارلىق مەكتەپتە ء«بىلىمىم – وتانىما!» اتتى جالپىرەسپۋبليكالىق سىنىپ ساعاتى ءوتتى. سىنىپ ساعاتىندا 2023-2024 جىلدارداعى وقۋ جىلىن قورىتىندىلادى. وسى كۇنى 9 جانە 11-سىنىپ وقۋشىلارىنا «مەن. مەكتەپ. ۇستاز» تاقىرىبىنا بالالىقتان ەرەسەك ومىرگە ءوتۋ تۋرالى ءوزىنىڭ ويىن ەسسە تۇرىندە جازۋ ۇسىنىلدى. ال 25 مامىردا 11-سىنىپتى بىتىرەتىن وقۋشىلارعا ارنالعان «مەكتەبىم, ساعان مىڭ العىس!» اتتى سالتاناتتى شارا وتكىزىلدى. «ماقساتى – ەرەسەك ومىردەگى جاس ازاماتتىڭ بولاشاقتاعى جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىندىرۋ. سونىمەن بىرگە مەكتەپتە العان ءبىلىمىن وتان يگىلىگىنە جۇمساۋدىڭ جولدارىن تالقىلاۋ», دەيدى تاتيانا نيكولاەۆنا.
ءتورتىنشى توقساندى وبلىستىڭ 58 مەكتەبىندەگى 33,5 مىڭ وقۋشى سۋ تاسقىنىنىڭ سەبەبىنەن الىستان وقىتۋ فورماتىندا وتكىزدى. سونىڭ ىشىندە قىزىلجار اۋدانىنىڭ 4 جانە پەتروپاۆل قالاسىنىڭ 3 مەكتەبىندەگى جاعداي اۋىر بولدى. سوندىقتان بۇل مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارى بجب جانە تجب-دان بوساتىلدى. ال ءبىلىم مينيسترلىگى وبلىستاعى 5 مەكتەپتىڭ 754 وقۋشىسىن ەمتيحانداردان دا بوساتتى. «ارينە, ءبىلىم ساپاسى ءبىزدىڭ ەڭ باستى باسىمدىعىمىز. سوندىقتان بارلىق مەكتەپتەردە 27-31 مامىر مەن 26-30 تامىز ارالىعىندا جازعى مەكتەپتەر ۇيىمداستىرىلادى. بۇل وقۋشىلاردىڭ ساباقتى بوساتقان ۋاقىتتارىنداعى باعدارلامانى يگەرۋىنە كومەكتەسەدى دەپ وتىرمىز», دەدى ت.پروتوپوپوۆا.
بيىل قاي تىلدە ءبىلىم العانىنا قاراماي بارلىق مەكتەپتەردىڭ 5-8 جانە 10-سىنىپ وقۋشىلارى قازاق تىلىنەن ەمتيحان تاپسىرادى. بۇل سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 27-31 مامىر ارالىعىندا 33 مىڭنان ارتىق وقۋشى قازاق تىلىنەن ەمتيحان تاپسىرادى. قازىر وبلىستا 109 قازاق, 105 ارالاس جانە 244 ورىس تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپ بار.
بيىل وبلىستا نەگىزگى مەكتەپ كۋرسىن (9-سىنىپتى) 6 972 وقۋشى ءبىتىرىپ, 29 مامىر مەن 10 ماۋسىم ارالىعىندا 4 پاننەن جازباشا ەمتيحان تاپسىرادى. ونىڭ ۇشەۋى مىندەتتى پاندەر, بىرەۋىن وقۋشى ءوزىنىڭ تاڭداۋىمەن تاپسىرادى. سونىڭ ىشىندە, 29 مامىردا قازاق نەمەسە ورىس ءتىلىنىڭ قايسىندا وقۋىنا بايلانىستى سول تىلدە ەسسە جازىلادى. 3 ماۋسىمدا ماتەماتيكادان باقىلاۋ, 6 ماۋسىمدا ورىسشا وقىعاندار قازاق تىلىنەن, قازاقشا وقىعاندار ورىس تىلىنەن جازباشا جۇمىس جازادى. قازاقشا وقىعانداردى ورىس تىلىنەن سىنعا سالماسا دا بولار ەدى دەپ ويلايمىز.
ءوزىنىڭ قالاۋىنشا فيزيكا, حيميا, بيولوگيا نەمەسە ت.ب. بىرىنەن ءوز قالاۋىنشا تاپسىراتىن سوڭعى ەمتيحاندى 9-سىنىپتى بىتىرۋشىلەر 10 ماۋسىمدا تاپسىرادى.
ال مەكتەپ بىتىرەتىن 3 331 وقۋشى 28 مامىر مەن 11 ماۋسىم ارالىعىندا بەس ساباقتان ەمتيحان تاپسىرادى. مۇندا دا ورىس ءتىلى مەملەكەتتىك تىلمەن جاعالاسىپ, بارلىق جەردە بىردەي تاپسىرىلادى.
وبلىستا 11-سىنىپ بىتىرەتىندەر اراسىنان 85 تۇلەك «التىن بەلگىدەن», 177 تۇلەك ۇزدىك اتتەستاتتان ۇمىتكەر. 9-سىنىپ بىتىرەتىندەر اراسىنان 382 وقۋشى دا ۇزدىك اتتەستات الۋعا ۇمىتتەنىپ وتىر. وسى نەگىزگى مەكتەپتى بىتىرگەندەر 31 تامىزعا دەيىن وزدەرىن 10-سىنىپقا قالدىرۋدى سۇراپ ءوتىنىش جازۋعا ءتيىستى, ال مۇنداي ءوتىنىش جازعىسى كەلمەگەندەر كوللەدجدەرگە ەمتيحانسىز قابىلدانا الادى.
بيىل جازعى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ وبلىستا تاسقىن سۋ كەسىرىنەن جىلداعىدان كەش باستالدى. وعان ءوتىنىش قابىلداۋ رەسپۋبليكانىڭ باسقا مەكتەپتەرىمەن قاتار 6 مامىردا باستالعانىمەن التى كۇنگە ارتىق ۋاقىت بەرىلىپ, 20 مامىردا اياقتالدى. ۇبت تاپسىرۋعا نيەت بىلدىرگەندەر وبلىستا 25 مامىردا كىرىسىپ, 12 شىلدەدە اياقتايدى. ال باسقا وبلىستار ۇبت-نى 5 شىلدەدە ءتامامدايدى. بيىلعى ۇبت-نىڭ ەرەكشەلىگى سول, ەگەر جازعى ۇبت-دا تۇلەك تومەنگى ۇپاي الىپ قالسا, وندا قاڭتارداعى نەمەسە ناۋرىزداعى ناتيجە ەسەپكە الىنادى. وبلىستا ۇبت تاپسىرۋ ءۇشىن ەكى ورتالىق ۇيىمداستىرىلعان. ونىڭ ءبىرىنشىسى – پەتروپاۆل قالاسىندا, ەكىنشىسى – ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانىنىڭ ورتالىعى نوۆويشيمكا سەلوسىندا.
وبلىستىڭ ءبىلىم باسقارماسى وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ءتيىمدى وتكىزۋ جولدارىن دا جوسپارلاپ قويعان. 90 كۇنگە سوزىلاتىن دەمالىستا بۇل شارالار بارلىق وقۋشىنىڭ 94,2 پايىزىن قامتيدى.
بالالارعا ارنالعان مەكتەپ اۋلاسىندا 204 جانە 253 بەيىمدەلگەن الاڭدار جۇمىس ىستەيتىن بولادى. 50 مىڭعا جۋىق وقۋشى 27 شاتىر مەن 7 كيىز ۇيدە دەم الادى. بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرلەرىندە 30 ۇيىم مەن 25 اۋلالىق كلۋب جۇمىس ىستەيدى. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ سارايىندا 2 مىڭداي بالانى قامتىعان جازعى اكادەميا ۇيىمداستىرىلادى. قالانىڭ سىرتىنداعى دەمالىس لاگەرلەرىندە ءاربىر ماۋسىمدا 6 مىڭ بالادان تىنىعادى. قازىر ولار بالالاردى قارسى الۋعا دايىندالىپ جاتىر. العاشقى كەلۋشىلەر 10 ماۋسىمنان قابىلدانادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى