قوعام • 27 ءساۋىر, 2024

ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ ءىسى بەرەكەلى

270 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدى الەم نازارىندا الدىڭعى ورىننان تانىتاتىن ەرەكشەلىك – مەملەكەتىمىزدەگى ەتنوستاردىڭ ءوزارا تاتۋلىعى مەن ۇيىعان تىرلىگى. بۇل ورايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءوزىنىڭ تاريحي ميسسياسىن لايىقتى اتقارىپ كەلەدى. اسسامبلەيا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, باسقا دا ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن بىرلەسىپ ەتنوسارالىق تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى قامتاماسىز ەتەدى.

ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ ءىسى بەرەكەلى

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ەتنومادەني بىرلەستىكتەر, ەڭ الدىمەن – ازاماتتىق قوعامنىڭ ينستيتۋتتارى. ولار قوعامدىق بىرلەستىك رەتىندە قۇرىلادى, مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتەدى. ەلىمىزدە 1000-نان استام ەتنومادەني بىرلەستىك بار. ونىڭ 24-ءى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەيدى. ەتنومادەني بىرلەستىكتەردى جالپى سانى 57 837 ادام قۇرايدى. بىلتىر 402 108 ازامات قامتىلعان 5 757 ءىس-شارا وتكىزىلدى.

اسسامبلەيانىڭ نەگىزگى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى – قايىرىمدىلىق. بىلتىر اسسام­بلەيا مەتسەناتتارى رەسپۋبليكالىق «قايى­رىم­دىلىق كەرۋەنى» جوباسى اياسىندا 250 مىڭعا جۋىق ازاماتقا 1,7 ملرد تەڭگە كولەمىندە ءتۇرلى قايىرىمدىلىق ءىس-شاراسىن ىسكە اسىردى. بىلتىرعى وقۋ جىلىندا دا اسسامبلەيا تاراپىنان «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اياسىندا مەكتەپ كەرەك-جاراقتارى تۇرىندە 153 ميلليون 504 مىڭ تەڭگە قارجىعا كومەك كورسەتىلدى. تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي 200-گە جۋىق كوپبالالى, جالعىز باستى انالارىمىزدىڭ وتباسىن ارالاپ, جالپى سوماسى 50 ملن-نان استام تەڭگەگە كومەك كورسەتىلدى. تاجىك رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ورتالىعى بيىلعى قاسيەتتى رامازان ايىندا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە قولداۋدى قاجەت ەتەتىن 500 وتباسىنا ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرىن تاراتتى. بىلتىر اباي وبلىسىنداعى اۋقىمدى ورتتەن زارداپ شەككەندەرگە جالپى سوماسى 47 ميلليون 708 مىڭ تەڭگەگە گۋمانيتارلىق جانە قارجىلىق كومەك بەرىلدى.

مەملەكەت ءاردايىم كاسىپكەرلىكتى جان-جاقتى قولداپ كەلەدى. پرەزيدەنت اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا ەلگە جاناشىر بارشا ىسكەر ازاماتتاردى قوعامعا پايدالى الەۋمەتتىك جوبالارعا كوبىرەك ءمان بەرۋگە شاقىردى. بۇل جۇمىستار ەتنومادەني بىرلەستىكتەر ەسەبىنەن وڭىرلەردەگى ەلدى مەكەندەردە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ماسەلەن, بىلتىر اقمولا وبلىسىنا قاراستى قابانباي باتىر اۋىلى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى پەتروپاۆل قالاسىنا تاجىك رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ مەتسەناتى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى مانسۇر مازبۋت ۇلى 17 مىڭنان استام حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ءوز كوزىمەن كورىپ, قوقىس پوليگونىنا اينالعان جەردى ۇتىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا جوبا قۇنى 8 ملن تەڭگە بولاتىن بالالارعا ارنالعان سپورتتىق الاڭقاي سالدى. سونداي-اق مەتسەناتتار تۇركىستان وبلىسىندا سپورت كەشەنىن, قازاق تىلىندەگى ءۇش بىردەي بالاباقشانى پايدالانۋعا بەردى.

بيىل «العىس ايتۋ» كۇنى قارساڭىندا رەسپۋبليكالىق «قايىرىمدىلىق كەر­ۋە­نى» اكتسياسى اياسىندا اياداي عانا ءبىر بول­مەنى پانالاعان 8 بالاسى بار وتباسىنا جانە اسىراۋشىسى جوق 5 بالاسى بار ەلوردالىق تۇرعىنعا ەكى پاتەردىڭ كىلتى تابىس ەتىلدى. قايىرىمدى ءىس ءارى قاراي جالعاسىپ, «Cotton ماقتا» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ابدۋحاشيم بوەۆ قاسيەتتى رامازان ايىندا ماقتاارال اۋدانىنداعى پاتەر جالداپ جۇرگەن كوپبالالى ەكى وتباسىنى باسپانامەن قامتاماسىز ەتتى. بۇعان قوسا 200 وتباسىنا ازىق-ت ۇلىك تاراتىپ شىقتى. مۇنداي يگى ىستەردە ەلىمىزدەگى ەتنوس وكىلدەرى بەلسەنە اتسالىسىپ جاتىر. ويتكەنى قازاقستان – بارشامىزدىڭ ورتاق وتانىمىز.

حالىقتىڭ بىرلىگى مەن سابىرى قيىندىقتا سىنالادى. ەلدەگى كەي وڭىر­لەردەگى جاعدايدا دا قوعام جاناشىرلارى قاراپ قالمادى. «جۇرەكتەن – جۇرەككە!» جوباسى اياسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جان-جاقتى كۇشى مەن مۇمكىندىكتەرىن اياماي, ايماقتارعا كومەك قولىن سوزىپ كەلەدى. ارنايى شتاب قۇرىلىپ, قۇرامىنا قحا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ, جاستار مەن اسسامبلەيا مۇشەلەرى, ەرىكتىلەر, مەتسەناتتار كىردى.

وڭىرلەردەگى اسسامبلەيا وكىلدەرىمەن بىرگە 212,3 توننا ازىق-ت ۇلىك پەن ەڭ قاجەتتى تاۋارلار جونەلتىلدى. سونداي-اق 43 جۇك كولىگىمەن (ورتا جانە اۋىر جۇك كولىگى) گۋمانيتارلىق كومەك جىبەرىلدى. 14 ارنايى تەحنيكا (ەكسكاۆاتور, «كاماز», ساموسۆال) اكەلىندى. 253,0 ملن تەڭگەدەن استام قايىرىمدىلىق جانە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىلدى. بۇل ءىس-شارالار ءالى دە جالعاسىپ جاتىر.

ءاربىر يگى ءىستىڭ ارتىنان العىس پەن جاق­سىلىق كەلۋى زاڭدىلىق. «قايىرىم­دىلىق كەرۋەنى» اكتسياسىنىڭ جىل اياعىندا قورىتىندىسى شىعارىلىپ, رەسپۋبليكالىق فورۋممەن تۇيىندەلەدى. جالپى, ەل بىرلىگى جولىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتارعا تاعايىندالعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قوعامدىق «بىرلىك» التىن مەدالi بار. ال مەتسەناتتىق پەن قايىرىمدىلىق جولىنداعى قىزمەتى ءۇشىن «جومارت جان» توسبەلگىسى تابىستالادى. قحا قۇرمەت گراموتاسى, قحا العىسحاتى, «العىس» توسبەلگىسى دە رۋحاني قۇندىلىقتاردى نىعايتىپ, الەۋمەتتىك, مادەني جانە اقپاراتتىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسقان ازاماتتاردى كوتەرمەلەۋگە, باسقالارعا ۇلگى ەتۋگە ارنالعان.

حالقىمىزدىڭ «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەگەن قاناتتى سوزىندە ۇلكەن ءمان بار. دوستىق پەن تاتۋلىقتى تەمىرقازىعىنداي ۇستانعان ەلدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – بىرلىك. بيىلعى «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى سەسسيا تاقىرىبىنىڭ ءوزى – تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تۇتاستىعى مەن بىرلىگى ءۇشىن بارشا قاۋىمدى مەملەكەتتىك ساياساتتى قولداپ, ەگەمەن ەلدىڭ دامۋىنا جان-جاقتى اتسالىسۋعا ۇندەۋ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اسسامبلەيانىڭ ساياسي پارتيالارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن كۇشەيتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, اسسامبلەيا ەلىمىزدەگى قوعام­دىق كەلىسىم مەن بىرلىكتى نىعايتىپ, ساياسي رەفورمالاردىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىستى ايقىن كورسەتەتىن نەگىزگى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىردى. اسسامبلەيانىڭ ساياسي پارتيالارمەن تۇراقتى كونسۋلتاتسيالار ينستيتۋتى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەي باستادى. ساياسي رەفورمالار قوعامدا ساياسي پارتيالاردىڭ ءرولىنىڭ ارتۋىنا اسەر ەتەدى.

پرەزيدەنت ءار جولداۋىندا, اسسامبلەيا­نىڭ سەسسيا وتىرىستارىندا, كەيىنگى جىلدارعى ءداستۇرلى قۇرىلتايدا كوپشى­لىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماڭىزدى ماسە­لە­لەردى كوتەرەدى. سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك ءتىل ماسەلەسى.

قازاق ءتىلى – بولاشاقتىڭ ءتىلى. قازىر وزگە ەتنوس وكىلدەرى اراسىندا قازاق تىلىندە سويلەپ جۇرگەن ازاماتتار كوبەيگەن. بۇل مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قىزىعۋشىلىق پەن سۇرانىستىڭ ارتقانىن اڭعارتادى. ەندى وسى وڭ ءۇردىستى ودان ءارى جالعاستىرۋىمىز قاجەت. بىلتىر قازاق ءتىلىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا 330 مىڭنان اسا ادامدى قامتيتىن 3 ءىرى جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. مۇنداي يگى ىستەر ودان ءارى جالعاسادى.

قازاقستان بارلىق ەتنوس وكىلىنە ءوز ءتىلىن, مادەنيەتىن, سالتى مەن ءداستۇرىن ساقتاپ, دامىتۋىنا تولىق مۇمكىندىك بەردى. قازاق دالاسىنان ءنار الىپ, وسى توپىراقتا تۋعاننان كەيىن قازاقتىڭ ۇلت­تىق قۇندىلىقتارىن بىرلەسە دارىپ­تەۋى­مىز قاجەت.

 

اكبارجون يسمايلوۆ,

سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ جونىندەگى قحا رەسپۋبليكالىق شتابىنىڭ جەتەكشىسى, تاجىكتەردىڭ رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى 

سوڭعى جاڭالىقتار