حرومتاۋ قالاسىندا تۇراتىن 100 جاستاعى مايدانگەر ۆ.گرەتسكي بەلورۋسسيانىڭ ۆيتەبسك وبلىسى پولوتسك قالاسىندا كوپبالالى وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى ەرتە قايتىس بولعاندا, اناسى شيەتتەي جەتى بالامەن جامبىل وبلىسىنىڭ مويىنقۇم اۋدانىنا قونىس اۋدارعان. مويىنقۇم مەكتەبىندە وقۋىن اياقتاپ, ماقتا ەگىستىگىندە جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىندە سوعىس باستالادى.
1942 جىلدىڭ قاڭتارىندا الماتى قالالىق اسكەري كوميسسارياتىنا شاقىرتىلىپ, التى اي اسكەري دايىندىقتان وتكەن سوڭ الدىڭعى شەپكە اتتانادى. ءى ۋكراينا جانە ءىىى بەلارۋس مايداندارىندا 8-كاۆالەريالىق ديۆيزيا قۇرامىندا شايقاسىپ, پولشا, چەحيانى ازات ەتۋگە قاتىسىپ, 1945 جىلى جەڭىستى بەرلين تۇبىندەگى ەلتسيح قالاسىنداعى اسكەري گوسپيتالدا قارسى الدى. «قىزىل جۇلدىز» جانە ءىى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالىپ, ەلگە ورالعان سوڭ بەيبىت ەڭبەككە ارالاستى. ايەلى ەكەۋى ءۇش بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. قازىر عاسىر جاساعان ارداگەر التى نەمەرە مەن ون شوبەرەنىڭ اتاسى.
مۇراعاتتاعى قۇجاتتارعا سۇيەنسەك, 1941 جىلى 1 قاڭتاردا اقتوبە وبلىسىندا 335 مىڭ 900 ادام تۇرعان. سوعىسقا 122 423 اقتوبەلىك شاقىرتۋ العان. 36 192 جاۋىنگەر مايداندا قازا تاپسا, 86 231-ءى ەلگە امان ورالدى, 17 368 سارباز ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتتى. الايدا سوعىستا ءىز-ءتۇزسىز كەتكەندەردىڭ دەرەگى ناقتى ەمەس.
بىرەر كۇن بۇرىن اقتوبەلىك ء«اليا» ىزدەۋ جاساعى 1942 جىلى اقتوبەدە قۇرىلعان 74-دەربەس تەڭىز اتقىشتار بريگاداسى جاۋىنگەرلەرى سوعىسقان پارفين اۋدانىندا قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە رەسەي فەدەراتسياسى نوۆگورود وبلىسىنا اتتاندى. وسى كەزگە دەيىن 1941 جىلدىڭ تامىزىندا سوعىسقا جىبەرىلگەن اقتوبەدەن جاساقتالعان 312-اتقىشتار بريگاداسىنىڭ 5 مىڭ جاۋىنگەرىنىڭ دەرەكتەرىن تۇگەندەۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. سونداي-اق 1942 جىلدىڭ كۇزىندە باستالعان «مارس» وپەراتسياسىنا قاتىسقان, تۆەر وبلىسىنىڭ ولەنين اۋدانىندا شايقاسقان 101-ۇلتتىق دەربەس اتقىشتار بريگاداسى جاۋىنگەرلەرىن ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
اقتوبە وبلىسى
