كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
الىپ قالاعا العاش كەلگەن اڭقاۋ قىز اركىمنىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ, الدانارى بەلگىلى جاعداي. ماسەلە تۇپتەن باستالىپ تۇر. شەتەلگە شىقپا دەگەن ءسوز جوق. بىراق قايدا بارىپ, نە ىستەسە دە ادام بالاسىنا اۋەلى دايىندىق كەرەك. ساۋاتى, ءبىلىمى, ءتىل ءبىلۋى, كاسىبي داعدىسى, ءتۇرلى ورتادا ءتىل تابىسا الۋى مەن بويىن تىيۋى, سوسىن ابدەن قالىپتاسىپ العانعا دەيىن ءوزىن اسىرايتىنداي قاراجات. ال بۇلاردىڭ ءبىرى بولمادى ەكەن, كىم كورىنگەننىڭ جەمىنە اينالۋىڭ مۇمكىن. سونىڭ ءبىر مىسالى – ايكا. قازاقشا ايتقاندا ون ەكى دە ءبىر نۇسقاسى جوق, اتالعان قاسيەتتەر مەن داعدىلاردان ادا قىز بۇرىش-بۇرىشتاعى بۇزاقى مەن الاياقتىڭ جەمىنە اينالماعاندا شە؟ ابىرويسىز قالادى. ءوزى سەكىلدى سول جاقتا جۇرگەن بىرنەشە قانداسىمەن بىرىگىپ, كاسىپ اشپاقشى بولادى. وسى ماقساتتا قايداعى بىرەۋلەردەن قارىزعا قوماقتى قاراجات الادى. بىراق ارالارىنداعى الاياقتار بويجەتكەندى الداپ, اقشاسىن الىپ كەتەدى.
فيلم اۋەلى دۇنيەگە جاڭا كەلگەن سابيلەردى كورسەتۋدەن باستالادى. دەمەك ادام بالاسى ىڭگالاعان كۇنىنەن الەۋمەتتىك, رۋحاني تۇرعىدا قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. تاربيەسى, كيىمى, تاماعى مەن ءبىلىمى, كاسىبي داعدىسى. ايكانىڭ ماسكەۋ پەرزەنتحانالارىنىڭ بىرىندە بوسانا سالىسىمەن قاشىپ شىعۋى – كەۋدەسىندەگى شىبىن جاننىڭ دارمەنسىز كۇيدە قالۋى ەدى. رۋحاني ءالسىز جاننىڭ قاي-قايسى بولسىن بۇل ارادا ءوزىن جازىم ەتۋى عاجاپ ەمەس. وسىنشاما قورعانسىز قالعان قارشاداي قىزدىڭ قايسارلىعى, كۇش-قۋاتى مەن جىگەرى تاڭعالدىرادى. ويتكەنى دۇنيەدە جاس بوسانعان ايەلدەن ءالسىز جوق. ول ءوز-وزىنە كەلگەنشە ەرەكشە كۇتىم كەرەك. قازاق ۇعىمىنداعى «قالجانىڭ» قاسيەتى وسىندايدا بايقالادى. جاڭا بوسانعان ايەلگە قالجاعا سەمىز قوي سويعىزىپ, سول ايەلگە ەتىن جەگىزىپ, سورپاسىن ىشكىزۋىندە دە كوپ ءمان جاتىر. السىرەگەن اعزاعا قورعاسىنداي قوي ەتىن, مايلى سورپانى ەم-شيپا رەتىندە قولدانعان. ال ءبىزدىڭ ايكادا وسىنىڭ ءبىرى جوق. كەرەۋەتىنەن شۇعىل تۇرىپ, جانتالاسقان كۇيى تاسادا كيىمىن اۋىستىرىپ, تەرەزەنى بۇزىپ-جارىپ, قاقاعان اياز بەن بورانعا قويادى دا كەتەدى... مۇنشاما اۋىرتپالىق پەن ازاپتى كەشكەن جالعىز ايكا دەي الامىز با جانە؟ بولاشاق تاعدىر يەسى بالا قايدا قالدى؟ قاشىپ شىققان انا جۇمىسقا قايتا جەگىلگەن سوڭ وعان نە داۋا؟
سۇيەگى سىرقىراپ, جانى شىرقىراپ, ءولۋدىڭ الدىندا ءجۇرىپ ازاپپەن جۇمىسىن اتقارا بەرەدى. ەندىگى جەردە جاس بوسانعان انا ءتوسىن كەرگەن ءبىر قۇدىرەتكە تاپ بولادى. ەكى ءتوسى مازاسىن الا باستايدى. تاجىريبەلى بىرەۋدىڭ «بۇلاي جۇرە بەرسەڭ, قاتەرلى اۋرۋعا دۋشار بولاسىڭ», دەگەن سوزىنەن سەسكەنىپ, ساۋىپ تاستاۋدى قولعا الادى. قازاقتا ء«سۇتىمدى كوككە ساۋام» دەگەن انالار تۇرعىسىنان ايتىلاتىن ەڭ اۋىر ءسوز. وسى كەزدە بوس ىدىسقا ساۋىلعان انا ءسۇتىنىڭ قاسىرەتتى ءۇنى توبە قۇيقاڭدى شىمىرلاتادى. باياعىدا شەشەلەرىمىز بيە, سيىر ساۋعاندا وسىنداي داۋىستاردى ەستۋشى ەدىك. بىراق ول قۇلاققا جاعىمدى, مۋزىكالىق ىرعاقتاي ەستىلەتىن. ال كۇيىنىشپەن كۇيزەلە ساۋعان سورلى انانىڭ سابيىنە بۇيىرماعان ءسۇتىنىڭ كۇڭگىرىن ەستۋ ادام جانىن كوزىنە كورسەتىپ قيناعانمەن پارا-پار.
ادام جانىن قاراداي قيناپ قويارى – بالاسىنان ايىرىلىپ, ەش كۇتىم كورمەگەن جاس بوسانعان انا يتتەردى كۇتۋشى بولىپ ىستەيدى عوي. سوندا ەنەسىن راقاتتانا ەمىپ جاتقان ءيتتىڭ ءتورت كۇشىگىن كورسەتەدى. ادامداردان گورى يەسى, قوجايىنى بار يتتەردىڭ كۇنى الدەقايدا جاقسى قوعامنىڭ تۋعانىنا كۇمان كەلتىرمەيسىز. ءتىپتى قازىر قاڭعىباس يتتەرگە مەملەكەت تاراپىنان نازار تىكتەلىپ, جىلىجايلار سالىنىپ, كۇتىم كورسەتىلەدى. ءار جاعىن ساباقتاپ جاتۋ ارتىق شىعار. وسى تۇستا وقيعا باسىنداعى قاراۋسىز قالعان ءتورت نارەستەنى ءبىر جۇگىرتىپ وتسەڭىز, تىپتەن شوشيسىز. يتتەردى ەمدەپ, وپەراتسيا جاسايتىن ورتالىقتاعى ادامعا قاس دارىگەر يتكە «جانىم», «كۇنىم», «سۇيىكتىم» دەپ استى-ۇستىنە تۇسەدى ول ازداي.
ابدەن امالى قۇرىپ داعدارعان انا العان قارىزىنىڭ وتەۋىنە نە بەرەرىن بىلمەي اقىرىندا پەرزەنتحانادا قالعان بالاسى بارىن ويلايدى. قارىز بەرۋشى بالانىڭ ء«تىرى تاۋار» ەكەنىن ويلاپ قۋانادى. پەرزەنتحانا دارىگەرى ايكاعا تۋعان بالاسىن قايتارادى. ول نارەستەسىنە سىزداپ تۇرعان ءتوسىن توسادى. انالىق سەزىمى ويانعان ايكانىڭ انا كەيپىندەگى ايانىشتى دا ازاپتى ءتۇرىن كورسەڭىز… فيلم وسى تۇستا وقىس اياقتالادى. بارىمىزگە جەتپەي قالعانى ءبىر تامشى ماحاببات ەكەن. ايكانىڭ قورعانسىز قالىپ, قاتەلىكتەرگە بوي الدىرعانىنا دا, ونى وسىنشاما قيناعان قوعامداعىلاردىڭ ايارلىعىنا دا...
