ساياسات • 17 مامىر, 2024

وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى

100 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا قالاسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلارىنىڭ العاشقى وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا قازاقستان تاراپىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىز­دىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى عيزات نۇرداۋلەتوۆ قاتىستى.

وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى

ءىس-شارادا جيىنعا قاتىسۋ­شىلار قاۋىپسىزدىكتىڭ وڭىرلىك جانە حالىقارالىق وزەكتى ماسەلەلەرى, سونىڭ ىشىندە سۋ-ەنەرگەتيكالىق جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندە جان-جاقتى پىكىر الماستى.

ءسوز باسىندا عيزات نۇرداۋ­لەتوۆ ورتالىق ازيا مەم­لەكەتتەرى پرەزيدەنت­تەرىنىڭ ماقساتكەرلىك كۇش-جىگەرىنىڭ جانە ءبىرىزدى قادامدارىنىڭ ارقاسىندا ورتاازيالىق ىق­پال­داستىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.

– بۇل ەلدەرىمىز اراسىندا ورناعان سەنىم, دوستىق پەن تاتۋكورشىلىكتىڭ سانعاسىر­لىق دانەكەرىن نىعايتۋعا دەگەن ۇمتىلىستى بىلدىرەدى. قا­رىم-قاتىناسىمىزدى تە­رەڭ­د­ەتۋدە ورتالىق ازيا مەم­لەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋى ماڭىزدى رولگە يە. بىرلەسكەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بۇل ۇلگىسى ساۋدا, ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا, ەنەرگەتيكا, كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىنداعى جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەردى, – دەدى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى.

عيزات نۇرداۋلەتوۆ سون­داي-اق قازىرگى تاڭدا الداعى تا­مىز ايىندا استانادا بولاتىن VI ءسامميتتى ويداعى­داي وتكىزۋدىڭ دايىندىق جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جات­قانىن ايتىپ ءوتتى.

بۇدان بولەك, تاراپتار ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ كولىك قاۋىپسىزدىگى جانە كولىك-لوگيستيكا الەۋەتىن دامىتۋ اسپەكتىلەرىن تالقىلادى.

قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ارىپتەستەرىنە اتال­عان ماسەلەلەر بويىنشا قازاقستاننىڭ ۇستانىمىن جەتكىزدى. ترانسشەكارالىق وزەن رەسۋرستارىن ءتيىمدى باس­قارۋ, تەڭ جانە ءادىل سۋ پايدالانۋ قاعيدالارىنا نەگىزدەلىپ, شوعىرلاندىرىلعان سۋ ساياساتىن ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ, ءوزارا مىندەتتەمەلەردى مۇلتىكسىز ورىنداۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جونىندە بىرقاتار ۇسىنىس ەنگىزدى.

– گەوساياسي جانە گەوەكونو­­مي­كالىق تۋربۋلەنتتى­لىك ءوڭىرىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىك جاع­دايىنا تەرىس اسەرىن تيگىزەدى. بۇگىنگى بىزبەن بولعان كەزدەسۋدە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, ورتا­لىق ازيا ەلدەرى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىلارى دەڭگەيىندەگى كەزدەسۋلەر سىرتقى جانە ىشكى قاۋىپ-قاتەر­لەرگە قارسى تۇرۋدا كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋ الاڭى بولۋعا باعىتتالعان. سونى­مەن قاتار ءبىزدىڭ ءوزارا ءىس-قي­مىل فورماتىمىز ساياسي جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاستىقتى دامىتۋ­داعى وڭ ديناميكانى نىعاي­تۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك, – دەگەن ع.نۇرداۋلەتوۆ وسى مۇم­كىن­دىكتى پايدالانىپ, ەلىمىزدەگى سۋ تا­سقىنى كەزىندە تۋىستىق تىلەك­تەستىگىن ءبىلدىرىپ جانە گۋما­ني­تارلىق كومەگىن كورسەت­كەن ورتاازيالىق باۋىرلاس ەلدەرگە شىنايى العىسىن ءبىلدىردى.

سونداي-اق ول مەملەكەت­تەرىمىزدىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇگىنگى كەزدەسۋدىڭ كۇن ءتارتىبى بەكىتىلگەنىن اتىپ ءوتتى.

– ءبىز باستاپقى كەزەڭدە ءۇش تارماققا باسىمدىق بە­رىپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دايەكتى تۇردە ىل­گەرى­لەۋگە ۋاعدالاستىق. ءبىرىن­شى, سۋ-ەنەرگەتيكالىق قاۋىپ­سىز­دىگى, ەكىنشى, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى, ءۇشىنشى, ور­تا­لىق ازيا ەلدەرىنىڭ قاۋىپ­سىز­دىگى مەن كولىك-لوگيستيكا­­­لىق الەۋەتىن دامىتۋ. كور­سە­تىل­گەن بارلىق باعىت ور­­نىق­­­­­تى الەۋ­­مەتتىك-ەكونوميكا­­لىق

دا­­مۋعا وزەكتى ءارى ماڭىز­دى بولىپ وتىر. سوندىقتان ولار وڭىردەگى ستراتەگيالىق تۇ­راقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, ۇي­لەستىرىلگەن سالاارالىق تاسىل­دەردى تالاپ ەتەدى, – دەدى ع.نۇرداۋلەتوۆ.

ماڭىزدى جيىندا ورتا­لىق ازيا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتاق ستراتەگيالىق تاسىلدەرىن قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا كولىك دالىزدەرىن ودان ءارى دامىتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.

ءبىرىنشى كەزدەسۋدىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا تاراپتار وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى نى­عايتۋ سالاسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىقتى جالعاس­تىرۋعا دايىن ەكەندەرىن ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار