«بيىل مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەردىڭ 233-ءى «التىن بەلگىگە», ال 328 وقۋشى «ۇزدىك اتتەستات» الۋعا ۇمىتكەر», دەيدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايگۇل مىڭباەۆا. 28 مامىر مەن 11 ماۋسىم ارالىعىندا وتەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ سىناعىنا 5 627 وقۋشى قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن. تۇلەكتەرگە اتتەستات تابىستاۋ ءراسىمى «جولىڭ بولسىن, جاس تۇلەك!» دەگەن اتاۋمەن 14 ماۋسىم كۇنى وتەدى.
وڭىردە وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن, بوس ۋاقىتىن ۇيىمداستىرۋ جانە ساۋىقتىرۋ ماقساتىندا ادەتتەگىدەي كەشەندى ءىس-شارا جوسپارلانعان. جازعى لاگەرلەردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارى مەن باعدارلاماسى ازىرلەندى. سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ باسقارماسى ماماندارى لاگەرلەردى ارالاپ, دايىندىعىن تەكسەرىپ جاتىر. جازعى دەمالىستى ۇيىمداستىرۋ, بالالاردى ساۋىقتىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ جاۋاپتى ماماندارى, قالا سىرتىنداعى لاگەر باسشىلارى باس قوسىپ, سەمينار-كەڭەس وتكىزدى. ءبىلىم باسقارماسى الداعى جازدا 106 935 وقۋشى نەمەسە بارلىق شاكىرتتىڭ 94,7%-ى دەمالىسپەن, جۇمىسپەن, ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن قامتىلادى دەپ وتىر.
– بيىل جازدا وڭىردە 619 لاگەر جۇمىس ىستەيدى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. ونىڭ 18-ءى – قالا سىرتىنداعى لاگەر, 268-ءى – مەكتەپ جانىنداعى تاماقتانۋى ۇيىمداستىرىلاتىن لاگەر, 327-ءسى – مەكتەپ جانىنان اس بەرىلمەيتىن لاگەر جانە بەيىندىك الاڭدار, سونداي-اق 6 شاتىرلى لاگەر بولماق, – دەيدى ايگۇل ادىلگەرەيقىزى.
وبلىستا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان وتباسىنان شىققان جانە از قامتىلعان وتباسىنان شىققان بالالار تولىعىمەن, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ 94%-ى, دەۆيانتتى مىنەز-ق ۇلىقتى وقۋشىلاردىڭ 98,2%-ى جازعى دەمالىسپەن تەگىن قامتىلعالى وتىر.
«وڭىردە 109 494 وقۋشى جۇمىسپەن قامتىلادى», دەيدى باسقارما باسشىسى. سونىڭ ىشىندە 15 640 وقۋشى ەڭبەكپەن, 6 101 وقۋشى تۋريستىك ساياحاتپەن, 53 851 وقۋشى شىعارماشىلىق, 33 163 وقۋشى ينتەللەكتۋالدىق, 739 وقۋشى حالىقارالىق ءىس-شارالارمەن قامتىلماق.
«قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى بيىل دارىندى اۋىل بالالارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق, شىعارماشىلىق قابىلەتىن جەتىلدىرۋ جانە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا «QH جازدىق جولداما» قايىرىمدىلىق جوباسىن باستاعان ەكەن. وسى جوبا اياسىندا 5-8-سىنىپتا وقيتىن اۋىل بالالارىن ساۋىقتىرۋ ءۇشىن 829 وقۋشىعا كۆوتا بەرىلگەن. «قازىر دايىندىق جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر», دەيدى ايگۇل ادىلگەرەيقىزى.
بيىل باتىس قازاقستان وبلىسىندا سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى توتەنشە جاعداي جاريالانعان بولاتىن. وسىعان وراي تاسقىننان زارداپ شەككەن وتباسىنىڭ 183 بالاسى ءساۋىر ايىندا ءتۇرلى ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىندە دەمالىپ قايتتى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بەكىتكەن كۆوتاعا سايكەس «بالداۋرەن» رەسپۋبليكالىق وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ فيليالدارىنا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 160 وقۋشى مامىر ايىندا ساۋىقتىرۋعا جىبەرىلدى.
بۇدان باسقا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وتباسىنىڭ بالالارى اۋداندىق, قالالىق, قالا سىرتىنداعى جانە مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەرمەن قامتاماسىز ەتىلمەك. سونداي-اق باسقا وڭىرلەردەگى, مىسالى, بۋراباي لاگەرىنە جانە استانا, تۇركىستان قالالارىنا ەكسكۋرسيالارعا جولداما بەرۋ قاراستىرىلعان.
– ءوڭىردىڭ ءبىلىم سالاسىندا قولعا الىنعان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار از ەمەس. وقۋ جىلى اياقتالىسىمەن, مامىر ايىنىڭ اياعىندا 4 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىن باستايمىز. وبلىس بويىنشا قازىرگى تاڭدا 8 مىڭنان استام بالانى قامتيتىن بارلىعى 12 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر, – دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ.
ايتا كەتەيىك, بيىل وڭىردەگى ىرگەلى ءبىلىم وردالارىنىڭ ءبىرى – دارىندى بالالارعا ارنالعان س.سەيفۋللين اتىنداعى №11 مەكتەپ-ينتەرناتى عاسىرلىق مەرەيتويىن, دينا نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى مۋزىكا مەكتەبى – 90 جىلدىعىن اتاپ ءوتىپ جاتىر. وسىعان وراي بۇل مەكتەپتەردىڭ عيماراتى جازدا كۇردەلى جوندەلەتىن بولدى. سونداي-اق ورال قالاسىندا 1 800 بالا وقىپ جاتقان №17 مەكتەپ پەن قۇرىلىسشى شاعىن اۋدانىنداعى 2 مىڭ بالا ءبىلىم الاتىن №9 مەكتەپ عيماراتتارىنا دا كۇردەلى جوندەۋ جاسالادى. بۇل جۇمىستار قپو كومپانياسىنىڭ الەۋمەتتىك ينۆەستيتسيالارى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلماق.
«بۇعان قوسا جاڭاقالا اۋدانىنداعى كارمانوۆكا مەكتەبىن «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا كۇردەلى جوندەۋگە قارجى ءبولىندى. ال پرەزيدەنت باستاماسىمەن قولعا الىنعان «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق قاناتقاقتى جوباسى اياسىندا وڭىردە 9 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر», دەيدى باقىتجان حابەر ۇلى.
وسىنىڭ ىشىندە 3 مەكتەپ ورال قالاسىندا سالىنادى. ولار – بالاۋسا شاعىن اۋدانىندا 1 500 ورىندىق, دەركول كەنتىندە 1 500 ورىندىق, مەدكوللەدج اۋماعىندا 600 ورىندىق مەكتەپ. اقساي قالاسىندا دا 300 جانە 900 ورىندىق ەكى مەكتەپ سالىنادى. ءبورلى اۋدانىنىڭ پۋگاچەۆ اۋىلىندا – 300 ورىندىق مەكتەپ, بايتەرەك اۋدانىنىڭ بايقونىس اۋىلىندا – 600 ورىندىق, دوستىق اۋىلىندا – 1 200 ورىندىق مەكتەپ سالىنادى. تەرەكتى اۋدانىنا قاراستى پودستەپنوە كەنتىندە 1 200 ورىندىق مەكتەپ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن قولداۋ قورى ەسەبىنەن ورال قالاسىندا 400 ورىندىق №31 مەكتەپ قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى.
ءبورلى اۋدانىنىڭ جارسۋات اۋىلىندا, قازتالوۆ اۋدانىنىڭ سارالجىن اۋىلىندا قپو كومپانياسىنىڭ الەۋمەتتىك ەسەبىنەن شاعىن جيناقتى مەكتەپ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. قىركۇيەك اۋىلىندا العاشقى قوڭىراۋ سوعىلماق.
باتىس قازاقستان وبلىسى
