جيناق جۇيەسى تۇراقتى

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ۇلتتىق ۆاليۋتادا زاەم الىپ نەمەسە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق شارتىن جاساپ, باسپانا ساتىپ العىسى كەلەتىن نەمەسە بانكتىڭ وزگە دە قىزمەتتەرىن پايدالانۋدى قالايتىن قازاقستاندىقتاردىڭ ءبارىن قولداۋعا ءازىر. بانكتىڭ بۇكىل اكتيۆتەرى تەڭگەدە. مىندەتتەمەلەرگە دە ۇلتتىق ۆاليۋتادا قىزمەت كورسەتىلەدى. سوندىقتان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى تۇراقتى. ۆاليۋتا تولقۋىنىڭ ەش اسەرى جوق. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى وتكەن جىلدىڭ الدىن الا قورىتىندىسىن شىعاردى. ايتالىق, جەلتوقساننىڭ 1-ىندەگى مالىمەت بويىنشا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى بەرگەن زاەمداردىڭ كولەمى ارعى جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 53%-عا ءوسىپ, 11 ايدا 80,6 ملرد. تەڭگەگە جەتتى. ايتا كەتەتىن جايت, بانك كليەنتتەرىنە تەك قانا وتكەن جەلتوقساندا 13 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن سومادا كرەديت بەرگەن. 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا بۇل كورسەتكىش 95 ميلليارد تەڭگە بولادى دەپ كۇتىلدى. قتقجب ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا, قۇرىلىسقا جانە تۇرعىن ءۇي الۋعا ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەر بەرگەن زاەمداردىڭ جالپى كولەمى بويىنشا, بارلىق كرەديتتەردىڭ ۇشتەن ءبىرىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى بەرگەن. بۇل – بانكپەن ىنتىماقتاستىق جاساۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىن جانە قازاق­ستاندىقتار سەنىمىنىڭ ەلەۋلى تۇردە وسكەنىن كورسەتەدى. قتقجب قىزمەتىنە دەگەن سۇرانىس تا ءوسىپ كەلەدى. سول سە­بەپتى بانك بۇدان ءارى دە كرەديت بەرۋ كولەمىن ارتتىرىپ, زاەم بەرۋ جۇمىستارىن جانداندىرا تۇسپەك. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى كرەديتتىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرلەمەلەرىن ۇسىنادى – جىلدىق 3,5%-دان 9,5%-عا دەيىن. ونىڭ تاريفتىك باعدارلامالارى تابىسى از, جيناعى كوپ ەمەس ادام­دارعا دا كرەديت الۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. بۇگىنگى كۇنى حالىقتان ۇزاق مەرزىمدى سالىمدار تارتۋدا قتقجب كوشباسشى اتانىپ وتىر. 2014 جىلعى 1 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا, 29,1% ۇلەسپەن, دەپوزيتتەر كولەمى بويىنشا, بانك ەڭ جاقىن باسەكەلەسىنەن ەكى ەسەگە دەيىن وزىق تۇر. وتكەن جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىندا قىزمەتىن باس­تاعاننان بەرى بانك 639 461 تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق شارتىن جاساعان. سونىڭ 160 مىڭ شارتى 2014 جىلدىڭ 11 ايىندا جاسالعان. 2013 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا, ءوسىم 69%-عا جەتكەن. نازار اۋداراتىن جايت, جەلتوقساننىڭ ورتا شەنىندە بانك 12,5 مىڭ جاڭا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق شارتىن جاسادى. وسىلايشا, سوڭعى دەرەك بويىنشا, 2014 جىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىنە قاتىسقان قازاقستاندىقتاردىڭ سانى 1,3 ەسەگە ارتتى. «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى «حالىقتىڭ بارلىق ساناتىنا ارنالعان تۇرعىن ءۇي» جانە «جاس وتباسىعا ارنالعان تۇرعان ءۇي» اتتى ەكى باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىنىڭ قاراجاتى ءتيىمدى پايدالانىلۋدا. ساتىپ الىنعان پاتەرلەر ەسەبىنەن بىلتىر بيۋدجەتكە 56, 8 ميلليارد تەڭگە اۋدار­عان. ولاردىڭ 40 ميلليارد تەڭ­گەسى نەمەسە قاراجاتتىڭ 71%-ى – سالىمشىلاردىڭ اقشاسى. ەڭ ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى بويىنشا, بانكتىڭ سالىمشىلارى اراسىنان تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋشىلاردىڭ پۋلىن قۇرۋ كەزىندە, ءوتىنىش بەرۋدەن باس­تاپ, تۇرعىن ءۇيدى بولۋگە دەيىنگى بارلىق ۇدەرىستەردىڭ اشىقتىعى تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. ونىڭ ۇستىنە, بالدى ەسەپتەۋ دە تۇگەلدەي اۆتوماتتاندىرىلىپ وتىر. 2014 جىلى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا قتقجب اكىمشىلىك جانە قار­جىلىق كەدەرگىلەردى ەلەۋلى تۇردە قىسقارتتى. ماسەلەن, بانك كليەنتتەرىنەن الىناتىن 8 كوميس­سيالىق الىم جويىلدى. بۇل قارجىلىق جۇكتەمەنى ور­تا ەسەپپەن 30%-عا ازايتادى. اكتيۆ­تەردىڭ پايدالىلىعى ارتىپ, بانك كاپيتالى 2 ەسەگە دەيىن ءوستى. بۇل كليەنتتەرگە تۇسەتىن قارجىلىق جۇكتەمەنى بۇدان ءارى دە تومەن تۇسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بولاشاقتا بانك ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ارقىلى كوميسسيالاردى تاعى دا 20%-عا ازايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىرگى كەزدە كليەنتتەرگە قىز­مەت كورسەتۋ ۋاقىتى ورتا ەسەپپەن ءۇش ەسەگە دەيىن قىسقاردى. وسى­لايشا, بارلىق قاجەتتى قۇ­جاتتاردى تاپسىرسا زاەم بەرۋ مەرزىمى بۇرىنعىداي 22 كۇنگە ەمەس, 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن ازايدى. دەپوزيت اشۋ ۋاقىتى 8 مينۋتقا دەيىن قىسقاردى. 2014 جىلى Fitch Ratings حا­لىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-قا ۇلتتىق ۆاليۋتادا «BBB+» دەڭگەيىندە, رەيتينگ بولجامى بويىنشا – «تۇراقتى» دەگەن ەميتەنتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى دەفولت رەيتينگىن بەردى. قازىرگى تاڭدا Standard & Poor’s, Moody’s جانە Fitch Ratings حالىقارالىق اگەنتتىكتەر بەرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ رەي­تينگتەرىمەن سالىستىرعاندا قتقجب رەيتينگى ەڭ جوعارى بولىپ وتىر. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى بۇدان ءارى دە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق شارتىن جاساۋ جانە كرەديت بەرۋ بويىنشا كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتىپ, ءوز جۇمىسىن تولىق اتقارا بەرمەك. ميرا كاريموۆا.